Nieuwsbrief 1183: Geheime nachtegaal

Cosmisch… dan denken we aan sterretjes, en aan een heelal dat uitdijt, zoals ook deze nieuwsbrief uitdijde om paren te creëren: twee Huizen en hun Bomen, de jam van Otto Frank en die van zijn directe concurrent, een tweetal Krabbés, een dubbele Plomp, twee verschillende kreukelSimons, twee doodsboeken, twee wasmiddelen (waaronder een duo Broek), twee Masereels, twee Whittingtons en twee fantastische aquarellen, of zijn het nu gouaches, of een beetje van allebei, van Jan Wolkers.

1. (AALBERS, Ben). SEPHARIAL Cosmische symboliek. Een bespreking en verklaring van enkele verborgen en duistere punten in de kunst der kabbalisten, de geheimenissen van geluid, vorm en getal, en de grondbeginselen van de cosmische symboliek. Amsterdam, Uitgeversmaatschappij De Toekomst, 1916. Groen heelleer met versierende ruitjes/sterretjes in verschillende kleuren, ook enkele op de achterkant. (4), 352 p. 1e druk. Rug verbleekt, vlekjes op voorplat. De inslag heeft de randen van de schutbladen bruin verkleurd. Naam van Ben Aalberts voorin.
€ 120
* De kunstenaar Ben Aalbers (1916-2004) is nu vooral bekend als kalligraaf, maar in de eerste decennia van zijn carrière was hij actief als boekbinder met privéwerk en voor commerciële binderijen. Hij werkte bij de Haagse boekbinderij Van Rijmenam, een groot bedrijf. Dit is waarschijnlijk een proefband om een vrij willekeurig gekozen boek (we hebben een hele rij vergelijkbare boeken die in verschillende stijlen gebonden zijn, afkomstig uit de werkplaats van Aalbers). In feite is dit een zeer leesbaar werk over esoterie en kabbalistiek, geschreven door de Brit Walter Gorn Old (1864-1929) onder zijn engelachtige pseudoniem Sepharial. De ruitjesversiering is met sterk reliëf aangebracht.

2. ALKEMADE, Kornelis van Inleidinge tot het Ceremonieel, en de Plegtigheden der Begraavenissen, en der Wapen-Kunde: Uit deszelfs Oorspronkelykheid aangeweezen en opgeheldert Delft, Andries Voorstad, 1713. 17 x 11 cm. Fraaie titelgravure met geraamten en schedels door J. Goeree. (18), 266, (6) pp. En drie gravures, waarvan één uitslaand. Gemarmerd kalfsleer, rug verguld met titelschildje. Sneden blauw en bruin gemarmerd. Naam op binnenzijde band (‘Ledeboer’), bibliografische inscriptie (1843) op schutblad. Band heeft lichte slijtagesporen. Eerste scharnier wat ingescheurd (maar niet los). Bovenkant rug vertoont wat slijtage. Deukje in de rand van het eerste plat (van paktouw). Schutbladen deels verbruind, laatste schutblad met potloodnotities (van oude veilingen). Krabbeltje op één achterzijde gravure. Alles bij elkaar een net exemplaar, met ruime marges.
€ 300
* De jurist Cornelis van Alkemade (1654-1737) bestudeerde de grafrituelen, graven en begraafplaatsen vanaf de oude Germanen via de Grieken en Romeinen en de middeleeuwen tot aan zijn eigen tijd. Ook over grafschriften en grafschenners. Het loont de moeite om de titelgravure eens flink te vergroten om alle details te bewonderen, klikt u eens op dit plaatje!

3. ARMANDO Het plechtige gebouw. (Gesigneerd). Gersloot, De Drijvende Dobber, 1992. Karton met (wat verbruind) stofomslag. 64 p. 1e druk.
Verkocht
* Breed gesigneerd op de Franse titel: ‘armando/ 17-11-92/ den Haag’.

4. CARMIGGELT, S. Onzin. Geïllustreerd door (en met een voorwoord van) Peter van Straaten. (Luxe-uitgave in 90 exx.). Amsterdam, De Arbeiderspers, (1978). Linnen met stofomslag. 208 p. 1e druk. Verkleuring op schutblad door inliggend kaartje.
€ 150
* Dit is een van de 90 luxe-exemplaren, door de auteur en illustrator gesigneerd, gebonden in linnen met stofomslag, voorzien van een originele zeefdruk én een originele ets van Van Straaten, beide gesigneerd, genummerd en gedateerd.

