antiquariaat Fokas Holthuis

sinds 1994

World War I and II

World War I   1-20

Interbellum   24-45

World War II   27-77

Clandestine literature from 1940-1945   78-225


WORLD WAR I / GREAT WAR / EERSTE WERELDOORLOG

1. ANDREJEF, Leonid De smarten van België. Spel in zes tafereelen. Geautoriseerde vertaling naar het Russisch door Oswaldi. Amsterdam, Meulenhoff, 1918. Karton met stofomslag. 116, (12) p. Omslag aan de randen iets beschadigd, rugje verbruind, maar in goede staat.
€ 20
* Kleurig stofomslag met achterop reclame voor drie andere uitgaven van Meulenhoff, mét afbeelding van hun stofomslagen: ‘Goede Hollandsche en Vlaamsche boeken. Verhoogd met 5% Crisistoeslag’.

2. ANNEXATIE Annexatie-plannen. (Sierbord). Den Haag, C. Fortmann, 1918-1919. Rond geglazuurd aardewerken wandbord met haakje. Diameter 27,5 cm. Uitgevoerd door Fa. P. van der Want Gz. Ivorawerken, Gouda. In uitstekende conditie.
€ 100
* In België gingen na de Eerste Wereldoorlog stemmen op om delen van Nederland te annexeren als straf voor vermeende collaboratie met Duitsland. Dit is een keramieken protestpublicatie tegen deze plannen. Met de tekst ‘Wij willen Holland houen, ons Holland fier maar klein! Wij blijven ’t hou en trouwe, wat ook zijn lot moog zijn!’ om een kaart van intact Nederland met de provinciegrenzen en -hoofdsteden, in een sierrand met appeltjes van Oranje en de provinciewapens van Zeeland en Limburg.

2767593. ARBEITERZEITUNG Arbeiter Zeitung. Herausgegeben von der Unabhängigen Sozialdemokratischen Partei Südhessens. 1920, Nr. 10 und 13. Darmstadt, H. Blumenfeld, 1920. 46 x 32 cm. Jeweils 4 S. Die Nr. 13 auf bläulichem Papier gedruckt. Originalausgaben. Gefaltet. Stockfleckig und vergilbt. Klebespuren an Nr. 13. Handgeschriebene Jahreszahl.
€ 90
* Seltene und sehr zerbrechliche Zeitung. Zwei Beiträge mit handschriftlicher Signatur in roter Tinte: ‘C.M. Boettinger’ (vielleicht Familienmitglied des Chemikers Carl Conrad Boettinger aus Darmstadt). Wird gefaltet verschickt.

4. BAB, Julius 1914. Der Deutsche Krieg im Deutschen Gedicht. 6 Heften (von 12). Berlin, Morawe & Scheffelt, 1914. Originalumschläge. Jedes Heft 48 S. EA. Die ersten 4 Hefte mit einem Namen (‘G. Kurth’) und Datum auf Titelseite. Kleiner Tintenklecks auf Heft 4. Gute Exemplare.
€ 60
* 1. Aufbruch und Anfang, 2. Zwischen den Schlachten, 3. Der harte Herbst, 4. Krieg auf Erden, 5. Die lange Schlacht, 6. Neue Jugend. Gedichte von Felix Braun, Richard Dehmel, Walther Flex, Gertrud von le Fort, Peter Hamecher, Gerhard Hauptmann, Hermann Hesse, Hugo von Hofmannsthal, Albert Schaeffer, Richard Schaukal, Rudolf Alexander Schröder, Ludwig Thoma u.v.A.

5. BATTLESHIP CATASTROPHE Catastrophe de la “Liberté”. 25 Septembre 1911. Vendu au profit des familles des victimes. No place, E.L.D., 1911. Oblong 10 x 16 cm. Original wrappers. 17 leaves with silk covering paper. Numbered edition (this is no. 0742). First edition.
€ 25
* In 1911, the battleship ‘Liberté’ exploded in the harbour of Toulon. 210 sailors were killed. This booklet contains 16 photos (in picture postcard size) of the catastrophe. Sales were used to help the family of the victims.

6. BOUKABOUYA, R. (Hadj Abdallah) Les soldats musulmans au service de la France. Lieutenant Indigène Boukabouya (Hadj Abdallah) des Tirailleurs Algériens. Lausanne, Librairie Nouvelle de Lausanne, 1917. Original wrappers. 80 p. 1st edition. A bit worn and yellowed, some tears in pages, spine torn.
€ 100
* Very rare book about the French Islamic soldiers from Morocco and Algeria in the Great War, written by a French deserter, working as imam of a prison camp in Germany! The original edition, published in Switzerland.

276810a7. (EERSTE WERELDOORLOG) Bluff. Woorden en daden van Woodrow Wilson, President der Vereenigde Staten van Amerika. Zonder plaats of uitgever, [1917]. 29 x 23 cm. Geniet. 12 p. Nederlandstalig. Gedrukt in kleuren. Gevouwen, maar netjes.
€ 50
* Pro-Duitse uitgave, oorspronkelijk uitgegeven in 1917 door het satirische tijdschrift Lustige Blätter. Prachtige, kleurige karikaturen (die doen denken aan de briljante tekenaar Emil Preetorius) van de Amerikaanse president Wilson. Deze verklaarde in april 1917 de oorlog aan Duitsland, een keerpunt ten gunste van de Geallieerden in de al drie jaar durende, uitputtende strijd.

8. EERSTE WERELDOORLOG Om niet te vergeten. Londen, Johnson, Riddle & Co., [1917]. 76 x 55 cm. Groot tekstaffiche met kleurige landenwapens. Eenzijdig bedrukt. Gevouwen. Wat slijtage op hoekjes.
€ 50
* Beschuldigend affiche waarin de daden van de Centralen tegenover de reacties van de Geallieerden worden geplaatst naar aanleiding van de bewering dat de Geallieerden Duitsland de oorlog heeft opgedrongen. Recentste datum: 6 april 1917. De opmaak doet enigzins denken aan die van het geïllustreerde (oorspronkelijk Britse) tijdschrift De oorlog in beeld (1916-1918).

9. GLYN, Elinor Destruction. London, Duckworth & Co., 1918. 14 x 9 cm. Two-color cloth. 32 p. With a picture of the Butte de Warlencourt. First edition. A bit worn at the edges, flyleaves a bit foxed.
€ 50
* Rare title by Elinor Glyn, an expressionist memoir of traveling through the devastated North of France in the last period of the Great War.

277547a10. GRANDE GUERRE La marche en avant / Les chansons de route. (Strijdliederen uit de Eerste Wereldoorlog). Lyon, Mme Corne, ca. 1916. 50 x 32 cm. Eén vel blauw papier, tweezijdig bedrukt. Gevouwen en iets kreukelig, op de vouwen verkleurd, maar in goede staat.
€ 40
* Strooiblad met negen strijdbare liedteksten, waarvan 1 met noten en de andere acht op bekende melodieën. Onder andere ‘Dors, mon petit Gars’, ‘Pour la France!’, ‘Ère Nouvelle’, ‘Polka des Alboches’ en ‘Bruno et Constantin Garibaldi, morts au champ d’Honneur’. Deze twee kleinzonen van Giuseppe Garibaldi sneuvelden in Franse dienst bij de offensieven van de Garonne in 1914 en 1915.

11. JOACHIMCZYK, Alfred Marcel Der Krieg in der Luft. Berlin, Klasing, 1914. OU. 36 S. Illustriert. EA. Umschlag horizontal eingerissen, sonst gut.
€ 25
* Über Flugzeugen und Abwehrgeschuss. Beigefügt: Kriegskunst in Wort und Bild, Jahrgang X Nr. 2, November 1933.

276985a12. REVOLUTIONÄRE ZEITUNG Die Freiheit. Berliner Organ der Unabhängigen Sozialdemokratischen Partei Deutschlands. 1918, Nr. 5, 17, 49 und 50. Berlin, 1919. 47 x 31 cm. 6-8 S. Originalausgaben. Sonntag 17. November-Donnerstag 12. Dezember 1918. Gefaltet. Vergilbt. In Klarsichtfolie gefaltet (nicht geklebt).
€ 150
* Seltenes und sehr zerbrechliches Tageblatt von der USPD, das zweimal am Tag erschien (am Wochenende einmal). Wird gefaltet verschickt.

13. RUETER, Georg Herinneringsboekje aan het verblijf in Nederland tijdens den Wereldoorlog 1914-1919. (Amsterdam, Nederlandsch Comité tot steun van Belgische en andere slachtoffers van den oorlog, 1919). 17 x 13 cm. Origineel omslag. 8 p. Omslag in groen, binnenwerk geheel in tweekleurige lithografie van Georg Rueter. Invulboekje. 1e druk. Gaaf en onbeschreven.
€ 75
* Prachtig, helemaal getekend kunstenaarsboekje, uitgereikt bij een bijeenkomst in de Amsterdamse Stadsschouwburg op 4 januari 1919. Braches Bouwstoffen nr. 2019.

14. UNRUH, Fritz von ‘Wir aus dem Westen…’ en ‘Nach der Schlacht’. (Twee Duitse oorlogsliederen in contemporaine doorslag). Twee bladen vergeeld papier, 29 x 22 cm. Paarse doorslagen. Het eerste blad met toevoegingen in pen en potlood: titel en toelichting. Beide bladen in tweeën gevouwen, in goede staat.
€ 35
* Fritz von Unruh (1885-1970) was oorlogsvrijwilliger in 1914, officier, en raakte gewond bij Verdun in 1916; daarna werd hij een verklaard tegenstander van oorlog en leger. Het eerste gedicht is in pen gedateerd ‘1915’ en het tweede ‘1916’.

15. WEBER, Carl Maria Erwachen und Bestimmung. Eine Station. Gedichte. Leipzig, Kurt Wolff Verlag, 1919. 21 x 13 cm. Original wrappers with purple title ticket. 32 p. First edition. Right upper corner dogeared. Edges a bit creased and slightly discolored.
Verkocht
* Second volume of verse by the young gay expressionist poet, who was heavily marked by his experiences of the Great War. Der jüngste Tag 66.

16. WERELDOORLOG I Barbaren. Zonder plaats of uitgever, (1915). 12 x 19 cm. Leporello, eenzijdig bedrukt, 8 p. Nederlandstalig. Gedrukt in oranje, grijs en zwart. Netjes.
€ 25
* Pro-Duitse statistische gegevens van Duitsland vergeleken met die van Frankrijk en Engeland in sociaal en maatschappelijk opzicht: 16 Nobelprijzen voor Duitsers en 11 voor Frankrijk en Engeland samen, 2 analfabete recruten per 10.000 in Duitsland versus 100 in Engeland en 300 in Frankrijk, and so forth. Duitsland won op alle fronten.

17. (WERELDOORLOG I) Gedenkboek Terugreis Zwitserland Augustus 1914. Met 35 illustraties. De netto-opbrengst strekt tot leniging van de rampen van den oorlog. Niet in den handel. Rotterdam, eigen beheer, 1914. Origineel heelleer. 138 p. Geïllustreerd. Op kunstdrukpapier. 1e druk. Bovenkant rug iets gesleten, maar een keurig exemplaar.
€ 60
* Privé-uitgave met een 35-tal verslagen van de terugtocht uit Zwitserland van bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog gestrande Nederlandse reizigers, ‘voor hunne medereizigers op papier gesteld’. De bijdragen lopen nogal uiteen, van aangrijpend via feitelijk en gedetailleerd tot zelfs een vrolijke meezinger ter ere van het Stoomschip Bandoeng! Met bijdragen van de theoloog prof. H.Y. Groenewegen, de medici prof. R.H. Saltet en prof. E.C. van Leersum, oud-minister-president Th. Heemskerk, het Eerste-Kamerlid C.C. Geertsema, de kinderboekenschrijfster Christine Doorman, Dr. M.J. Baale (de eerste vrouw in West-Europa die promoveerde in de klassieke talen), de fotograaf C.A.P. Ivens en vele anderen. Met foto’s (o.a. door Ivens) en tekeningen.
Dit exemplaar is, bovendien, op de eerste twee pagina’s voorzien van een lange, handgeschreven brief (78 regels) van een vader aan zijn jeugdige zoon Koos, gedateerd Nijmegen, Kerstmis 1914. De brief is kennelijk bedoeld als geheugensteun voor de man, een deskundige (mogelijk de apotheker dr. H.L. Visser) die op last van het Ministerie van Koloniën in Zwitserland bacteriologisch onderzoek zou doen: de brief gaat vooral over de reis van zijn gezin naar Zwitserland en het verblijf daar, met allerlei details zoals het koken door de dames zelf en het hilarische aardappels schillen door de bacterioloog zelf met notaris Van Lidth de Jeude. Een levensecht inkijkje in de neutrale oorlogspraktijk én in het dagelijks leven van Nederland!

INTERBELLUM

New additions

18. BIJENKORF, De Catalogus leesbibliotheek “De Bijenkorf”. Met 4 supplementen. Den Haag, N.V. Magazijn De Bijenkorf, 1932-1934. Ingenaaid. 442; 24; 24; 20; 24 p. 1e druk. Voorzijde omslag ontbreekt. Eerste katern los. Met notities van een enthousiaste bibliotheekconsument en rode potlood-onderstrepingen. Oud provisorisch omslag.
€ 25
* Wat las men in 1932, 1933, en 1934!