5. CÉLINE, Louis Ferdinand, en Jacques TARDI Reis naar het einde van de nacht. (Geïllustreerd door Jacques Tardi). Amsterdam, Van Oorschot, (1989). 29,5 x 22,5 cm. Ingenaaid in soepel karton. 384 p. Vertaald door E.Y. Kummer. 13e geïllustreerde druk. Rug en omslag (deels) wat verkleurd.
€ 20

6. CLAUS, Hugo, & GAL Een weerzinwekkend bezoek. (Met illustraties van GAL). (Gesigneerd). Aalst, De Gele Limonade, [1985]. Elf zwartwit-ansichtkaarten in originele, wat verfomfaaide envelop. De zgn. ‘Volkseditie’ [= 2e druk].
Verkocht
* Op de voorzijde van de envelop gesigneerd door Claus. Tien gedichtjes van Claus en inventieve antipaapse tekeningen van GAL, met een fraaie parodie op Kuifje toe. Uitgave ter gelegenheid van het bezoek van Paus Johannes Paulus II aan België. BHC 143.C.

7. DRS. P en Jelle L.S. PIJPERS Het Huis en de Bomen. Met een inleidgedicht door Drs. P. (Met een originele, met de hand ingekleurde ets van Michel van Overbeeke). (Wassenaar, De Pij Pers, 1996). Ingenaaid (omslag van ruig handgeschept papier met vezels). (4), 48 p. Gedrukt op getint Zerkall-Bütten in een oplage van 228 genummerde en door Jelle Pijpers gesigneerde exemplaren. 1e druk.
€ 100
* Exemplaar met een handgeschreven, gesigneerde opdracht van Drs. P aan kunstenaar Michel van Overbeeke (die de originele ets en de titelillustratie voor deze uitgave leverde) in de vorm van een distichon onder diens inleidgedicht. Bovendien ook met een opdracht van Jelle Pijpers aan Michel van Overbeeke. Eén van de 72 Romeins genummerde exemplaren met een originele ets. Op de ets in dit exemplaar zien we de dichter, zijn huis, een boom waarin een broek hangt en een glas wijn.

8. DRS. P en Jelle L.S. PIJPERS Het Huis en de Bomen. Met een inleidgedicht door Drs. P. (Met een originele, met de hand ingekleurde ets van Michel van Overbeeke). (Wassenaar, De Pij Pers, 1996). Ingenaaid (omslag van Mexicaans boombastpapier). (4), 48 p. Gedrukt op getint Zerkall-Bütten in een oplage van 228 genummerde en door Jelle Pijpers gesigneerde exemplaren. 1e druk.
€ 100
* Exemplaar met een handgeschreven, gesigneerde opdracht van Drs. P aan kunstenaar Michel van Overbeeke (die de originele ets en de titelillustratie voor deze uitgave leverde) in de vorm van een distichon onder diens inleidgedicht. Bovendien ook met een opdracht van Jelle Pijpers aan Michel van Overbeeke. Eén van de 72 Romeins genummerde exemplaren met een originele ets. Op de ets in dit exemplaar zien we twee bomen, een huis, een hoed, een bril en een boek.
Het omslagpapier is ietwat vormloos en het oppervlak houdt het midden tussen een sprits en de achterkant van de maan.

9. GULIK, Robert van Dee Goong An. Three Murder Cases solved by Judge Dee. An old Chinese detective novel translated from the original Chinese with an introduction and notes by R.H. van Gulik, Litt.D. Illustrated with three reproductions of original Chinese pictures, and six plates drawn by the author after ancient Chinese models. (Tokyo, Gedrukt voor de auteur door Toppan Printing Company, 1949). Versierd karton. (10), vi, XXIV, 240 p. Gedrukt in een oplage van 1200 genummerde en gesigneerde exemplaren. 1e druk. Flinke schaafplekken aan de band, met name op de knepen en onder- en bovenaan de nogal versleten rug. Middelste pagina’s (vouwblad; p. (9-10)-i-ii) van de eerste kneep liggen los.
€ 500
* Dit zeer decoratieve boek, Dee Goong An, was de aanzet tot Van Guliks succesvolle romanreeks met Judge Dee / Rechter Tie in de hoofdrol, een Chinese magistraat uit de 7e eeuw. Het boek gaat gekleed in een originele kleurenhoutsnede in Chinese stijl naar ontwerp van Van Gulik, van negen verschillende blokken gedrukt. Het is een illustratie van p. 197 in het boek. Op de achterkant een tekst in vijf Chinese karakters die wordt uitgelegd in Van Guliks voorwoord.
Ook met een uitvoerig voorwoord van de vertaler/ bewerker Robert van Gulik en een dramatis personae voor de drie door Judge Dee opgeloste moordzaken in dit boek. Afkomstig uit de boekerij van kalli- en typograaf Ben Aalbers. Een legendarisch boek in de detective-literatuur!

10. (HAASSE (inl.), Hella). P.N. van EYCK O Dood, geheime nachtegaal. [Den Haag], (Letterkundig Museum, 2001). Plano in omslag. Gedrukt door Museumdrukkerij Die Haghe in een oplage van 250 exemplaren.
Verkocht
* Op de ene zijde van de plano is het gedicht van Van Eyck afgedrukt, op de andere zijde een toelichting op het gedicht door Hella Haasse.