19. CRITISCH BULLETIN Collectie van 7 verschillende prospectussen voor Critisch Bulletin (1929-1950). Arnhem, Van Loghum Slaterus, 1929, 1931, 1935, 1940 en 1950. Verschillende formaten. Plus 2 duplicaten.
€ 75
* Belangrijk boekbesprekingstijdschrift onder redactie van Anthonie Donker. Onder andere een groot blad met advertentie voor Keesing’s Historisch Archief met fraaie tekening en collage. Deze efemere publiciteitsfolders zijn zeer informatief.

20. DASSEL, Herbert Jiu-Jitsu und Knock-out. (Probe Nr. 314 der Schriftgiesserei H. Berthold AG Berlin). Berlin, H. Berthold AG, [1936 of 1937]. 30 x 21 cm. Cahiersteek met origineel omslag. 24 p. Kleurige letterproef met vele voorbeelden. Ontwerp Albrecht Heubner. 1e druk. Kwetsbaar boek in goede staat, alleen de rechterbovenhoek van het omslag is wat gebobbeld. Omslag wellicht wat vergeeld.
€ 180
* De provocatief getitelde lettertypen Jiu-Jitsu en Knock-out werden voor de Duitse lettergieterij Berthold ontworpen door grafisch vormgever Herbert Dassel (1903-2001). Beide typen bezitten twee verschillende vormen voor enkele letters, zoals d en l: ‘Verwenden Sie beide Formen abwechselnd! Die Schrift wirkt dadurch noch lebendiger und ungezwungener!’.
De afwisselende typografie en het aantrekkelijke ontwerp van het boek zelf zijn niet van Dassel, maar van de Bauhausleerling Albrecht Heubner (1908-1945), met een opmerkelijke fotomontage voorop, en een groot aantal internationaal getoonzette voorbeelden waarin allerlei films figureren (o.a. met Shirley Temple), maar ook advertenties voor Franse modehuizen, Ortega y Gasset, skiën in St. Moritz, Britse pijptabak en Den gamle Adamsson – allemaal onderwerpen die je niet verwacht in een publicatie uit nazi-Duitsland.

21. DIE NEUE RUNDSCHAU Die neue Rundschau. 3 Prospekten (1928-1950). Berlin, S. Fischer Verlag, 1928, 1931 und 1950. Verschiedene Formate. Jedes Blatt 4 S. Leichte Gebrauchsspuren.
€ 25

22. (GILSE, Jan Hendrik van). O’NEILL, Eugene; SHAW, George Bernard The Emperor Jones / De Revolutionaire Keizerin. (Programmaboekje). Utrecht, De Utrechtsche Indologen Vereeniging, [1931]. Geniet. 8 p. 1e druk. Tekstpapier wat roestvlekkig. Vage verticale vouw.
€ 30
* The Emperor Jones is een toneelstuk uit 1920 van O’Neill over Brutus Jones, een Afro-Amerikaans bediende van een Pullman-trein die op een Caraïbisch eiland een keizerrijk sticht. Door J.H. van Gilse expressief geïllustreerd programmaboekje voor deze twee toneelstukken. Van Gilse (1912-1944) was een zoon van de Utrechtse musicus Jan van Gilse. Hij werd in de oorlog vanwege verzetsdaden vermoord door de Duitsers.
De oorspronkelijke titel van Shaws stuk is Annajanska, the Bolshevik Empress. Met aantekening voorin van boek- en omslagontwerpverzamelaar Rob Aardse.

23. HUMOR Leuk en grappig. 30 luimige voordrachten in pöezie en proza voor rederijkers bijeenkomsten, feestelijke vergaderingen en vrolijke partijen. Groningen, Fa. J.D. Dijk, (ca. 1930). Geniet. 48 p. Vlekje op achterkant, verder netjes.
€ 15
* Dijenkletsers uit de oude doos.

24. (MEEGEREN, Han van). UBINK, Jan De Kemphaan. Maandschrift onder leiding van Jan Ubink. Jrg. 3 nr. 6, 7 en 9, September-December 1930. Den Haag, Jan Ubink, 1929. Geniet. Drie nummers van 32 pagina’s elk. Inliggend twee aanmeldbriefkaarten. 1e druk. Nr. 6: rug iets gesleten, papier verbruind, vlekje in het hart. Nr. 7 en 9: wat meer versleten, roestvlekjes en horizontale scheurtjes.
€ 50
* Een opmerkelijk maandblad, De Kemphaan, agressief-conservatief van toon. Voorop een griezelige portrettekening door Han van Meegeren. Met artikelen over literatuur en theater, en in een gedicht (in nr. 6) wil de musketier D’Artagnan zijn vertolkers in de film en op het toneel (o.a. Eduard Veterman) met zijn rapier te lijf gaan. In nr. 9 een artikel van Han van Meegeren over George Bernard Shaw, en hoe Rembrandt en Frans Hals Shaw zouden schilderen.
Curieus en zeldzaam!

25. ONAFHANKELIJKEN, De Catalogus van de 30ste tentoonstelling van de Vereeniging van Beeldende Kunstenaars “De Onafhankelijken” gevestigd te Amsterdam. Stedelijk Museum, 21 Mei – 19 Juni 1927. (Catalogue of paintings). Amsterdam, De Onafhankelijken, 1927. Ingenaaid. 42, (24, 16) p. Rijk geïllustreerd met deels reproducties van grafiek in hoogdruk, deels foto’s van andere werken op kunstdrukpapier. 1e druk. Rug en omslag wat verkleurd, marginaal scheurtje. Boekblok los van omslag en uit verband. Wat roest.
€ 45
* Afbeeldingen op kunstdrukpapier van o.a. Chris Beekman, Charley Toorop en Valentijn Van Uytvanck (portret van Hendrik Marsman). Lino’s en houtsneden naar o.a. Jos. H. Gosschalk (omslag), J. Franken Pzn., Wout van Heusden en Melgers. Uitvoerige prijslijst, waarin ook Kandinsky is opgenomen.

26. (ROEDE, Jan) Tien jaren arbeid van de vakcursussen der Gemeente ‘s-Gravenhage. 4 maart 1931-1941. Den Haag, Gemeente Den Haag, 1941. Oblong 24 x 31 cm. Geniet. 12 eenzijdig bedrukte bladen. Veel foto’s en fotocollages in zwartwit. Ontwerp Jan Roede. 1e druk. Netjes.
€ 35
* Luxueus uitgegeven gedenkboek over de instelling die bedoeld was om jonge werklozen op te leiden. Op de eerste pagina de portretten van drie Haagse wethouders, onder anderen Willem Drees. Per jaar wordt opgesomd en geïllustreerd wat er bereikt is. Met 4 (bijbehorende?) grote reproducties van tekeningen uit de Haagse binnenstad. Mooie vormgeving door Jan Roede (1914-2007), die toen nog niet als kunstschilder was begonnen.

27. STERN, Fried Dem Geburtstagskind. Amsterdam, 17.12.’38. Handschrift met versiering in waterverf. 25,3 x 20,5 cm. Blocnotevel, gelinieerd. Alleen recto. Duitstalig rijmend gedicht met motto, 24 regels. Met versiering bestaand uit een denneboom in een landschap met drie rode bloemetjes. Twee gaatjes van iets waaraan dit handschrift was vastgespeld. Wat roest.
€ 95
* Fried Stern (Frankfurt 1875-ca. 1944) was (landschaps)schilder, schrijver en radioverteller. Ook in Nederland was hij al in 1929 voor de radio actief. Midden jaren dertig vluchtte hij (vanwege zijn Joodse afstamming) naar Nederland. In januari 1940 kwam hij in het kamp Westerbork. Dit geïllustreerde gedicht is toegewijd aan een jonge leraar of onderwijzer in Amsterdam, die op 17 december jarig was.

—————————-

31. ANTI-MILITARISME Ik heb u lief, o vlakke landen! (een nieuw vaderlandslied). Utrecht, Secretariaat Paco, ca. 1925. 22 x 14. Eén blad, aan beide kanten bedrukt. In rood en zwart, met notenbalken. Aan de randen rafelig.
€ 15
* Zeer zeldzame strooifolder met een anti-militaristisch lied, verspreid vanuit de kring rond Kees Boeke in Bilthoven.

32. (BERLAGE, H.P.). LINSE, Jan Ecce homines van J. Linse. Ontleding dezer schilderij en van haar religieuse beteekenis door Ds. J.B.Th. Hugenholtz. Inleiding v. H.P. Berlage. Gouda, Johan Mulder’s Uitgeversmaatschappij, [1931]. 28 x 22 cm. Geniet. 16 p. Met afbeeldingen van verschillende schilderwerken van Linse. 1e druk. Delicate uitgave aan de randen iets versleten en verkleurd.
€ 25
* De ‘ontleding’ is eigenlijk een hooggestemd gedicht. Opmerkelijke vormgeving met decoratieve belettering in goud, titelpagina in grijs (zie afb.). Ds. Hugenholtz uit Ammerstol was een van de initiatiefnemers van de grote ontwapeningsconferentie van Parijs in 1931. Jan Linse leefde van 1843-1906.

33. CENTRAAL BUREAU VOOR DE STATISTIEK Statistiek der inkomens en vermogens in Nederland 1939/1940. Den Haag, Drukkerij Albani, 1941. Geniet. 50 p. 1e druk. Rugje verkleurd. Plakkertje op omslag, twee stempels ‘Bibliotheek van de 2de Kamer der Staten-Generaal’.
€ 25
* Veel interessante statistieken en tabellen. Per gemeente en provincie, landelijke ontwikkelingen 1920-1940.

34. DIEREN, Evart van Prof. Freud. De uitvinder van de z.g. psychoanalyse of te wel “diepte”-zielkunde en het door velen onderschatte perverse gevaar. Baarn, Hollandia-Drukkerij, [1932]. Linnen. (4), IV, 314 p. 1e druk. Rug gescheurd. Met exlibris van de filosoof J.L. Bouman en stempels en andere tekens van de bibliotheek van het Rooms-katholieke Philosophicum te Warmond.
€ 90
* Dit is een luxe-exemplaar, gedrukt op zwaar geschept Hollands papier. Het is twee keer zo dik als een gewoon! Met voorin een handgeschreven, gesigneerde opdracht van de schrijver (1861-1940): ‘Van E van Dieren arts/ aan Zijne Eminentie Prof Aengenent/ Bisschop van Haarlem/ 21 Jan 1932’. Van Dieren haalde een aanbeveling van Aengenent aan op de titelpagina: ‘zijn [Van Dierens] werk getuigt van veel studie en groote belezenheid en van een gezond oordeel’.
De titelpagina meldt: ‘Inhoudsopgave. Freud als stylist en pornograaf; als Godsdienst-verachter en bolsjewiek; als psychopaat en sadistisch mishandelaar van zielszieken; als bevorderaar van de perverse ontucht èn als ‘advocaat van den duivel’ en ‘duivelwèkker’ (zoo noemde hij zich zèlf!)’. Het boek fulmineert tegen Freud, Hirschfeld, de socialisten, de homoseksuelen en de nudisten en behandelt uitvoerig de ‘propaganda-geschriften’ van het Nederlandsch Wetenschappelijk Humanitair Komitee. En veel Van Dieren zelf: zijn oudere geschriften en de reacties daarop. Verder over Willem Bonger, Pijpelijntjes, Henriëtte Roland Holst, beri-beri (de eeuwige bron van Van Dierens snijdende verontwaardiging over zijn miskenning als onderzoeker), de dansepidemie, Keyserling, Einstein, alles gekruid met een klein snuifje antisemitisme. ‘Dit is een boek voor…. “kêrels”! Hoeveel zijn er nog in Nederland?’

253615a35. DOMELA, Harry Omvangrijk dossier met originele brieven aan Jef Last en hun afschriften, met correspondentie van Jef Last en Hans van Straten. Ruim 80 kantjes dichtbeschreven of getypte brieven van Harry Domela, gericht aan Jef Last, grotendeels onder zijn pseudoniem Victor Zsajka, hoofdzakelijk uit 1938-1940. Met getypte afschriften, ook van brieven die hier niet in origineel bijliggen (behalve aan Last ook aan Jan H. de Groot), enkele concepten van antwoorden, correspondentie over Domela en over mogelijke uitgave van een boek waarvoor deze brieven de basis zouden moeten vormen, o.a. van Hans van Straten uit de jaren 1986-1987 aan uitgever Wim J. Simons, die deze papieren tot zijn overlijden in 2008 in bezit had. Gebruikssporen, maar nog in zeer goede staat.
€ 750
* Harry Domela, geboren in 1905(?) in het huidige Litouwen en ontworteld door de Eerste Wereldoorlog, vertrok in de jaren twintig als wees zonder geld naar Duitsland. Daar wist hij tijdelijk wereldberoemd te worden door te doen alsof hij Wilhelm, prins van Pruisen was – een kleinzoon van keizer Wilhelm II. Na enige tijd werd hij gesnapt en na een sensatieproces gevangen gezet, maar zijn memoires werden door de Berlijnse Malik-Verlag uitgegeven als Der falsche Prinz (ook vertaald in het Nederlands en andere talen, én verfilmd). Dat leverde hem een kapitaal op, maar niet voor lang. Hij trachtte zich aan te sluiten bij de communistische partij, maar daar werd hij geweigerd. In 1932 vluchtte hij naar Oostenrijk, waar hij een nieuwe pas verwierf met een nieuwe naam, die hij de rest van zijn leven zou dragen: Victor Zsajka.

In 1934 vluchtte Domela/ Zsajka naar Frankrijk, daarna naar Amsterdam, waar hij via Maurits Dekker Jef Last leerde kennen, met wie hij intiem bevriend werd. Domela woonde eerst bij Jan H. de Groot, daarna bij de schrijvende huisschilder Bertus Meijer in Rotterdam. Hij ontmoette in dat jaar 1935 onder anderen Victor van Vriesland en Menno ter Braak. In maart 1936 verhuisde hij naar Antwerpen, waar hij bevriend werd met de dichter Freek van Leeuwen. In september van dat jaar probeerde hij oorlogsvrijwilliger te worden in Spanje. Dat lukte pas nadat Jef Last zich over hem ontfermd had.
Via een bezoek aan André Gide vertrokken Last en Domela naar het front ten noorden van Madrid, waar ze lange tijd samen vochten. Last werd er kapitein, Domela eerste luitenant. Begin 1939 vluchtte hij naar Frankrijk. Na een aantal avonturen in Luxemburg en in Antwerpse gevangenissen wist hij dankzij papieren van André Gide op het nippertje (half mei 1940) vanuit Marseille naar Venezuela te ontkomen, waar hij een relatief vredig leven zou leiden als leraar in Maracaibo. In 1965 onstond weer correspondentie met Jef Last, maar al spoedig ging het contact verloren, wellicht omdat Domela niet wilde dat er een nieuw boek over hem zou verschijnen – Igor Cornelissen was daarbij betrokken.
De originele brieven in deze collectie zijn via Wim ’t Hart, de secretaris van Last, bij Wim J. Simons van de uitgeverij Stichting De Beuk terechtgekomen, die een biografie van Harry Domela wilde uitgeven. Daarbij werd Hans van Straten ingeschakeld, die als speurneus in archieven optrad en de brieven liet uittikken met de kritische blik van zijn zuster, de vertaalster C.E. van Amerongen-van Straten – deze afschriften waren en zijn zeer welkom! Maar tot een uitgave kwam het ook nu niet: Van Straten en Simons kwamen er niet achter of Domela nog leefde, en er lagen ook copyrightproblemen op de loer.

De afschriften van Hans van Straten zijn in kopie aanwezig bij het IISG: de brieven uit 1938-1940 zijn op de website gewoon te lezen. Inhoudelijk voegt dit dossier dus niet veel toe aan de Domelalogie, om het zo maar te noemen – maar dit zijn de originelen, ontroerende getuigen van een ontworteld leven.

36. GLIENKE, Franz In dienst van GPU en Gestapo. Door Franz Glienke (vertrouwensman van de Komintern). Amsterdam, Arbeiderspers, 1935. Ingenaaid. 128 p. 1e druk. Iets verbruind, maar netjes.
€ 20
* Met exlibris door Wim Zwiers van de jonge socialist Jaap van Otterloo. Fraai omslag.

37. KOENIG, Johannes Karl Mit Kreuz und Schwert gegen Bolschewismus. Berlin, Verlagsanstalt der proletarischen Freidenker, (1929 oder 1930). Geheftet. Illustr. OU. 16 S. EA. Vergilbt. Stempel eines Vorbesitzers (‘Goudzwaard’), kleiner Kleber (s. Abbildung). Einige Bleistiftstreiflein.
€ 30
* Seltene kommunistische Broschüre ‘gegen die Kulturreaktion der kapitalistischen Republik und ihre pfaffensozialistische Helfershelfer’.

38. KUNST IN KREFELD Erste Ausstellung zeitgenössischer deutscher Kunst – Veranstaltet vom Crefelder Museumsverein mitte Mai bis Mitte Juni 1920. Krefeld, Kaiser-Wilhelm-Museum / Crefelder Museumsverein, 1920. OU. 12 S. Mit s/w-Reproduktion eines Gemäldes von Heinrich Nauen. EA. Umschlag etwas stockfleckig.
€ 45

39. LIGT, Bart de Clara Meijer Wichmann als verdedigster der menschelijkheid. Amsterdam, Comite van actie tegen de bestaande opvattingen omtrent Misdaad en Straf, [1933]. Original decorated wrappers. 24 p. First edition. Spot on upper cover, a few dog ears.
€ 20
* “Clara Meijer Wichmann as Defender of Humanity”. Antimilitarist De Ligt was a friend of Clara Wichmann (1890-1922), a feminist lawyer and philosopher. Simply decorated, attractive cover.

40. (LOOY, Rein van). VALKHOFF, J. Twee nieuwe staatsvormen: fascistische en sowjetstaat. Overeenkomst en verschil. Amsterdam, Kosmos, 1935. Ingenaaid. 100 p. 1e druk. Iets verbruind. Naam op eerste pagina.
€ 30
* Buitengewoon fraai modernistisch omslag in rood en zwart ontworpen door Rein van Looy.

41. (MEEGEREN, Han van). UBINK, Jan De Kemphaan. Maandschrift onder leiding van Jan Ubink. Jrg. 3 nr. 6, 7 en 9, September-December 1930. Den Haag, Jan Ubink, 1929. Geniet. Drie nummers van 32 pagina’s elk. Inliggend twee aanmeldbriefkaarten. 1e druk. Nr. 6: rug iets gesleten, papier verbruind, vlekje in het hart. Nr. 7 en 9: wat meer versleten, roestvlekjes en horizontale scheurtjes.
€ 50
* Een opmerkelijk maandblad, De Kemphaan, agressief-conservatief van toon. Voorop een griezelige portrettekening door Han van Meegeren. Met artikelen over literatuur en theater, en in een gedicht (in nr. 6) wil de musketier D’Artagnan zijn vertolkers in de film en op het toneel (o.a. Eduard Veterman) met zijn rapier te lijf gaan. In nr. 9 een artikel van Han van Meegeren over George Bernard Shaw, en hoe Rembrandt en Frans Hals Shaw zouden schilderen.
Curieus en zeldzaam!

42. MOBILISATIE VOOR DE VREDE er was eens… een tooverjas! (raambiljet). Den Haag, Stichting-Comité “Mobilisatie voor de Vrede”, [1933]. 27 x 20 cm. Eenzijdig bedrukt. Met tekening gesigneerd LF. 1e druk. Net exemplaar.
€ 60
* Kleine politieke raamaffiche gericht tegen oorlog. De toverjas, het uniform, toverde massamoordenaars uit brave huisvaders, en veranderde brave mensen in door fascisme bevangen waanzinnigen. De toverformule daartegen: eerbied voor het leven, geen man, geen cent, geen hamerslag voor het militarisme. Verspreid in april 1933 door de Nederlandse jongeren-vredesbeweging van de vroege jaren dertig. Zeer kwetsbaar, gedrukt op dun papier.

27518943. NIJGH & VAN DITMAR Een boek is als een schip. Rotterdam, Nijgh & Van Ditmar, [1931]. Ingenaaid. 64 p. Geïllustreerd. 1e druk. Met boekhandelsstempel. In potlood gedateerd ‘Dec. 1931′. Inliggend een bijbehorende reclamefolder.
€ 30
* Mooie reclame-uitgave voor tien boektitels van Nijgh met voorop een zeilschip, waarbij de titels op de zeilen prijken. Met per titel een mooie portretfoto en enkele pagina’s tekst, een samenvatting of citaat: Ter Braak, Coolen, Helman, Maurice Roelants, Gerard Walschap e.a. Ongewoon!

44. RITTER jr., Dr. P.H. Over Mussert. (Serie Radicale Figuren). Baarn, Hollandia Drukkerij, 1934. Ingenaaid. 64 p. 2e druk. Mooi omslag gescheurd en gevlekt. Voorin een stempel van de Dr. Abraham Kuyperstichting te Den Haag, het wetenschappelijk bureau van de ARP. Titelpagina gevlekt.
€ 25
* De andere ‘Radicale Figuren’ worden achterop genoemd: het zijn David Wijnkoop, F.C. Gerretson, Johannes de Heer, Kees Boeke en Anton van Duinkerken (!).

26701645. SPEENHOFF, J.H. Het laatste tandje. Woorden en muziek van J.H. Speenhoff met pianobegeleiding. Amsterdam/ Batavia, Scheltens & Giltay/ G. Kolff & Co., (ca. 1920). 33 x 25 cm. Geniet. 4 p. met omslag. Met portret van Berssenbrugge. 1e druk. Naam voorop, wat verbruining, lichte gebruikssporen.
€ 20
* Komisch nummer. Met zeer fraai portret door Henri Berssenbrugge. Achterop advertentie voor liederen die deels met de Grote Oorlog te maken hebben. (De afbeelding is te groot voor de scanner).

27442046. (STARKE, Ottomar). BERBERICH, Siegfried Emil. Ein Epos. München, Otto Mittler, 1922. 26 x 20 cm. Halfperkament. (4), 86 p. Gedrukt in 1000 exemplaren. 1e druk. Lichte slijtage. Stempeltje weggeradeerd.
€ 25
* Dit is een van 60 door Berberich gesigneerde exemplaren die in halfperkament (met hoekjes) werden gebonden. Lang gedicht met titeltekening van Starke.

27521747. VRIJZINNIG-DEMOCRATISCHE BOND (V.D.B.) Tegen de reactie! (Pamflet) Utrecht, Vrijzinnig-Democratische Bond Kieskring Utrecht, eind 1918 of begin 1919. 30 x 21 cm. Eenzijdig gedrukt op krantenpapier. Wat verbruind en roestig. Horizontale vouw. Gaaf.
€ 25
* Dit vlugschrift werd verspreid kort na de ‘Vergissing van Troelstra’ van november 1918: ‘Onbezonnen poging tot revolutie heeft immers zoo dikwijls zegepraal van het behoud tot gevolg gehad. Hiertegen moeten wij opkomen; dus daarom Tegen de reactie!’. Met acht eisen, waarvan de eerste is Algemeen Vrouwenkiesrecht. In mei 1919 wist de Vrijzinnig-Democratische Bond hiertoe met succes een initiatiefvoorstel te agenderen.

48. WARMELO, Willem L. van Is oorlog inderdaad een uiting van Gods wil? Blaricum, eigen beheer, 1928. Geniet. (2), 10 p. Met een tekening van Willem van Schaik. 1e druk. In prima conditie.
€ 20
* Dramatisch vraagteken voorop deze brochure, uitgegeven ten bate van de nationale vredesactie.

Zie ook onze webpagina Politics, die voor een groot deel over het interbellum gaat.

SECOND WORLD WAR

New additions

N1. DAGBLAD LEIDEN, 1945 De kroniek. Uitgave van de Stichting “Vriheijt en is om gheen gelt te coop!” Twee nummers, 3e jaargang no. 297 en 298 van 15 en 18 september 1948. 40 x 30 cm. Beide 8 p. Geïllustreerd. Horizontale vouw, iets vergeeld, verder netjes.
€ 25
* Het eerste nummer is gewijd aan het 370-jarig bestaan van de Leidse Universiteit en heeft een steunkleur in goud (!), ook in de advertenties. Niettemin gaan beide kranten voor een groot deel over de oorlogsjaren. Het blad komt voort uit een illegaal Leids tijdschrift en ging eind 1946 op in de krant De Nederlander.

N2. FROMME, Franz Begegnungen mit Vlamen. Brussel, Deutscher Verlag: Die Osterlingen, 1942. Ingenaaid met stofomslag. 64 p. 1e druk. Omslag wat verbruind. Boekblok los van omslag. Naam en datum in potlood op titel: ‘F. Gysel/ Bonn 1943’.
€ 35
* Persoonlijke, ja, gezellige verslagen van ontmoeting met Vlamingen als Julius Mac Leod, René De Clercq, Wies Moens en Raf Verhulst, tussen 1911 en 1940. Franz Fromme (1880-1060) was onder meer medewerker van de Brüsseler Zeitung en zette zich in voor Ierse collaboratie met de Duitsers. Gedrukt door H. Wessels en W. Godenne te Brussel. Schaars en informatief boek.

N3. (LOCHEM). OORTMARSSEN, Hendrik van Drie handgeschreven brieven aan zijn zuster. Zeven bladen gelinieerd papier, tweezijdig in inkt beschreven. ‘Dirkje’ (1916-1987?) is kennelijk de zuster van Hendrik. Brieven gedateerd ‘Donderdag 6 Maart [1941]’, ’17/3/’42/ d Haag’ en 5 Juli ’42’. Gevouwen en wat verbruind, ezelsoortjes, maar in goede conditie en goed leesbaar. De brieven liggen in een boek waar Van Oortmarssen zijn naam in heeft geschreven: Onder het hakenkruis. Kroniek der gebeurtenissen tijdens de Duitsche overheersching (vooral in Deventer, Lochem en omgeving) door H.P. de Hoogh en G. de Flines, verschenen te Deventer in juni 1945.
€ 125
* Hendrik van Oortmarssen (1918-1998), geboren in Lochem en opgeleid als huisschilder, was een verdienstelijk kunstschilder, vooral van Lochemse dorpsgezichten. In 1941 woonde hij op kamers in Den Haag, en vond hij een baan bij een schildersbedrijf, de firma Haak. In diezelfde periode ontmoette hij Annie, met wie hij in augustus 1942 zou trouwen – na een moeilijke periode, want zij is rooms-katholiek. Ook over de zorgen van de oorlog: alles is op de bon, hij heeft last van dagelijkse honger. Over een helderziende boksleraar, die zijn hand leest en de zorgen om Annie herkent, en over een naderende logeerpartij van Dirkje in Den Haag. Hartelijke, intieme brieven van de jonge kunstenaar-arbeider.