11. HERBERGHS, Leo ‘bewegend, hoewel stilstaand’. (Poëzie-affiche). [Heerlen, Corrie Zelen[, zonder jaar. 53 x 41 cm. Eenzijdig gedrukt. Ontwerp Jan Hurkmans. Lichte gebruikssporen.
€ 35
* Met handgeschreven opdracht van de dichter, gedateerd ‘8 febr. 2013’. De foto toont een klein stuk van de rijmprent. Bijgevoegd: een affiche van het Bonnefantenmuseum en een uit dezelfde collectie.

12. (HERMANS, W.F.) (Persbulletin nr. 1252 van de voorlichtingsdienst van het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk). Gestencilde circulaire op briefpapier van het Ministerie. 16,7 x 21,0 cm.
€ 50
* Het persbulletin, gedateerd 15 februari 1971, bevat de mededeling dat ‘het bedrag van ƒ8.000,=, dat is vrijgekomen doordat de auteur Dr. W.F. Hermans te Haren (Gr) gemeend heeft de Staatsprijs voor Letterkunde (P.C. Hooftprijs) 1971 niet te moeten aanvaarden, thans te besteden voor de aankoop van exemplaren van letterkundig werk van deze auteur’. Het is de bedoeling dat die boeken worden geschonken aan instellingen in het buitenland ‘die daaraan behoefte blijken te gevoelen’.
Bijgevoegd: krantenknipsel uit VN van 27 januari 1971, getiteld ‘W.F. Hermans tikt minister Engels fors op de vingers’.

13. HEYTZE, Ingmar Ontvoering. Zonder plaats, (Nederlandsche Vereeniging voor Druk- en Boekkunst, 2008). Vouwblad in omslag. Met de hand gezet uit de Dante en gedrukt in rood en zwart in een beperkte oplage. 1e druk.
€ 15
* ‘Alles goed hier, red mij niet!’ Poëtische zomergroet 2008.

14. (JAMBEREIDING). OPEKTA Nu wordt Jam gekookt in 10 minuten met Opekta. Amsterdam, N.V. Nederl. Opekta Mij, 1934-1940. 98 x 168 mm. Oblong. Gevouwen blad. 4 p. Mooie omslagillustratie. Gedrukt in blauw en oranje. Adres Singel 400, Tel. 37059. Klein zijscheurtje.
€ 70
* Dit gevouwen blad, versierd met een kinderparade en een vrolijke fruitrand, laat zien hoe Opekta werkt en somt 50 verschillende soorten jam en gelei op. Voordat Opekta, het bedrijf van Anne Franks vader, op 1 december 1940 naar het nu overbekende adres Prinsengracht 263 verhuisde, was het gevestigd op Singel 400.

15. (JAMBEREIDING). PEN-JEL Pen-Jel. In 8 minuten Jam en Gelei. Amsterdam, Nederlandsche Pectine Industrie, [1933-1934]. Leporello van 8 p., geheel in bruin gedrukt. Tekening op voorkant gesigneerd ‘Glänzer’. Inleiding, toelichting en recepten. Lichte gebruikssporen.
€ 35
* De pectinefabriek Pen-Jel, hier nog gevestigd aan het Singel 157 te Amsterdam, maar later in Oosterbeek, was een directe concurrent van Opekta. Pen-Jel kwam in 1933 op de markt, iets later dan het jamgeleermiddel van Otto Frank. De namen van de vennoten (in 1938): J.H. de Wijk & W. Vermeer. Beide bedrijven gaven voorstellingen voor huisvrouwenverenigingen. Pen-Jel concurreerde met een kortere bereidingstijd, 8 minuten in plaats van 10! In 1936 adverteerde Pen-Jel venijnig tegen de Duitse achtergrond van Opekta: ‘Een Nederlandsche Fabriek met Nederlandsche Arbeiders en Nederlandsche Ondernemers’! Niets daarvan in deze folder. Wel wordt gesuggereerd dat de Pen-Jelmethode al langer in gebruik is in Amerika, Engeland en Frankrijk.

16. KOOKBOEK. (HAMERS, Flip) Calve-Delft’s Visch-boekje. Delft, Calvé, ca. 1935. Geniet. 16 p. incl. omslag. Geheel in kleur geïllustreerd door Flip Hamers (1909-1935). 1e druk. Keurige staat.
€ 30
* ‘Delftsche Slaolie is voor visch het allerfijnste wat er is.’ Met aanwijzingen over hoe te bakken, over minder bekende vissoorten, en met 12 recepten. Sierlijke illustraties. Witteveen-Cuperus 882.

17. KOOTEN, Kees van, en Wim de BIE Het groot bescheurboek. (Gesigneerd). Amsterdam, De Harmonie, (1987). Garenloos. 424 p. Geïllustreerd. 2e druk.
Verkocht
* Gesigneerd op de titelpagina door zowel Kees van Kooten als Wim de Bie.