N4. NIEUWE ROTTERDAMSCHE COURANT 3 nummers van April 1944. Woensdag 12 April, Donderdag 13 April en Maandag 17 April (nr. 85, 86 en 89, alle drie Avondblad. 60 x 44 cm. Alle drie compleet in 4 p. Met kleine foto’s en advertenties (o.a. overlijden). Gevouwen, vergeeld en wat gekreukt, met wat slijtage aan de bovenkant.
€ 30
* Oorlogsnieuws.

N5. [OPDENBOSCH, Jozef Van] Wordt wat ge zijt. 4 artikelen uit de Limburger Koerier van 21-22-24 juni 1940. Gent, Drukkerij Hussein, 1940. Geniet. 16 p. Wat flodderig.
€ 20
* Pleidooi van de priester Van Opdenbosch (1892-1944), die te Gent en Maastricht had gewerkt, voor accomodatie met de Duitse bezetter en streven naar volkseenheid van Zuid- en Noord-Nederland.

N6. TWEEDE WERELDOORLOG in DEN HAAG Officieele mededeelingen met betrekking tot de distributie- en andere aangelegenheden uitgegeven door de
Gemeente ‘s-Gravenhage. No. 1. Den Haag, Gemeente ‘s-Gravenhage, 1944. 26 x 20 cm. Compleet. 6 p. 1e druk. Netjes.
€ 35
* Eerste nummer van een Haags gemeentekrantje uit de oorlog, ingesteld omdat veel dagbladen niet meer verschijnen of slecht verkrijgbaar zijn. Over gas- en electriciteitslevering, voedselvoorziening, bonkaarten en de dienstregeling van de HTM. Niet in de NCC.

 

51. BEVRIJDINGSKAARTEN 12 ansichtkaarten met karikatuurportretten van de geallieerde generaals. (Complete serie, 1945). [Tilburg, Kioskenonderneming Lectura, 1945]. 14 x 10 cm. Kaarten gedrukt in geel, rood en zwart, gesigneerd met monogram JB of BJ. Alle in uitstekende staat.
€ 60
* Uitgegeven in de bevrijde Zuidelijke Nederlanden, wellicht in maart-april 1945: een van de kaarten toont ‘Churchill en Montgomery aan het Rijnfront – 4 Mrt. ’45’. In Zuidnederlandse kranten wordt er in mei en juni voor deze ‘Twaalf Schitterend Geslaagde Carricaturen’ geadverteerd. Portretten van o.a. Crerar, Delattre de Tassigny, Eisenhower, Patch, Patton en Roosevelt.

52. BEVRIJDINGSKAARTEN 6 ansichtkaarten met karikaturen, uitgegeven in 1945, vlak na de Bevrijding. (Diverse uitgevers, 1945). 14 x 10 cm. Kaarten gedrukt in kleuren. In goede staat.
€ 30
* Een van de kaarten toont ‘Churchill en Montgomery aan het Rijnfront – 4 Mrt. ’45’, met signatuur JB of BJ, uitgegeven in Tilburg, wellicht maart-april 1945 (deze kaart is geadresseerd aan iemand in Batavia). 4 kaarten uit 1945 met karikaturen van de Duitse overheersers, gesigneerd ‘Nico Broekman/ 1941’, en een van Vrij Nederland, getekend door H. Baars: ‘1940-1945 – Drukpers-censuur’ met afbeelding van een oude man op pantoffels die zojuist Vrij Nederland op een houten pers heeft afgedrukt.

53. (BEVRIJDINGSKAARTEN). WOUDE, Sikko van der 7 ansichtkaarten met karikaturen van de Engelssprekende bevrijders (1945). [Helmond, “Sima” Holland Kaart (= Sikko van der Woude), 1945]. 14 x 10 cm. Kaarten gedrukt in kleuren, gesigneerd ‘Sikko van der Woude’. Alle in uitstekende staat.
€ 50
* Sikko van der Woude (1905-1980) was meubel- en textielontwerper en glaskunstenaar. Dit zijn alle zeven geestige, inventieve portretjes van typische Schotten met doedelzak, Hollandse boertjes en boerinnetjes en geallieerde soldaten in tank en jeep. Alle met Engelstalige bijschriften, waarschijnlijk bedoeld voor Britten, Canadezen en Amerikanen om naar huis te sturen. Waarschijnlijk bestond de set uit 8 kaarten.

54. (BISSCHOPPEN). JONG, J. de, aartsbisschop van Utrecht, en de bisschoppen HOPMANS, DIEPEN, LEMMENS en HUIBERS De Aartsbisschop en de Bisschoppen van Nederland aan de hun toevertrouwde geestelijkheid en geloovigen, zaligheid in den Heer. (Herderlijk schrijven uit 1941). Utrecht, zonder uitgever, 1941. Twee gevouwen vellen zonder omslag, zoals uitgegeven. 8 p. Gedateerd ‘op den feestdag van Maria Lichtmis van het jaar 1941’, ofwel zondag 2 februari. 1e druk.
€ 25
* Behoedzaam herderlijk schrijven, voor te lezen in de Rooms-katholieke kerken, waarin wordt gesteld dat de gemeenschap met God boven de trouw aan ons vaderland gaat. Anders dan de meer politieke uitingen van de bisschoppen uit deze periode had deze herderlijke brief geen boze storm van NSB-zijde tot gevolg.

55. BLIJSTRA, R., als: R. van HARLINGEN Bij nadere kennismaking. Novelle. [Amsterdam], De Bezige Bij, (1944). 24,5 x 16,5 cm. Ingenaaid. 56 p. Gedrukt in rood en zwart op Simili Japon in 525 genummerde exemplaren. Omslag wat dof.
€ 15
* Illegale publicatie. Spannend verhaal over belevenissen tijdens de Nazi-bezetting. Quousque Tandem 6. De Jong 357.

56. (BREUR, Krijn). STEINER, Franz Viktor Adler, der Freund, Lehrer und Vorkämpfer der österreichischen Arbeiterschaft. Für ihre Jugend erzählt von Franz Steiner. (Met handtekening van verzetsman Krijn Breur). Bodenbach an der Elbe (nu Děčín), Arbeiterverein “Kinderfreude”, 1937. Ingenaaid. 60 p. Geïllustreerd. 1e druk. Vooromslag met kreukje.
€ 45
* Over de stichter van de Oostenrijkse socialistische partij, Victor Adler (1852-1918), voor de socialistische jeugd geschreven. Met voorin de handtekening van Krijn Breur (1917-1943), die in de jaren dertig een voorman van de Nederlandse socialistische jeugdorganisatie AJC en de Rode Valken was, van 1937-1938 in Spanje vocht en na de Duitse inval in Nederland zich meteen in het communistische verzet stortte. Hij pleegde verschillende aanslagen op Duitse munitie-opslagplaatsen en militaire garages. In 1942 werd hij gearresteerd en in 1943 op de Leusderheide gefusilleerd.

57. BROCKHAUS, F.A. Getypte, gesigneerde brief, gedateerd Leipzig, 1 November 1941. Briefpapier met gedrukt adres van F.A. Brockhaus. 11 regels (in het Duits). Aan het eind wordt een getypt ‘Heil Hitler!’ gevolgd door de handtekening ‘F.A. Brockhaus’ in groenblauwe inkt. Gevlekt en wat gekreukt.
€ 140
* Aan ‘Herrn Oberleutnant Dr. Weinsheimer / Oberkommando der Wehrmacht’ in Berlijn. Waarschijnlijk is dit de journalist Albert Weinsheimer, die banden had met het ‘Reichsministerium für Volksaufklärung und Propaganda’. Brockhaus stuurt hem een paragraaf getiteld ‘Der Feldzug gegen die Sowjetunion’ van het artikel ‘Großdeutscher Freiheitskampf’ (niet aanwezig) en vraagt Weinsheimer om controle en goedkeuring, ‘für meinem VOLKS-BROCKHAUS’. Deze ‘Volks-Brockhaus’ was een immens populaire encyclopedie in één deel, voor het eerst gepubliceerd in 1931. De tiende editie werd uitgegeven in 1943, zwaar genazificeerd, en deze brief gaat over een nazi-artikel over ‘Der großdeutsche Freiheitskampf’, zoals de militaire campagne tegen Sovjet-Rusland werd aangeduid. Fritz Brockhaus (1871-1952) behoorde tot de vierde generatie van de Brockhaus-uitgeversfamilie sinds de eerste editie van de gelijknamige encyclopedie (1812). Geboren als Friedrich Eduard tekende hij niettemin als ‘F.A. Brockhaus’, de naam van de firma. Hier laat hij zichzelf zien, de grote wetenschapper-encyclopedist die in dienst van de nazi’s werd gedwongen, hoed in de hand voor de officieren die de glorie van de nazi-Duitse geschiedenis dicteerden.

58. CARMIGGELT, Willem Zes gedichten. (Met inleiding van P. Hennipman, 1945). Zonder plaats, eigen beheer, 1945. Cahiersteek met koord. (16) p. Gedrukt op Van Gelder in zeer beperkte oplage.Op de eerste pagina is een originele foto van Wim Carmiggelt (met handgeschreven identificatie) geplakt en op de titelpagina een vrolijk exlibris van Willem Carmiggelt. 1e druk. Keurig.
€ 120
* Willem Carmiggelt (1922-1945), geboren in Menado, was als student economie in het verzet gegaan en overleed in het strafkamp Rodgau-Nieburg.

276912a59. CLAUSEWITZ, Carl von Ich glaube und bekenne. (Mit 5 Lithographien von Willy Meyer). Berlin, Maximilian-Gesellschaft, ‘Kriegswinter 1941/42’. 24 x 18 cm. Karton met leren boven- en onderrand. (24) p. Gedrukt in 1000 ‘handgebundenen Stücken’, waarvan de eerste 250 genummerde als geschenk voor de Maximilian-Gesellschaft bestemd waren. Eén boekje bestoten, enige randslijtage, maar een mooi exemplaar.
€ 35
* Dit exemplaar is Romeins genummerd ‘XII’. Patriottische teksten uit de vroege negentiende eeuw, opnieuw gebruikt om de moed erin te houden in de koude naziwinter. Met heldhaftige litho’s waar een adelaar zich weert tegen slangen, een voet een zweep vertrapt en een helm bekroond wordt met zwaard, maretak en zandloper. Mooi boek.

60. CPN Rekening en verantwoording. Grepen uit het werk der Communisten in het eerste oorlogsjaar. Wat “De Waarheid” schreef van October 1940 tot Juni 1941. [Amsterdam], Communistische Partij van Nederland, [1946]. Geniet. 16 p. Gedrukt in rood en zwart. Keurige staat.
€ 20
* Achterop een oproep om op Gerben Wagenaar te stemmen, No. 1 van lijst 6 voor de Kamerverkiezingen van mei 1946.

61. (D.A.V.I.D.). BOOLEN, J.J., & J.C. van der DOES Five Years of Occupation. The Resistance of the Dutch Against Hitler-Terrorism and Nazi-Robbery. [Amsterdam], ‘Printed on the Secret Press of D.A.V.I.D.’, [1945]. Linnen. 128 p. 1e druk. Net exemplaar.
€ 20
* Drukkerij D.A.V.I.D. (‘De Algemene Vrije Illegale Drukkerij’) werd opgericht in 1943, maar zette zijn werk voort na de bevrijding. Dit boek, waarvan ook een Nederlandse uitgave bestaat, werd gedrukt in een oplage van 2000 exemplaren op last van de Secretaris-generaal van het ministerie van Onderwijs. Het verscheen in mei 1945, direct na de bevrijding.

62. DENDERMONDE, Max Groningen bevrijd. Ter herinnering aan den 16den April 1945. (Rijmprent met een houtsnede van Abe J. Kuipers). [Groningen], De Vuurslag, 1945. 48 x 23,5 cm. Rijmprent. Eenzijdig gedrukt op gevergeerd papier van Van Gelder. 1e druk. Iets gekreukt, horizontale verzendvouw, maar mooi.
€ 45
* Broertje van ‘De Straatmaker’ van Reinold Kuipers, eveneens in deze nieuwsbrief 900.

63. DENDERMONDE, Max Handgeschreven briefkaart aan ‘Beste Max [Schuchart]’. (1943). 15,1 x 10,4 cm. Alleen recto. Gesigneerd ‘Max’ en gedateerd ‘A’dam 9/3/43’. 8 regels tekst. Perforatiegaatjes.
€ 25
* Over een vers van Dendermonde, dat is aangenomen: ‘Je zult het gedicht voorlopig wel niet kunnen bundelen, want het mag waarschijnlijk pas weer gepubliceerd worden een jaar na verschijning van de kalender’. Hiermee wordt misschien gedoeld op de kalender die De Bezige Bij in 1943 voor het jaar 1944 uit zou geven. Dendermonde woonde overigens op Van Miereveltstraat 3, in wat later tot de behuizing van De Bezige Bij zou horen. Koos Schuur zat er in de oorlog op kamers.
Voorts over ‘De Wringer’, met wie Schuchart zal gaan corresponderen.

64. DOUDART DE LA GRÉE, Marie-Louise Vagevuur. (Met handgeschreven opdracht van de schrijfster). Utrecht, Bruna, [1946]. Halflinnen. 120 p. 1e druk.
€ 45
* Exemplaar met handgeschreven opdracht van de auteur: ‘Aan mijn beste Nell en Roel,/ in innige dank voor de lieve/ aandacht en belangstelling/ bij dit werk ondervonden./ Marie-Louise./ I-III-’46.’
Roman over de vrouwelijke gevangenen van het concentratiekamp Auschwitz.

66. DRENTHE De vrije pers. Periodiek voor bevrijd Drenthe van de gezamenlijke voormalig-illegale bladen. 1e jaargang, 1945. Assen, Van Gorcum, 1945. 35 van 37 nummers: 1-24, 26-29 en 31-37; 25 en 30 ontbreken. Nr. 37 is het Kerstnummer. De eerste vier nummers meten 24 x 16 cm, de latere 32 x 16 cm. 4-8 p. elk. Met advertenties, maar vrijwel geen illustraties. Papier wat vergeeld, maar gaaf.
€ 95
* Voortzetting van de Drentse illegale oorlogsbladen De vrije pers. Orgaan voor de Verzetsgroep Meppel, De Oranjebode, Christofoor, De Ploeg en De Toekomst. Er zouden nog twee jaargangen verschijnen, daarna ging dit tijdschrift op in Het Gemeenebest. Bevat herdenkingsartikelen o.a. over gefusilleerde Drenten, beschouwingen en poëzie. We hebben ook enkele duplicaten.

67. ECKERT, Harald Harald Eckert geb. 1.VIII.1903. gefallen am 22.I.1942. (Poetry and letters printed in diazotype). No place, self published, no date (1942?). 25 x 18 cm. Boards in botanical Japanese paper. 47 leaves printed in diazotype (Ozalid). Text on recto only. With 3 original photographs of the author (one a photo of a painting). Binding a bit yellowed.
€ 65
* Probably printed privately, and clandestinely, in Germany by relatives of the author, a lawyer who had to fight in the war and died in Ukraine. Contains poems and fragments of letters about fighting at the front. Eckert in his letters mentions three authors, Ernst Jünger and his brother Friedrich Georg Jünger, and Stefan George. One receives an interesting view of an intelligent soldier’s thoughts while fighting for his Nazi country. A somewhat later book, titled “Aus Briefen an seine Frau und an die Freunde. Gedichte” was privately published in München (1943). Printed in blueprint (blue on grey) in reproduction of a handwriting reminiscent of Stefan George’s. Not in Worldcat.

69. EYSSELSTEIJN, Ben van Handgeschreven brief aan ‘Beste Joop [Lücker]’. 25,6 x 20,9 cm. Eén blad. Recto en verso. Gesigneerd ‘BenvanEysselsteijn’ en gedateerd ‘Rijswijk, 10 December 1943’. 23 regels tekst.
€ 50
* Uitgebreide brief aan de journalist van De Telegraaf met persoonlijke wederwaardigheden. ‘Wat duurt de oorlog vervloekt lang, hè? De geallieerden hebben geen haast, ik geloof dat die in een voor hen veilig (en wat menschenlevens betreft: het minst kostbaar) tempo dezen strijd aan het winnen zijn. Vermoedelijk zal het voorjaar 1944 de groote verrassing brengen’. Van Eysselsteijn schrijft door aan zijn oeuvre: zeeverhalen, een griezelnovelle, Verweerde Steenen. Van Dorre Grond en Tussen Zuiderkruis en Poolster verschijnen binnenkort nieuwe drukken. Achterop de brief schrijft de auteur ‘een herinnering aan 11 Nov., St Maarten-avond in Groningen, als de kinderen met lampions erop uittrekken’: een mooi vers van 35 regels.

69. FOLIES BERGÈRE – NORMANDIË 1944 Gala au profit des Sinistrés de Normandie. 16 Décembre 1944. (Programma van een benefietgala voor de Normandische slachtoffers van D-Day). Folies Bergère, 1944. Oblong 20 x 29 cm. Zwart viltpapier waarin een ovaal is uitgestanst, waar op de volgende pagina een kleurrijk boeket staat. Genaaid met koord. 4 p. Niet geïllustreerd (behalve de titelillustratie). Gezet uit de Peignot en gedrukt op glanspapier. Gaaf en mooi.
€ 95
* Spektakel met de Swing Folies Girls van Miss Bluebell, Les Gypsys, Mistinguett, Maurice Chevalier en vele anderen. Ook wordt een handtekening van generaal Eisenhower geveild voor de ‘Sinistrés de Normandie’. Zeer delicaat.

70. GENECHTEN, [Robert] van De N.S.B. in oorlogstijd. De feiten. De aanklacht van den leider. Zonder plaats, eigen beheer, 1940. Geniet. 32 p. 1e druk. Rug versleten. Omslag verbruind.
€ 20
* Bedoeld is hier: negativiteit ten opzichte van de NSB in de meidagen van 1940, toen veel nationaal-socialisten van verraad werden beticht.

71. (GROOT, Jan H. de) Gebed voor ons nieuwe leger. Zonder plaats, uitgever of jaar (1944 of 1945). 33 x 25 cm. Vouwblad in omslag. 4 p. Gedrukt in blauw, de titelpagina met getekende notenbalken, bekroond door leeuwen. Gedrukt in 525 genummerde exemplaren. 1e druk. Wat gekreukt.
€ 65
* Dit is een van 50 op de pers Arabisch genummerde exemplaren (er waren ook 25 Romeins genummerde). Grote, zeer kwetsbare uitgave van een heftig anti-Duits gedicht (En roei de laarzen uit/ met hun verdoemde hakken/ en ’t liederlijk geluid/ van dat serviele klakken’). De Jong 285.

72. GROOT, Jan H. de Handgeschreven brief aan ‘Zeer geachte heer [Max] Schuchart’. 20,8 x 13,4 cm. Eén blad. Alleen recto. Gesigneerd ‘JanHdeGroot’ en gedateerd ‘A’dam 19 Juni 1945’. 19 regels tekst. Perforatiegaatjes.
€ 25
* De Groot schrijft over de Engelse verzenbundel die Schuchart hem zond. Hij las de bundel met ‘groeiende waardeering’, ‘al gevoelt de lezer nog wel onderscheid tussen Engelse poëzie en poëzie van een Hollander die engels schrijft’. Tevens over een sonnet ‘Holland’, dat wellicht op de redactie van Vrij Nederland is zoekgeraakt: ‘Ook dat wereldje heeft geleden onder de erupties van oorlog en vrede’.

73. HAAS, Jan de Vijf dagen terreur. Bewerkt door J. de Haas. Amsterdam, Het Bolwerk, 1940. Geniet. 32 p. Met foto’s. 1e druk. Rugje wat versleten.
€ 25
* Bedoeld is hier: misdaden ten opzichte van NSB’ers in de meidagen van 1940, toen veel nationaal-socialisten van verraad werden beticht.

74. HOORNIK, Ed. Nederland. (Rijmprent met een illustratie door Pam G. Rueter). Amsterdam/ Antwerpen, Wereldbibliotheek, [1955]. Rijmprent. 47 x 23 cm. Gedrukt in rood, blauw en zwart. Tweezijdig. 1e druk.
€ 15
* De opbrengst kwam in zijn geheel ten goede aan de familie van oorlogsslachtoffers onder de Nederlandse letterkundigen.

76. JACOBSE, Muus Het offer des Heeren. (Met vijf illustraties en titelversiering gedrukt in twee tinten groen door Léon Holman). Den Haag, Daamen, 1942. Ingenaaid met stofomslag. 20 p. Gedrukt in een oplage van 300 genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag heel licht gevlekt. Naam op eerste pagina.
€ 15
* Léon Holman, eigenlijk Léon E. Kratzenstein, zou het volgende jaar, op 23 juli 1943 in Sobibor op 36-jarige leeftijd vermoord worden.

77. JONG, Dr. Loe de Getypte brief aan de Hoogedelgestrenge Heer B.L. de Goede, Lnt.-Kol. der Inf. KNIL b.d. Op papier van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie. Gedateerd ’22 oktober 1969′ en gesigneerd in vulpen. 15 regels tekst. Gevouwen. Met bijbehorende dienstenvelop van het RIOD en de in potlood geschreven conceptbrief (drie kantjes) van luitenant-kolonel De Goede, waar de brief van De Jong het antwoord op was.
€ 50
* In deze brief gaat De Jong diplomatiek om met de kritiek van De Goede over het onvoldoende vermelden van de noodlottigheid van de politiek van het ‘gebroken geweertje’ in het zojuist verschenen deel I van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog en de somberstemmende parallellen in de politiek van Ao. 1969. Ook over de benoeming van prins Bernhard tot kapitein van het KNIL, die De Jong vergeten was te noemen.

79. (MARSMAN, H.). BINNENDIJK, D.A.M. (inl.) In memoriam H. Marsman. Overleden 17 juli 1940. Den Haag, Stols, 1945. Ingenaaid. Onafgesneden. Oplage 300 exemplaren op geschept papier van H.F. de Charro. XII, 28 p. 1e druk.
Verkocht
* Bevat bijdagen van o.a. Gerrit ACHTERBERG, Jan ENGELMAN, A. ROLAND HOLST en S. VESTDIJK. Dit boek wordt door ons bij deze Van Dijk 668[b] gedoopt omdat in Van Dijk abusievelijk twee nummers 668 werden opgenomen.

80. MEIJER, Arnold (Leider van Nationaal Front) Samenwerking? Naar de eenheid op reëelen grondslag. Den Haag, De Veste, 1940. Geniet. 64 p. 1e druk. Omslag licht vlekkig.
€ 20
* Gedateerd 1 december 1940. Van de leider van Nationaal Front, die zich een beetje wilde voegen naar de Duitse bezetter, maar minder dan de N.S.B.

81. MUSSOLINI, BENITO – Sul Disarmo / On Disarmament / Sur le Desarmement / Über die Abrüstung Zürich, Sekretariat der Sozialistischen Arbeiter-Internationale, 1930. 23 x 15 cm. OU. 8 S. inkl. Umschlag. Sehr leicht lädiert und etwas verbräunt.
€ 25
* ‘Aus der Rede Mussolinis in Florenz’. Aus der Corriere della Sera, Milano, 18. Maggio 1930; The Manchester Guardian, 19 May 1930; Le Temps, Paris, 19 Mai 1930; Neue Zürcher Zeitung, Zürich, 19. Mai 1930. Drohende Worte Mussolinis, publiziert von seinen sozialistischen Feinden.

82. N.S.B. Mussert’s veertien punten program. Hitler’s leerling. Zonder plaats, Plancommissie uit N.V.V. en S.D.A.P., [1935]. Geniet. 16 p. Geïllustreerd. 1e druk. Wat kleine vlekjes op het omslag.
€ 25
* Puntsgewijze weerlegging van de stellingen van Mussert vanuit de socialistische beweging. Mooie vormgeving.

83. NAZI-AUSWEIS Ingevulde verklaring voor een boer in de gemeente Zaltbommel om overdag zijn land te betreden in het Sperrgebiet Oensel-Hurwenen (’18 are Bouwland’). Kaartje van geel papier met schuine balk in rood gedrukt. 72 x 103 mm. Met stempel van het Luftgaupostamt Brüssel en handtekening in potlood van de ‘Major u Ortskommandant’. Op de achterkant stempel van de burgemeester van Zaltbommel. Uitstekende conditie.
€ 25

84. NAZI-VERORDENING 5 formulieren. 1. Ontruimingsbevel B (1942). 2. Verordening betreffende de inlevering van metalen. Aanvraag om vrijstelling van inlevering van voorwerpen van hooge, wetenschappelijke, geschiedkundige of kunstwaarde, van antiquiteiten en van als handwerk waardevol kunstgoed. Model II (1941). 3. Bevel arbeidsinzet (1942?). 4. Inleveren herenrijwielen Amsterdam (1942). 5. Formulier voor de aanvraag van een pas van ‘Der Höhere SS- u. Polizeiführer beim Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete’, bestemd voor Duitsers. Ouderdomssporen. 1 en 4 met perforatiegaatjes.
€ 75
* Instrumenten om de Nederlandse bevolking te onderdrukken.