18. KOOTEN, Kees van. Als: Koos KOETS De nulties. (Nieuwjaarsuitgave 2000). [Zoeterwoude], Nederlandsche Vereeniging voor Druk- en Boekkunst, 1999. Genaaid. Oblong. (8) p. Met de hand gezet uit de Haarlemmer en gedrukt in grijs en zwart in een beperkte oplage (= 175 à 200 exemplaren). 1e druk.
€ 25
* ‘De Geen Gelulties, De Zonder Flauwekulties,/ De Nooit en Never Dulties’! Overweging in dichtvorm. De letter Haarlemmer is een nooit voltooid project van Jan van Krimpen (1938). Frank E. Blokland maakte er een digitaal lettertype van, maar dit uitgaafje is loodzetsel, het werk van duizendpootdrukker Kees Thomassen. Nieuwjaarsuitgave 2000.

19. KRABBÉ, Tim 43 wielerverhalen. Amsterdam, Bert Bakker, 1988. Garenloos. 168 p. 1e druk.
Verkocht
* Gesigneerd exemplaar: ‘Den Haag, 18 december 1990/ (sign.) (Tim Krabbé)’.

20. KRABBÉ, Tim De renner. (Gesigneerd). Amsterdam, Bert Bakker, 1988. Garenloos. 136 p. 8e druk.
Verkocht
* Gesigneerd exemplaar: ‘Den Haag, 18 december 1990/ (sign.) (Tim Krabbé)’.

21. LANOYE, Tom Het cirkus van de slechte smaak. (Luxe-exemplaar). Antwerpen, Daedalus, 1986. Blauw en grijs linnen met schuinse rode en gele linnen stroken en verguld lederen rugschildje (Handboekbinderij De Pers). 120 p. 1e druk.
Verkocht
* Eén van de dertig genummerde en gesigneerde luxe-exemplaren, gedrukt op ander papier en ingenieus gebonden door handboekbinderij De Pers in Antwerpen.
Bovendien met handgeschreven opdracht van de auteur op de Franse titel: ‘Voor Michiel H./ Tom’. De fotograaf, journalist, schrijver en televisiefiguur. Michiel Hendryckx (1951) heeft al vanaf het begin veel samengewerkt met Lanoye.

22. LANOYE, Tom Rozegeur en maneschijn. Helse kritieken. (Luxe-exemplaar). (Leuven), Kritak, (1983). Rood linnen met lederen rugschildje. Oorspronkelijk omslag meegebonden. 120 p. 1e druk. Enkele lichte vlekjes op voorplat.
Verkocht
* Eén van de 25 genummerde en gesigneerde luxe-exemplaren, die in linnen werden gebonden. Bovendien met handgeschreven opdrachtje van de auteur onder het coolofon: ‘Voor Michiel H.’, zie ook het vorige nummer.

23. LANOYE, Tom Vroeger was ik beter. Antwerpen, Daedalus, 1986. Halflinnen met platten van stijfselpapier en verguld lederen rugschildje, onafgesneden en niet opengesneden (Handboekbinderij De Pers). 208 p. 1e druk.
€ 650
* Eén van de vijftien genummerde en gesigneerde luxe-exemplaren, gebonden door handboekbinderij De Pers in Antwerpen. DIT IS NUMMER I van de oplage, bovendien met een klein opdrachtje van Lanoye aan Boris Rousseeuw, drukker en uitgever van de Carbolineumpers en bijna professioneel Lanoye-verzamelaar.

24. LENNEP, Jacob van Holland. Almanak voor 1853 uitgegeven door Mr. J. van Lennep. Amsterdam, Gebroeders Kraaij, (1852). Origineel linnen bestempeld in goud, rood, wit en blauw. Alle sneden verguld. (12), (36), 252 p. Met drie staalgravures, waarvan twee naar D.J. Sluyter, en een gegraveerde titelpagina. 1e druk. Rug verbleekt. Merkje van boekbinder H. Mondt, Den Haag.
€ 20
* Teksten van Beets, De Bull, Da Costa, De Genestet, Hasebroek, Hofdijk, Ten Kate, Van Lennep, Van de Linde, Anna Roemers, Scheltema, Wijsman en anderen.

25. MASEREEL, Frans Danse Macabre. Berne, Herbert Lang, (1946). 34 x 24,5 cm. Ingenaaid. 2e druk. Paar onbeduidende vlekjes op het omslag.
Verkocht
* De eerste druk verscheen in 1941.

26. (MASEREEL, Frans). Roger AVERMAETE Frans Masereel. Amsterdam, De Arbeiderspers, (1975). 35 x 30 cm. Halfkunstperkament met linnen platten. In foedraal. 318 p. Rijk geïllustreerd. Foedraal deels iets verschoten en met wat krasjes.
Verkocht
* De Nederlandstalige editie, met een originele houtsnede (zelfportret) als frontispice. Met een uitgebreide bibliografie door Pierre Vorms en Hanns-Conon von der Gabelentz. Omvangrijk standaardwerk.