85. NAZI-VERORDENING GEMEENTE DEN HAAG Vergunning om een winkel in textielproducten van 26-31 juli 1943 wegens vacantie voor het publiek gesloten te houden. Kaart om achter het raam te hangen, met legeszegel à f 1,- en stempel van burgemeester Westra van Den Haag. 12,5 x 16 cm. Tweezijdig bedrukt. K-nummer 1038-Gem. 42238. Met sporen van papieren plakband.
€ 25

277483a86. NEDERLANDS VERBOND VAN VAKVERENIGINGEN (NVV) De nieuwe koers. Januari 1937. Amsterdam, Nederlands Verbond van Vakverenigingen, 1937. 42 x 29 cm. Krant: 8 p. Met karikaturen en een foto. Wat zijscheurtjes, iets verbruind.
€ 35
* ‘De loods [van het schip op weg naar Welvaart]: “Je koers is fout. Het roer moet om!”‘ Veel over het fascisme en het communisme. ‘Kiezen tussen fascisme en communisme betekent: kiezen tussen de dood door de valbijl of de dood door de kogel’. Over Mussert, bij een portret van Goering: ‘de humbug, de opschroeverij, de snorkerigheid en protserigheid van fascistische reclame’. Ook met een uitgebreid artikel over de methoden van de Gestapo en een karikatuur van Goebbels.

87. (NIGHT OF THE LONG KNIVES). BRANTING, Georg (Preface) Witboek over de Duitse Bartholomeusnacht. De Rijksdagbrand opgelost! Amsterdam, Arbeiderspers, 1935. 25 x 16 cm. Cloth. 224 p. Translated into Dutch by P. Voogd a.o. Illustrated. 1st edition. White stain on upper cover. With owner’s signature on first page. Otherwise very good.
€ 25
* Famous book about the so-called Röhm Putsch of June 30, 1934, in which Hitler killed off a large number of his (perceived) adversaries.

88. REINOWSKI, Hans Johan (anon.) La Terreur au Brunswick. Publication de la Commission d’Enquête sur la Situation des Prisonniers politiques. Le premier Trimestre de la Domination Hitlérienne. Zurich, Éditions de l’Internationale Ouvrière Socialiste, 1933. 22 x 15 cm. Original wrappers. 32 p. First edition. Lower cover a bit dusty.
€ 25

89. REVOLUTIONAIR-SOCIALISTISCH TIJDSCHRIFT De Anti-Fascist! Orgaan v/d Revolutionair-Socialistische Arbeiders Partij. Afdeling Den Haag. No. 6 (Mei 1939). Den Haag, W. Dolleman, [1939]. 34 x 21.5 cm. Geniet, zonder omslag zoals uitgegeven. 8 p. gestencild, kop in roodbruin. 1e druk. Achterop is de inkt wat uitgeveegd; goede conditie.
€ 25
* Partijblad van de communistische, maar anti-stalinistische partij van Henk Sneevliet, althans de Haagse afdeling. Willem Dolleman (1894-1942) bezat een welversneden pen en was ongetwijfeld de auteur van de meeste artikelen. Het eerste verwijst impliciet naar Gorter onder de kop ‘Een nieuwe lente, wanneer het nieuwe geluid?’.

90. RIJMELAAR, Dr. De Literaire nonsens I. (Typoscript, 1939-1947). Kartonnen map met 24 inliggende bladen waarop getypte verzen in doorslag zijn geplakt. Met veel correcties en aanvullingen, maar foutloos qua spelling. De laatste pagina’s zijn voorzien van (5) heel kleine, gekleurde tekeningetjes. Nauwelijks een clou te vinden voor zijn identiteit, behalve dat hij mogelijk uit Maastricht kwam.
€ 120
* Zo veel pretentie als schooljongen Marinus Bartelse had, zo weinig had de onbekend gebleven soldaat Dr. De Rijmelaar last van hoogdravendheid en gekunsteldheid. Hij bakte dikke stapels versjes van de eenvoudigste soort, waarin het leven als gemobiliseerde soldaat in de Peel in de winter van 1939-1940, of afzwaaiend lid van de Irene Brigade in Wolverhampton (1945), of bij de politiële acties in Indië een humoristisch-realistische vorm kreeg. ‘De Tandarts heel ver, dat was heelemaal geen grap/ Die eischte vaak looppas want de tijd was zeer krap.’ ‘De X-ray aan den anderen kant,/ Werkt met veel dames, aan loopende band’. ‘In Princepeel, het was zeer afgelegen/ Was een Hospik, gereed en ook altijd bereid/ Voor kleine akkefietjes zoals wij ze kregen/ Maar de dokter uit Mill was de autoriteit’. Over de kakkerlak in de mandiebak, over vrijen aan de voordeur en nog ondeugender zaken – maar toch vooral over het leven van de soldaat in zijn kamp. Gevechten komen niet aan de orde, misschien was de dichter als verpleger werkzaam.
Of deze verzen ooit gepubliceerd zijn is niet duidelijk, misschien werden ze voorgedragen of gezongen.

27747791. RITTER jr., Dr. P.H. Over Mussert. (Serie Radicale Figuren). Baarn, Hollandia Drukkerij, 1934. Ingenaaid. 64 p. 2e druk. Mooi omslag gescheurd en gevlekt. Voorin een stempel van de Dr. Abraham Kuyperstichting te Den Haag, het wetenschappelijk bureau van de ARP. Titelpagina gevlekt.
€ 25
* De andere ‘Radicale Figuren’ worden achterop genoemd: het zijn David Wijnkoop, F.C. Gerretson, Johannes de Heer, Kees Boeke en Anton van Duinkerken (!).

92. ROEMER, Hans De rol van Amerika in de revoluties en burgeroorlogen van de Westindische en Centraalamerikaansche republieken. Zonder plaats of uitgever, [1942]. Ingenaaid. 144 p. 1e druk. Omslag iets verkleurd, maar een prima exemplaar.
€ 20
* Pro-Duitse uitgave met K-nummer 969 van drukkerij Mulder in Gouda.

93. RUTTEN, Felix De verzonken tuin. Maastricht, Boosten & Stols, 1923. Karton (bandtekening A.A.J. Stols). 64 p. Gezet uit de Hollandsche Mediaeval en gedrukt in rood en zwart in een oplage van 500 exemplaren. 1e druk. Rugje iets versleten, maar een goed exemplaar. Blindstempel ‘Gemeente Musea Amsterdam’ in titelpagina. Spoor van verwijderd exlibris.
€ 35
* Poëzie. Dit is een van 50 genummerde luxe-exemplaren op Hollands papier. Een boek met een navrante geschiedenis: uit de omvangrijke bibliotheek van M.B.B. Nijkerk, die gedurende de oorlogsjaren tijdelijk was ondergebracht bij het Amsterdamse Stedelijk Museum – de familie Nijkerk was joods. Van Dijk 5.

94. SCHEEPMAKER, H.J. Handgeschreven brief aan ‘Beste Max [Schuchart]’. 27,4 x 20,0 cm. Eén blad. Recto en verso. Gesigneerd ‘Henk’ en gedateerd ‘Woensdagmiddag’ (bovenaan) en ’21-iii-45/ Amsterdam’ (onderaan brief). 32 regels tekst.
€ 25
* Scheepmaker kan zijn vriend helaas niet aan een Bargoensch woordenboek of andere ‘criminologische werken’ helpen en is ‘niet zeer op de hoogte van misdadigers en hun doen en laten; afgezien van het soort, dat in het groen gekleed gaat’ (= Duitse soldaten). Claartje E.[ggink?] heeft wel een Slangwoordenboek: Scheepmaker zal ‘mevrouw Boex’ vragen dat uit haar ex-huis weg te kapen. Over de oorlog (profetisch): ‘ook ik kan mij niet voorstellen, hoe ik op den vrede zal reageeren – het woord “vrede” alleen al zegt mij langzamerhand niets meer. Maar we zullen de moed er nog maar even inhouden – zoo heel lang kan het niet meer duren’.

95. SCHMIDT, Annie M.G. ‘Als Mussert eens won…..’. In De Blaasbalg nr. 3 (voorjaar 1939). Bilthoven, Stichting “Weest op Uw hoede”/ Mr.Dr. G.J. van Heuven Goedhart, 1939. Krant, 46 x 29 cm. Gedrukt in rood en zwart. Horizontaal gevouwen. Wat verbruining en vlekjes.
€ 45
* Het tegen het nationaal-socialisme gerichte blad De Blaasbalg werd geleid door Van Heuven Goedhart, met gevarieerde medewerkers als Ed. de Nève en Pieter Geyl. Het mooi uitgevoerde, felle tijdschrift bood veel plaats voor poëzie en voor cartoons. Er zouden vijf nummers verschijnen, die in kolossale oplage werden verspreid. Het (niet-ondertekende) gedicht van Annie M.G. Schmidt valt meteen op door zijn kinderlijke eenvoud en effectiviteit.

96. SENNEP, J. La guerre en chemise noire. Preface de Jean Oberlé. [Paris], Éditions Chantal, 1945. Oblong 20 x 27 cm. Unprinted brown covers. 60 p. Excellent condition for a book printed on newsprint.
€ 25
* Caricatures about the Second World War, especially about the role of Mussolini and his Italian forces.

97. STAPEL, Jan Durksz Verlatenen. Amsterdam, De Telg, (september 1945). Uitgegeven ten bate van het Nederlandsche Roode Kruis. Oblong. Ingenaaid met een paars wollen draadje. 20 p. 1e druk. Netjes.
€ 25
* Door de auteur gesigneerd op pag. 7. Indrukken van gevangenschap in Duitsland in de vorm van korte, gedetailleerde verhalen.

276083a98. STOKE, Melis (= Herman SALOMONSON) Recrutenschool. [Den Haag, zonder uitgeversnaam, 1941]. Oblong 17 x 21 cm. Geniet. (26) p. Gestencild. Wat verbruind en iets sleets.
€ 100
* Clandestiene herdruk (!) van deze illegale, al in 1940 gepubliceerde dichtbundel, die in de oorlogsjaren enorm verbreid werd. Maar vroeg en zeldzaam. Van Dijk 721.

99. TWEEDE WERELDOORLOG Dat nooit weer. Informatiebulletin. Berichten, die in de Nederlandse pers zelden verschenen. (Nr. 5 t/m 24 plus bijlagen). Rotterdam, Actiegroep tegen de Duitse herbewapening en het herlevend fascisme, 1954-1955. A5-formaat. Gevouwen, elk bestaande uit twee of drie gevouwen bladen. Met illustraties. 18 nummers plus een Extra Bulletin (26 oktober 1954), een petitie en een affiche (40 x 30 cm), uitgevoerd in linosnede. Nr. 5-15, 17-22 en 24. Er zouden 30 nummers verschijnen. Goede conditie.
€ 120
* Dit hoofdzakelijk Rotterdamse tijdschrift, waarvan de titel voor zich spreekt, was volgens het katholieke dagblad De Tijd het blad van een communistische mantelorganisatie. De redactie bestond uit S. Andersen-Cochius en Dr. M. Minnaert-Coelingh. De affiche (zonder naam van de kunstenaar) vertoont de Laurenskerk onder het Duitse bombardement van 1940. Schaars, volgens de NCC slechts in enkele bibliotheken losse nummers.

100. TYTGAT, Jean Achtung, Mützen ab! Verlucht door Paul Eeckhout. Met een suite van dertien teekeningen van Francine Somers. Gent, Snoeck-Ducaju, 1945. 23 x 17 cm. Overslagmap, inhoudende een boek in losse katernen. 172 p. + 13 tekeningen op losse bladen. Gedrukt in groen en zwart in 506 genummerde luxe-exemplaren. 1e druk. Iets slijtage aan de map. Niet opengesneden, in zeer goede conditie.
€ 40
* De Gentse advocaat Jean Tytgat (1918-1993) beschrijft leven en lijden in Duitse gevangenschap. Nederlandstalig! Dit boek verscheen in oktober 1945. Eén van 500 genummerde exemplaren, gesigneerd door Tytgat, Eeckhout en Somers, en geparafeerd door de uitgever.

101. VERZETSKRANTEN Collectie verzetskranten. – De Accu. Nr. 101. 8 Maart 1945. 2 p. gestencild.
– De Baanbreker. Jg. I nr. 14-15 (dubbelnr.), 6 October 1945. Bijdragen van J.C. Bloem (over Huizinga), S. Carmiggelt, Jac. van Hattum, Max Nord en Lou Lichtveld.
– Het Dagblad. Illegaal Dagblad voor Bevrijd Nederland. 26 Juli 1945. 4 p. gedr. Dit parodistische blad, waarvan slechts 2 nummers verschenen, hekelde de manier waarop de collaborerende uitgeverij Sijthoff en anderen vlak voor het eind van de oorlog de bordjes verhangen had om bij de bevrijders in een goed blaadje te komen. Met koppen als ‘Dankbare Collaborateurs Bejubelen M.G.’ Andere would-be verzetsfiguren die hierin genoemd worden zijn ‘Jhr. Erich Maria de Geer’, ‘Ank van der Moer en Lor de Groot’, ‘Bill Bengelmerg met zijn Wagner-stompers’. De Quay: ‘Het haantje dat niet wachten kon’. Zeer de moeite waard.
– De Fakkel. Omgeving Den Haag. Nr. 99. Zaterdag 28 April 1945. 2 p. gest.
– Geïllustreerd Vrij Nederland. 4e jg. nr. 2, Juli 1943. 6 p. gest. Met humor en serieuze berichten.
– Katinpers. 3e jg. no. 143, Maandag 7 Mei 1945. 2 p. gest.
– Het Kompas. Nederlands Onafhankelijk en Actueel Weekblad. Red. Louis Fréquin, Nijmegen. 3e jg. no. 14 en 19. Ongedateerd, maar mei en juni 1945. Nr. 19 misschien incompleet. 8 p., 2 p., gedrukt.
– De Nederlandsche Gedachte. 2 nrs. ongenummerd, maar dit zijn de nummers 1 en 2, verschenen op 1 en 9 oktober 1944. Er zouden 6 nummers verschijnen. 8 p., gedr. Ook met versjes.
– Nieuwe Haagsche Courant. Tweede serie (vanaf 7 Mei 1945). Woensdag 2 October 1946. Gedr. krant, 4 p. Met artikelen over de vonnissen van de nazi-kopstukken en de voltrekking van de doodstraffen.
– Nieuwsbulletin van “Klein maar dapper”. 1 December 1944. 2 p. gest. 30 April 1945, 2 bl. 1z. gest.
– Ons vaderland. Het blad van en voor vrije Nederlanders. Het op één-na-laatste nummer, 10 Mei 1942. 8 bl. 1z. gest. Laren-Blaricum. Volgeschreven door o.a. de burgemeester van Eemnes, mr. P. van Ogtrop, en de legendarische Larense durfal Albert Schlösser (1898-1964), die in 1933 uit Duitsland was gevlucht.
– Ons Volk. Den Vaderlant Ghetrouwe. 15 September 1944. 4 p., Juli 1945 Slot-nummer, 24 p., gedrukt in oranje en zwart, illustraties.
– De Opdracht. Tijdschrift gewijd aan het nieuwe Indië. Nr. 10, met stempel ‘9 Mei 1945’. 2 p. Gedrukt in oranje.
– Op Wacht. Uitgave in samenwerking met “De Haagse Groene”. No. 86, 30 April 1945 en nr. 92, 7 Mei 1945. 2 p. en 1 p. gest.
– Oranje-bulletin. Uitgave voor Den Haag en omstreken en Delft. Nr. 11, nr. 12 (25 October 1944), nr. 15 (1 November), nr. 23 (14 December), nr. 24 (21 December), nr. 26 (3 Januari 1945), nr. 27, 28, 29, 30, 31, 32, nr. 34 (22 Februari), nr. 35 (27 Februari). 2 en 4 p. gedr.
– Oranje-bulletin. Bulletin ter verspreiding van de letterlijke tekst van Regeringsverklaringen (…). Nr. 63 (Februari 1945) en 88 (17 April 1945), beide geperforeerd. 4 p. gedr.
– Extra Oranje-bulletin (‘Zoo juist werd het volgende bekend gemaakt:/ Bekendmaking…’), idem ‘Judas en de honger’, en ongedateerd o.a. over de evacuatie van Wassenaar. Elk 2 p. gedr.
– Oranje-bulletin – Nederlandsch nieuws. Zaterdag 28 April 1945. 2 p. gedr.
– Paraat. Jg. 1945, nr. 86, 87 en 97, alle drie April 1945, 2 p. gest.
– Het Parool. Bulletin van 15 September 1944. 2 p. gedr., Speciaal Bulletin 16 September 1944. 2 p. gest., Het Parool nr. 80, 87 en 88 (1945). Elk 4 p. gedr. Nr. 103 van 5 Mei 1945, 4 p. gedr. 5e jg. nr. 187 van 7 Juni 1945. 2 p. gedr.
– De Pen Gun. Weekblad voor de Nederlandsche Strijdkrachten. 1e jg. nr. 1, 2 Juni 1945, en nr. 18, 14 September 1945. 8 p. gedr.
– Radio Oranje. Nr. 170, 2 April 1945. Extra Paaschbericht. 2 p. gedr.
– Rood-Wit-Blauw. Nr. 153, 12 Mei 1945. 2 p. gest.
– Spartacus. 5e jg., nr. 42, 20 October 145.
– Strijdend Nederland. Nr. 209 en 211, 26 April en 1 Mei 1945. Elk 4 p. gedr.
– Trouw. 1e jg. nr. 14, December 1943 (Indië-nummer). 16 p. gedr., 2e jg. nr. 11, 11 September 1944, 4 p. gedr., 3e jg. nr. 4, April 1945, 4 p. gedr., 3e jg. nr. 6, ca. 7 Mei 1945.
– De Vonk. 4e jg, nr. 8, 30 September 1944, 8 p. gedr.
– Vrije Gedachten. Speciale uitgave over Nieuwe Organen. Ongedateerd, vermoedelijk April 1945. 4 p. gedr.
– De Vrijheid, 5 Mei 1945. 1 p. gestencild.
– Vrij Nederland. Nr. 1, 31 Augustus 1940. 8 p. gest. ‘Opl. 1001 Ex.’ = 130 exemplaren! Gekreukt.
– Vrij Nederland. 5e jg., 2e Extra-Uitgave voor Zuid-Holland, 10 December 1944. 4 p. gedr.
– Vrij Nederland. Internationale informatiebladen. Nr. 11, April 1945. 4 p. gedr.
– Vrij Nederland. Bij de bevrijding van Amsterdam. 5e jg. nr. 22, 5 Mei 1945. 4 p. gedr.
– Vrij Nederland. Nieuws-bulletin nr. 122, 28 April 1945. 2 p. gest.
– Vrij Nederland Nieuws. Speciaal bulletin nr. 120, 123, 124 en 125, 2-7 Mei 1945. Elk 2 p. gest.
– De Waarheid. Dagelijks verschijnend nieuwsbulletin Nr. 16, 8 Mei 1945. 2 p. gest.
– De Waarheid. 5e jg., 8 Mei 1945. 4 p. gedr.; Stadseditie 24 December 1945, Kerstnummer. 12 p. gedrukt, in groen en zwart.
– De Wegwijzer. Nr. 104, 25 November 1944. 2 p. gedr.

€ 295
* Ca. 75 tijdschriften, verschillende conditie, enkele geperforeerd.

102. VINDEX Vlam in ’t hart. Amsterdam, Vox-Hollandiae, 1945. Geniet. 16 p. 1e druk. Vrij netjes. Met mooi exlibris van Maria A.S. van Taack Tra Kranen-Van der Elst (1887-1951).
€ 20
* Felle anti-nazistische gedichten van Vindex (Latijn voor ‘De wreker’, pseudoniem van de striptekenaar en illustrator Hendrik Herman Backer, 1898-1976), gedrukt in maart 1945. De titels zeggen genoeg: ‘Ongedierte’, ‘Geuzengebed’, ‘Rotterdam 14 Mei 1940’, ‘Laarzen’, ‘Er komt een andere tijd’, ‘Guerilla’, ‘De grijze pest’ – en waar zou dit de benaming van zijn: ‘Dwarsgemendeslappelendezonnewendeboebaasbende…’ De Jong 1018.

103. (VOORBURG-LEIDSCHENDAM). PICCARDT WIERINGA, P.H. v. C. Manifest. Aan de Burgerij der Gemeenten Voorburg en Leidschendam. Voorburg, De Zaaier (drukker), 1945. A4. Eenzijdig bedrukt. Gevouwen. Net exemplaar.
€ 20
* Oproep tot zelftucht en vrijwillige samenwerking, gedateerd Voorburg/ Leidschendam, 6 mei 1945. De plaatselijke commandant van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS), kapitein-luitenant ter zee b.d. P.H. van Couten Piccardt Wieringa (1879-1960), kortte zijn naam zo af. Mede ondertekend door William Dobe van der Kuil, de districtsleider van de Landelijke Organisatie voor hulp aan Onderduikers.

104. [VORRINK, Koos] Open brief aan alle goede Nederlanders. Zonder plaats of uitgever, 1941? Gevouwen blad. Horizontale vouwen.
€ 25
* ‘Landgenooten! De oorlog van de Nazi’s tegen de geestelijke goederen van ons volk, tegen zijn rechten en vrijheden, tegen zijn zelfverworven instellingen wordt met onverminderde kracht voortgezet.’ Zeer vroege illegale publicatie van de kant van de voorman van de socialistische jeugdbeweging, die verscheen in 1940. Dit is mogelijk een latere druk uit 1941.

105. WILHELMINA, Koningin Dat ik zal wederkeeren. Een overzicht van het historisch bezoek van Hare Majesteit Koningin Wilhelmina der Nederlanden aan het Dominion van Canada en de Vereenigde Staten van Amerika, van 18 juni tot 26 augustus 1942. [New York, Amerikaansche Regeerings Voorlichtingsdienst], 1942. Versierd oranje marokijn. Goud rondom. Geïllustreerd. 1e druk. Band iets gevlekt en aan de achterkant in de buurt van de rug wat geschaafd.
€ 95
* Uitgegeven op initiatief van de Voorlichtingsdienst en Amerikaanse zakenlieden, van wie Thomas J. Watson een kort voorwoord schreef. Met talloze naamsverwijzingen naar Nederlanders en Amerikanen die zich in de Verenigde Staten voor Nederland hebben ingezet.
Dit is een bijzonder exemplaar gebonden in oranje marokijn, met op de voorkant in blauw gedrukt een kaart van Nederland onder een ingelegd, in blauw en oranje op wit papier gedrukt wapen van Nederland. Onder de kaart staat de titel van het boek in een gotisch type. Achterop een kaart van de West en de Oost! Mogelijk een uitgeversband, gezien de bestempeling – de cliché’s moeten kostbaar zijn geweest. De boekband is bescheiden op een van de laatste schutbladen voorzien van een blindstempel: ‘Launder/ New York’. Het betreft hier de in Engeland geboren handboekbinder Alfred W. Launder (1867-1952), die vanaf 1929 de binder was van het Metropolitan Museum of Arts in New York, een man met grote naam in de Amerikaanse boekbinderswereld van zijn tijd.

106. WILLEMSE, G.J. Berijmde gedachten. [Utrecht], eigen beheer, 1939. Ingenaaid. (80) p. Gedrukt op getint papier, elke pagina met een rood kader. Met gedrukt presentatiekaartje. 1e druk. Aan de randen wat stoffig.
€ 35
* Met handgeschreven opdracht van de auteur op de titelpagina: ‘Aan mijn vriend Brouwer./ (handtekening)/ 26/9’39’. G.J. Willemse (geboren in 1871) was een van de drie drukkers van de Utrechtse Typografen Associatie, die in 1944 wegens het verspreiden van illegaal drukwerk (te weten De stilte der zee van Vercors) door de nazi’s geëxecuteerd werden.

CLANDESTIENE EN ILLEGALE LITERAIRE PUBLICATIES UIT 1940-1945


110. [AAFJES, Bertus] Boeren. Open brief van het land. [Amsterdam, A.A. Balkema,] 1945. Geniet. (8) p. [Gedrukt in een oplage van ongeveer 500 exemplaren.] 1e druk. Goed exemplaar.
€ 15
* Mooi uitgaafje, anoniem uitgegeven, gedateerd ‘Terband, Januari ’45’. Felle dichterlijke aanklacht tegen de boeren die hun eten in de oorlogswinter niet wilden delen met de hongerigen uit de stad. De Jong 95.

111. AAFJES, Bertus Elf sonnetten op Friesland. [Leiden], Molenpers, 1944. Ingenaaid. [16] p. [Gedrukt in een oplage van 500 exemplaren]. 1e druk.
€ 12
* Clandestiene oorlogsuitgave. De Jong 7.

112. AAFJES, Bertus In het atrium der Vestalinnen. Een fragment. (1/50 gesigneerde exemplaren). Amsterdam, zonder uitgever, 1945. Ingenaaid met omslag. (2), 32 p. Typografie J. van Krimpen. Niet afgesneden. Oplage 1000 exemplaren. 1e druk. Rug beschadigd.
€ 30
*  Dit is een van de vijftig luxe-exemplaren die op Hollandsch papier werden gedrukt en gesigneerd werden door de auteur. Deze fragmenten werden op verzoek van Vasalis, Nijhoff en Hellinga ten bate van de dichter uitgegeven.

113. AAFJES, Bertus Per slot van rekening. [Amsterdam, Van Oorschot, [1943 of 1944]. Ingenaaid. 20 p. [Oplage 300 exemplaren]. 1e druk.
€ 15
* Exemplaar met donkergrijs gewolkt omslag. Clandestiene oorlogsuitgave. Volgens de bibliografie van de UB Amsterdam dateert deze uitgave van 1943, volgens De Jong uit 1944. De Jong 14.

114. ACHTERBERG, Gerrit Eurydice. [Utrecht, Het Spectrum], 1944. Ingenaaid. 36 p. Gedrukt in een oplage van 275 genummerde exemplaren. 1e druk. Rug als meestal wat verbruind.
€ 30
* Vormgeving Charles Nypels. De Jong 22. Van Laar 183.

115. ACHTERBERG, Gerrit Huis. Ode (…). Teekeningen van C.A.B. Bantzinger. [Den Haag], Mansarde pers, [1943]. 30 x 21 cm. Ingenaaid. (12) p. [Gezet uit de Romanée en gedrukt op groot formaat Eenhoorn-papier in een oplage van 75 exemplaren]. Veel roest op deels verkleurd omslag.
€ 65
* In het geheim uitgegeven door Bert Bakker, Cees Bantzinger en Fokke Tamminga en door de laatste op zolder gedrukt in Den Haag tijdens de Duitse bezetting. Vandaar de uitgeversnaam ‘Mansarde Pers’. De Jong 23.