27. MINCO, Marga Kijk ‘ns in de la. Met tekeningen van Clary Mastenbroek. (Gesigneerd). Amsterdam, De Bezige Bij, 1984. Ingenaaid. 76 p. 3e druk. Naam achterin geschreven.
Verkocht
* Gesigneerd en gedateerd (1999) door de schrijfster op de titelpagina.

28. MITCHELL, David De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet. (Gesigneerd). Amsterdam, Ailantus, 2010. Garenloos. 624 p. Scheefgelezen.
€ 18
* Sierlijk gesigneerd door de auteur op de titelpagina.

29. MULISCH, Harry De ontdekking van de hemel. Amsterdam, De Bezige Bij, 1992. Linnen met stofomslag. 908 p. 1e druk. Wat verfomfaaid exemplaar met vuile kop.
€ 50
* Gesigneerd op de titelpagina: ‘Harry Mulisch/ 12.12.95’.

30. PLOMP, Hans De ondertrouw. een somber herenboek. (Gesigneerd). Amsterdam, de Harmonie, (1981). Garenloos. 148 p. 3e druk. Rug verschoten.
€ 18
* Gesigneerd exemplaar: ‘Wat ben ik blij/ dat dit ver achter de/ rug is./ Hans Plomp/ 12.9.’98’.

31. PLOMP, Hans Lokomotive. (Gesigneerd). (Haarlem), In de Knipscheer, (1986). Garenloos. 174 p. 1e druk.
€ 18
* Gesigneerd exemplaar: ‘1 + 1=1/ 1 + 1=2/ 1 + 1 =3/ Hans Plomp’, met daaronder een bloemetje (of is het een gezicht?).

32. PUDOR, Heinrich Bisexualität. Untersuchungen über die allgemeine Doppelgeschlechtlichkeit der Menschen. Gegen Wilhelm Fließ. Berlin-Steglitz, H. Pudor Verlag, 1906. Gebonden in eenvoudig halflinnen. (2), 56 p. 1e druk. Eerste pagina’s met oude watervlekken. Papier verbruind.
€ 150
* Zeldzame, zeer vroege brochure over biseksualiteit van een curieuze auteur (1865-1943) die op dit onderwerp gefixeerd was. Wilhelm Fliess (1858-1928) was tot 1903 een goede vriend van Freud.

33. (SANDBERG). BADÍI, Líbero Twee handgeschreven brieven gericht aan Willem Sandberg. Geschreven in het Italiaans met inkt op heel dun papier, aan beide kanten. Ongeveer 31 x 22 cm elk. Beide gedateerd Olivos (bij Buenos Aires) 1964: 19 juli (46 regels) en 17 september (26 regels). Beide brieven met een illustratie, die een sculptuur afbeeldt. Papier versleten aan de zijkanten en met kleine scheurtjes en gaten.
€ 190
* Beeldhouwer Líbero Badíi (1916-2001) werd geboren in Arezzo, Italië, maar verhuisde in 1927 naar Argentinië. Deze brieven vermelden collega-beeldhouwers Sigwart Blum en Antoine Pe[v]sner, en moeilijkheden met het vervoeren van werk naar tentoonstellingen in Minneapolis en Venetië (Biennale).
Een citaat van het einde van de eerste brief: Seguito nel mio destino de lavoro, contra le dificolta economiche e la famiglia numerosa, sequitero fine alla morte con el mio pensiero d’artista. In questo punto che è Buenos Aires con un clima molto facile per l’ultima moda a preso forza el Pop Art. Credo io che siamo arrivati al momento de mettere fine a una facile creazione. / La creazione è lunga e dura e no è per tutti la comprensione del assoluto. Caro Sandberg, perdonara questa lettera che vengo a importunarlo nel suo lavoro fecondo, a volte deblo concentrar el mio pensiero a persone che sono sincere nel suo lavoro fecondo.
De vertaling luidt ongeveer: ‘Mijn werkbestemming volgend, met alle economische moeilijkheden en een groot gezin, zal ik tot aan de dood mijn kunstenaarsgedachten volgen. Het punt is dat Buenos Aires een heel gemakkelijk klimaat heeft voor de laatste mode, ‘Pop Art’, die heeft kracht opgedaan. Ik geloof dat we op het moment zijn aangekomen om een einde te maken aan het makkelijk creëren. / Scheppen is moeilijk en tijdrovend en niet iedereen begrijpt het absolute. Beste Sandberg, vergeef deze brief die je komt storen in je vruchtbare werk. Soms moet ik mijn gedachten fixeren op mensen die oprecht zijn in hun vruchtbare werk.’

34. (SANDBERG). CALDER, Alexander Handgeschreven, gesigneerde brief uit 1965 van ‘Sandy’ aan ‘Dear Willi’, Willem Sandberg. Geschreven met een marker op schrijfpapier, eenzijdig. 27 x 21 cm. Gedateerd ‘Saché/ I. et L./ France/ 17 Feb. 65’. 13 regels. Gesigneerd ‘Cordially/ Sandy’. Tweemaal gevouwen.
€ 325
* Brief van de grote beeldhouwer Alexander Calder (1898-1976), geboren in de VS maar woonachtig in het departement Indre-et-Loire (‘I. et L.’) in Frankrijk, aan Willem Sandberg, die toentertijd met pensioen was als directeur van het Stedelijk Museum. De brief gaat over twee sculpturen van Calder die Sandberg mogelijk zou ‘krijgen’, hoewel het onduidelijk is waar dat dan zou zijn. De “Guichet” zou wellicht bestemd zijn voor het Lincoln Center, maar ‘ik zou je zelfs de “Guillotine pour huit” kunnen sturen, die in het Guggenheim hing…’ De Guillotine bevindt zich echter nu in het Musée LaM in Lille.

35. (SANDBERG). LIPCHITZ, Jacques Handgeschreven brief, gesigneerd ‘Jacques’ aan ‘Chère Jeo’, gedateerd ‘Le 3 mai 1958’. Elegant geschreven in het Frans met inkt op dun papier, alleen recto. 28 x 21 cm. 28 regels. Gevouwen, twee kleine gaatjes (slijtage of papierfout), maar in zeer goede staat.
€ 495
* Lipchitz (1891-1973) schrijft aan een ons onbekende vrouw ‘Jeo’, mogelijk ‘Geo’, die hij al lang had willen schrijven, maar hij schaamt zich omdat hij haar achternaam niet weet. He profits from the amiable proposition of ‘notre bon ami, le Dr. Sandberg, qui vous transmettra ce message’. (Transl:) ‘You guess my unrest: since a long time Ruda sends me letters, that seem completely incoherent to me. What has happened with him?’ ‘Humbly I want to ask you for advice. What can I do to make him a bit more happy?’.
Hij profiteert van het vriendelijke voorstel van ‘notre bon ami, le Dr. Sandberg, qui vous transmettra ce message’. (Vertaling:) ‘U kunt zich mijn onrust wel voorstellen: Ruda stuurt me al een tijdje brieven die me volkomen onbegrijpelijk lijken. Wat is er met hem aan de hand?’ ‘Nederig wil ik u om advies vragen. Wat kan ik doen om hem wat gelukkiger te maken?’ Hij vraagt ​​ook naar haar adres en eindigt met ‘Croyez moi bien fraternellement votre Jacques’, gevolgd door zijn eigen adres in Hastings-on-Hudson, New York.
‘Ruda’ is de koosnaam van Lipchitz’ jongste broer en erfgenaam Rubin Lipchitz (1908-1993), die in Frankrijk woonde. De broers hadden elkaar voor het laatst gezien in 1946. Mogelijk was ‘Geo’ of ‘Jeo’ Rubins vriendin.
Een kort briefje van Sandberg aan Jacques Lipchitz in het Smithsonian Archives of American Art, gedateerd 23 september 1958, geeft een hint: Sandberg heeft de brief nooit kunnen overhandigen, omdat hij de vrouw nooit alleen heeft ontmoet… Stel je de benarde situatie voor van de wereldberoemde museumconservator Jonkheer Willem Sandberg, die op het punt stond een intieme brief aan de vriendin van iemand anders te overhandigen. Maar waarschijnlijk is de zaak op een andere manier opgelost, wat verklaart waarom de brief zich tussen andere brieven aan Sandberg bevindt en niet in een Lipchitz-archief.

36. SCHENDEL, Arthur van Begrip en klaarheid. [Amsterdam, H.E.L.I.O.S.], (1954). Geniet. 8 p. Gedrukt in een oplage van 175 genummerde exemplaren. 1e druk.
Verkocht
* Over de beginselen van het schrijverschap, geschreven in 1911, hier gedrukt ter gelegenheid van het zevende lustrum van H.E.L.I.O.S. [= Historie En Letteren Is Ons Studievak], de vereniging van studenten in de Nederlandse letteren aan de Universiteit van Amsterdam.

37. SCHENDEL, Arthur van Huon of Over den hond. Maastricht, A.A.M. Stols, 1928. Ingenaaid. (2), 26 p. Gedrukt in 110 genummerde exemplaren. 1e druk. Achterzijde heel licht verkleurd. Op de laatste pagina, met een overzicht van 15 deeltjes van de serie To the happy few, heeft iemand met potlood europrijzen uit het antiquariaat bijgeschreven.
€ 45
* ‘My love shall hear the music of my hounds’. Causerie. Typografisch het mooiste hondenboek. Een van de 100 op de pers genummerde exemplaren op geschept Engels papier. Schaarse titel. To the happy few 14. Van Dijk 167.

38. (SCHOONMAKEN). CARLA Etiket voor Bonvrij Carla Handreinigingsmiddel. Zwolle, P. & Dr. A. Broek Zeepfabriek “De Fenix”, 1941-1945. 21,5 x 4 cm. Ongevouwen. Gedrukt op dun papier met K-nummer 2665. Prima conditie.
€ 18
* De Zwolse zeepfabriek De Fenix werd gesticht in 1719. In 1938 kwam de fabriek in handen van het duo Broek, vader en zoon, die na de oorlog een afwasmiddel op de markt brachten dat aanvankelijk de naam Abro had, maar eind jaren 50 Dubro ging heten, naar DUo BROek. Dit is het etiket van een ander product waar ik verder niets over heb kunnen vinden. Maar het dateert uit de oorlogsjaren, zie ‘Bonvrij’ en het K-nummer van drukkerij Tijl in Zwolle.

39. (SCHOONMAKEN). OMO Om alles weer fleurig te krijgen… een schat van practische schoonmaaktips. Zonder plaats, [Unilever], (ca. 1960). 20 x 10,5 cm. Leporello van 8 p.Gedrukt in rood, geel, blauw en groen. Prima conditie.
Verkocht
* Folder met 13 schoonmaaktips en nog 9 voor de organisatie: ‘7. Haastige spoed is zelden goed, neem er dus op tijd Uw rust van.’

40. (SUB SIGNO LIBELLI) Wiegeliedje voor Kyra Christina. [Amsterdam, Sub Signo Libelli], 1978. 24 x 13 cm. Met de hand gezet uit de Erasmus en eenzijdig gedrukt op een bruin blad ingres–papier. De oplaag bedroeg slechts ca. 10 exemplaren.
€ 150
* ‘Naar een Eskimo-wiegeliedje uit Groenland’ gedrukt in samenwerking met Marcel Vermeer voor zijn kinderen Ninka en Hans. De jugendstil-bloemversiering is gewoonlijk handgekleurd, maar niet in dit geval. Uiterst zeldzaam drukje uit Kleis’ oerperiode. Breugelmans 41.

41. VAANDRAGER, Cornelis Bastiaan De Hef. Amsterdam, De Bezige Bij, [1975]. Garenloos. 208 p. 1e druk. Vouwtje in omslag.
Verkocht

42. (WAGNER, Richard). FUCHS, Hanns Richard Wagner und die Homosexualität. Unter besonderer Berücksichtigung der sexuellen Anomalien seiner Gestalten Originele linnen band met Jugendstil ontwerp van Max Froehlich. VIII, 278, 2 p. 1e druk. Voorkant versleten (zie afb.). Het boek is doorgaand watervlekkig.
€ 45
* Homoseksualiteit in het leven en werk van Richard Wagner, en in het leven van zijn koninklijke fan, Lodewijk II van Beieren. Ondanks de problemen toch een aantrekkelijk boek!

43. (WHITTINGTON PRESS). MORGAN, Gwenda Diary of a Land Girl 1939-1945. Risbury, The Whittington Press, 2002. 29 x 21 cm. Half groen linnen met voorrand en platten van lichtgroen geschept papier, gevat in een bijpassend halflinnen foedraal. Beide boeken samen in een met papier beklede groene schuifhoes. (12), 156 p. Niet afgesneden. Gezet uit een 12-punts Fournier, en gedrukt op geschept velijnpapier van Zerkall, de 31 houtgravures direct van de blokken, in 300 genummerde exemplaren. Ook met afdrukken van historische foto’s. 1e editie. Uitstekend exemplaar.
€ 275
* Gwenda Morgan (1908-1991) was een van de belangrijkste Britse houtgraveurs uit de twintigste eeuw. Dit is haar down-to-earth dagboek van de dagelijkse dingen tegen een achtergrond van verontrustend nieuws uit haar jaren als boerenhulp. Dat was goed aan haar besteed, zie haar liefhebbende houtgravures, maar ook de namen van de koeien die ze elke dag molk, waarmee het dagboek begint, ‘Cows I milked at different times’.

44. (WHITTINGTON PRESS). SMITH, Edwin A View of the Cotswolds. Photographs by Edwin Smith. With essays, commentaries, & a checklist by Shawn Kholucy, Ian Mackenzie-Kerr, Alan Powers, George Ramsden, Edwin Smith, Veronica Watts and Rory Young. Risbury (Herefordshire), The Whittington Press, 1998. Grote cassette (36 x 26 cm) met een boek en een map waarin twee afdrukken van de originele negatieven huizen. Gebonden in halfmarokijn met leren voorrand en decoratief papier. (8), 56 p. Met 32 p. in tritone gedrukte foto’s. Tekst gezet in Poliphilus & Fry’s Baskerville en gedrukt op beige (officiëel genoemd: Toscaans rood) Bugra-Bütten handgeschept papier van Hahnemühle in 350 genummerde exemplaren. 1e druk. Uitstekende staat.
Verkocht
* Schitterende zwart-witfoto’s van Edwin Smith (1912-1971), op de best mogelijke wijze gereproduceerd en voorzien van uitvoerige commentaren. Dit is een van de 70 Romeins genummerde exemplaren van de luxe-editie, gebonden in zwart halfmarokijn met leren voorrand, voorzien van een portfolio met twee afdrukken van de originele negatieven. Samen gevat in een halflinnen foedraal.
Edwin Smith en Olive Cook fietsten in de jaren 50 door de landelijke Cotswolds om oude gebouwen en het landschap te fotograferen. Ze wisten dat wat ze zagen fragiel was, dat het plattelandsleven op de rand van de afgrond stond en dat de maatschappelijke druk toenam. Vijftig jaar later werden hun routes nagefietst door twee moderne commentatoren, Shawn Kholucy en Rory Young. Deze omvangrijke bibliofiele editie is een lief monument voor die verloren beschaving: het Britse plattelandsleven, tegenwoordig vooral toneel van fascinerende detectiveseries. Met een bibliografie van Smith en Cook. Beeldschoon!

45. WOLDHEK, Siegfried Getekende schrijvers. Met een voorwoord van Jeroen Brouwers. (Gesigneerd). Den Haag, Nijgh & Van Ditmar, 1986. Ingenaaid. 80 p.
€ 15
* Gesigneerd en gedateerd in potlood: ‘Siegfried Woldhek/ 1-6-02’.

46. WOLDHEK, Siegfried Knetterende letteren. Schrijversportretten. Met een voorwoord van Wim de Bie en Peter van Straaten. (Gesigneerd). Amsterdam, Thomas Rap, 2003. Karton. 208 p.
Verkocht
* Exemplaar met gesigneerde opdracht: ‘voor Henk Veeneman/ 18 VIII 03/ Siegfried Woldhek’.

47. WOLDHEK, Siegfried Literaire tekeningen. Ingeleid door Rudy Kousbroek. (Gesigneerd). Amsterdam, De Bezige Bij, 1980. Linnen met (deels verschoten en wat gevlekt) stofomslag. 80 p.
€ 15
* Gesigneerd en gedateerd in potlood: ‘Siegfried Woldhek/ 1-6-02’.

48. WOLKERS, Jan Gouache. 64 x 50 cm. Op zwaar aquarelpapier. Rechtsonder gesigneerd ‘Jan Wolkers 2005’.
€ 3200
* Jan Wolkers (1925-2007) signeerde zijn gouaches op latere leeftijd maar heel zelden, ze waren min of meer bedoeld ‘voor eigen gebruik’, niet om te verkopen. Wolkers’ latere werk is een interpretatie van de natuur die hem omringt. ‘”Gedachtelandschappen” noemde Wolkers zijn doeken. Het waren geen realistische afbeeldingen van de werkelijkheid, maar de consequentie van wat hij had gezien. “Het gaat in mijn werk om de ervaring”. De gedachtelandschappen straalden rust en evenwicht uit – en dat was precies wat Wolkers na een paar jaar op Texel had gevonden’ (Onno Blom, Het litteken van de dood. De biografie van Jan Wolkers (Amsterdam 2017), p. 916).

49. WOLKERS, Jan Gouache / aquarel. 50,5 x 35,5 cm. Op tekenpapier. Rechtsonder gesigneerd ‘Jan Wolkers 2005’.
€ 3200
* Jan Wolkers (1925-2007) signeerde zijn werk op latere leeftijd maar heel zelden, het was min of meer bedoeld ‘voor eigen gebruik’, niet om te verkopen. Wolkers’ latere werk is een interpretatie van de natuur die hem omringt. ‘”Gedachtelandschappen” noemde Wolkers zijn doeken. Het waren geen realistische afbeeldingen van de werkelijkheid, maar de consequentie van wat hij had gezien. “Het gaat in mijn werk om de ervaring”. De gedachtelandschappen straalden rust en evenwicht uit – en dat was precies wat Wolkers na een paar jaar op Texel had gevonden’ (Onno Blom, Het litteken van de dood. De biografie van Jan Wolkers (Amsterdam 2017), p. 916). Dit is een schitterende, grote schildering die mij doet denken aan gevallen bladeren.

Zie hier voor onze aan Jan Wolkers 100 gewijde catalogus 94, waar deze twee schilderingen als nr. 43 en 44 in voorkomen.

Bestellingen en feedback graag per e-mail. Op het moment dat de link naar de nieuwsbrief verzonden wordt, zijn alle items nog verkrijgbaar. Bij een binnenkomende bestelling zetten wij zo gauw mogelijk – handmatig – de items op verkocht, en sommige mensen zijn bliksemsnel!