116. ACHTERBERG, Gerrit Reiziger “doet” Golgotha. Een gedicht met (drie gekleurde) teekeningen van C.A.B. Bantzinger. [Den Haag], Mansarde Pers [= Bert Bakker, C.A.B. Bantzinger en F. Tamminga], [1943]. Ingenaaid. Gedrukt op Ossekop [in een oplage van 750 exemplaren]. 1e druk. Scheurtjes in overstekend omslag.
€ 15
* De Jong 27.

117. (ACHTERBERG, Gerrit). AAFJES, Bertus Gerrit Achterberg. De dichter van de sarcophaag. Aanteekeningen bij zijn poëzie. [Den Haag], Mansarde Pers, [1943]. Linnen. Bandtekening, portret en illustraties C.A.B. BANTZINGER. 32 p. [Gedrukt in een oplage van 600 exemplaren]. 1e druk.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. De Jong 8.

118. AUDEN, W.H. Vier gedichten. Vertaald door C. Buddingh’. [Dordrecht], Semaphore Pers, 1945. Geniet. 16 p. Gedrukt in een oplage van 275 genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag licht verbruind.
€ 25
* In het geheim gedrukt onder de nazi-bezetting. De Jong 50. == Printed in secret under the Nazi occupation of the Netherlands. Translations of ‘Hearing of harvests’, ‘Here I stand’, ‘Song of the Beggars’ and ‘Journey to Iceland’.

119. BAUDELAIRE, Charles Conseils aux jeunes littérateurs. (Rosières) [= Den Haag], (Pierre Mangart) [= A.A.M. Stols], 1944. 18 x 11 cm. Ingenaaid met omslag. Onafgesneden. 24 p. Gedrukt in goud en zwart met de Lutetia in een oplage van 150 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 18
* In het geheim gedrukt onder de nazi-bezetting met fictieve plaats en uitgever. Fijnzinnige typografie. Van Dijk 626. De Jong 70.

120. BIERCE, Ambrose Het voorval op de Owl Creek brug. Een fantastisch verhaal van – ingeleid en uit het Amerikaans vertaald door Jan Spierdijk met houtgravures van Arnold Pijpers. (Bussum), Bayard Pers [= F.G. Kroonder], 1945. Ingenaaid met stofomslag. 34 p. Gezet uit de Bodoni en gedrukt [in een oplage van 500 exemplaren]. 1e druk. 1e druk.
€ 15
* Vertaling van Tales of soldiers and civilians (1891). De Jong 82.

121. BLIJSTRA, R., als: R. van HARLINGEN Bij nadere kennismaking. Novelle. [Amsterdam], De Bezige Bij, (1944). 24,5 x 16,5 cm. Ingenaaid. 56 p. Gedrukt in rood en zwart op Simili Japon in 525 genummerde exemplaren. Omslag wat dof.
€ 22
* Illegale, anti-Duitse publicatie. Eén van 25 Romeins genummerde exemplaren. Spannend verhaal over belevenissen tijdens de Nazi-bezetting. Quousque Tandem 6. De Jong 357.

122. BLIJSTRA, R., als: R. van HARLINGEN Haaien voor Nabatoe. Novelle. [Amsterdam], De Bezige Bij, (1944). 25 x 16 cm. Ingenaaid. 48 p. Gedrukt op geschept papier van Haesbeek in 525 genummerde exemplaren.
€ 15
* In het ondergrondse gedrukt tijdens de Nazi-bezetting. Spannend verhaal over een scheepsvriendschap tijdens een reis in de tropen. R van Harlingen is een pseudoniem van Reinder Blijstra. De Jong 358.

123. BOENDALE, Jan van Hoe dichters dichten sullen. Amsterdam, Balkema, 1945. Smal formaat. Ingenaaid. 16 p. Gedrukt met de Astree op Hollands papier in 100 exemplaren. Wat verbruind.
€ 18
* Poëtica ontleend aan Jan van Boendale’s veertiende-eeuwse leerdicht Der Leken Spiegel, door Aafjes in gemakkelijke Nederlandse regels gegoten. De Jong 93.

124. BOSMAN, Anthony Witte zwanen zwarte zwanen. Novelle van Anthony Bosman. Met tekeningen van Joop Löbler. Dordrecht, Semaphore Pers, 1941 [= 1944]. Halflinnen met grijslinnen platten. 36 p. Gezet uit de Bodoni en gedrukt in rood en zwart in 270 genummerde exemplaren, waarvan de eerste 120 werden gesigneerd door de auteur, en daarvan de eerste 20, Romeins genummerde, niet in de handel kwamen. 1e druk.
€ 30
* Dit is nr. XX van de 20 Romeins genummerde en gesigneerde exemplaren. Mooi uitgevoerd boek met zijn grote tekening en zijn sierlijke, in rood gedrukte initiaal. (Een gewoon, ongesigneerd exemplaar is leverbaar voor 15 euro).

125. BOSMAN, Anthony Witte zwanen zwarte zwanen. Novelle van Anthony Bosman. Met tekeningen van Joop Löbler. Dordrecht, Semaphore Pers, 1941 [= 1944]. Halflinnen met grijslinnen platten. 36 p. Gezet uit de Bodoni en gedrukt in een oplage van 270 genummerde exemplaren, waarvan de eerste 120 werden gesigneerd door de auteur. 1e druk. Iets roestvlekkig.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. De Jong 104.

126. BRAAK, Menno ter Reinaert op reis. Essays. (Met handgeschreven opdracht van Fred Batten aan G.H. ‘s-Gravesande). [Amsterdam], Het zwarte schaap [A.A. Balkema, Fred Batten en Adriaan Morriën, 1944]. Ingenaaid. 152 p. Gedrukt in een oplage van 110 exemplaren. 1e druk.
€ 45
* Clandestiene uitgave onder de Duitse bezetting. Met onder het colofon een handgeschreven, gesigneerde opdracht van Fred Batten aan G.H. ‘s-Gravesande: ‘Aan G.H. ‘s-Gravesande,/ ter nagedachtenisse/ van Menno ter Braak,/ wiens vaderlandse/ rechterhand hij was./ 1.11.44 Fred Batten.’ Bovendien met het (fraaie) exlibris van ‘s-Gravesande. De Jong 106.

127. BRABANDER e.a., Gerard den ’t Spuigat [1]. [Onder redactie en met bijdragen van Gerard den Brabander, Harold de Clauer (pseudoniem van Harm Brander) en M.L. Yzebrands (pseudoniem van Michiel Lebertus Huizinga)]. [Amsterdam, eigen beheer, 1944]. Geniet. (32) p. [Gedrukt door H.N. Werkman in een oplage van 1000 exemplaren]. Op het omslag is de oranje titel gevat in een halfrond dik zwart kader; de tekst is gedrukt op roze papier. 1e druk. Omslag wat verbruind en gekreukt.
€ 50
* Eerste nummer van een in het geheim uitgegeven poëzietijdschrift met vertalingen (Edgar Allan Poe, Baudelaire, Omar Khayyam) en gedichten, zoals navrant over een woning waarvan de bewoners zijn weggehaald, ‘Huis te huur’. Zeer kwetsbaar. Het tweede en laatste nummer verscheen na de oorlog. Niet in Hot Printing. De Jong 1002. Dekkers G-245.

128. BRACKEN VLOEDT, Jan van den (= Johannes WEILAND) Gevlekte sater. [Amsterdam], De Bezige Bij, (1944). Ingenaaid. 52 p. Met houtgravures in zwart door de dichter. Gedrukt in blauw en zwart in 225 genummerde exemplaren op Simili Japon. 1e druk.
€ 15
* Mooi boekje, clandestien gedrukt in oorlogstijd. De Jong 112.

129. BRACKEN VLOEDT, Jan van den (= Johannes WEILAND) Gevlekte sater. [Amsterdam], De Bezige Bij, (1944). Ingenaaid. 52 p. Met houtgravures in zwart door de dichter. Gedrukt in blauw en zwart in 225 genummerde exemplaren op Simili Japon. 1e druk. Fabrieksfout in het papier van enkele pagina’s: een kreuk.
€ 15
* Gemarkeerd ‘Proefdruk’ in het colofon. Met een handgeschreven correctie op p. 19, die echter niet werd doorgevoerd: ‘allerschoonste’ moest (terecht) ‘allerfijnste’ worden. Mooi boekje, clandestien gedrukt in oorlogstijd. De Jong 112.

130. (BUDDINGH’ (vert.), C.). AUDEN, W.H. Vier gedichten. Vertaald door C. Buddingh’. [Dordrecht], Semaphore Pers, 1945. Geniet. 16 p. Gedrukt in een oplage van 275 genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag deels iets verbruind. Naam in potlood op titel en franse titel (‘N.F.B. Jongsma, 19-7-45′), naamstempeltje op binnenzijde voorplat.
€ 22
* In het geheim gedrukt onder de nazi-bezetting. De Jong 50.

131. BUDDINGH’, C. Praeter gallum cantat. Gedichten. Stadskanaal [= Utrecht], W. Indenhaeck [= Jac. P. Romijn], 1944. Oblong 7,5 x 11,3 cm. Karton met omslag. 20 p. Gezet uit de Garamont en gedrukt in blauw en zwart in 125 genummerde exemplaren. 1e druk. Boekblokje los van omslag, rugje is uitgescheurd.
€ 55
* Leuke miniatuuruitgave met 16 kwatrijnen over liefde en lust, in het geheim gedrukt onder de nazibezetting. De titel verwijst naar een bekende uitspraak, die wordt toegeschreven aan Galenus: ‘Omne animal triste post coitum, praeter gallum qui cantat’ (Ieder dier is terneergeslagen na de coitus, behalve de haan, die kraait). De Jong 128.

132. BUDDINGH’, C. Twintig sonnetten. [Dordrecht], Xelhua Pers [= eigen beheer], (1945). Ingenaaid. 28 p. Gedrukt in een oplage van 275 [door de dichter zelf!] genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag deels verbleekt.
€ 25
* De Jong 129.

276072a133. BUDDINGH’, C. Vier Gorgelrijmen. Met (4) tekeningen van Radboud de Cadt. [Utrecht, Jac.P. Romijn], (1944). Halflinnen. 16 p. Gedrukt in blauw en zwart in een oplage van 125 genummerde exemplaren. 1e druk. Enkele vlekjes op de band. Ruggetje bruin.
€ 180
* Uitgegeven door Jac.P. Romijn, de man achter de Schildpadreeks en zelf medewerker van het surrealistische oorlogstijdschrift De Schone Zakdoek. Hier vindt u klassiekers als de Blauwbilgorgel, De vogel Kraps, De Bozbezbozzel en de Gringergoriaan (die ontstaat als men een traptree overslaat). Intrigerende surrealistische tekeningen van Radboud de Cadt alias Fedde Weidema (raadt u welk dier hier is afgebeeld?). Typografie Charles Nypels. Eén van de 100 Arabisch genummerde exemplaren. De Jong 130. Cat. Nypels 184.

134. CARMIGGELT, Willem Zes gedichten. (Met inleiding van P. Hennipman, 1945). Zonder plaats, eigen beheer, 1945. Cahiersteek met koord. (16) p. Gedrukt op Van Gelder in zeer beperkte oplage.Op de eerste pagina is een originele foto van Wim Carmiggelt (met handgeschreven identificatie) geplakt en op de titelpagina een vrolijk exlibris van Willem Carmiggelt. 1e druk. Keurig.
€ 120
* Willem Carmiggelt (1922-1945), geboren in Menado, was als student economie in het verzet gegaan en overleed in het strafkamp Rodgau-Nieburg.

135. CLANDESTIENE OORLOGSUITGAVE Vier Maria Legenden. Apeldoorn [= Amsterdam], De Ivoren Toren [= Franso Hoes], [1945]. Ingenaaid. 32 p. Met handgekleurde linosneden door A. Nonymus [= Johan van EIKEREN]. Omslag roestvlekkig.
€ 15
* In oud-Nederlands geschreven, mooi boek. De Jong 868.

136. COCTEAU, Jean Poèmes écrits en Allemand. [Den Haag], Le Lapin et le Chat, 1944. 25 x 16 cm. Cahiersteek. 12 p. Gezet uit de Erasmus en gedrukt in 200 exemplaren. 1e druk. Omslag aan de randen wat verbleekt.
€ 65
* Dit is een van 20 genummerde exemplaren hors commerce (nr. 5). Deze gedichten werden gepubliceerd in juni 1934 in het exil-tijdschrift van Klaus Mann, Die Sammlung, en onder de Duitse bezetting illegaal uitgegeven door Huib van Krimpen en zijn vrouw Mimi Nooteboom. In druk opgedragen aan de componist Kurt Weil (sic, in Die Sammlung en in deze uitgave, maar hij heette natuurlijk Weill). De Jong 149. Simoni C5.

137. CORT, Martijn Zeven brieven. [Utrecht], De Bezige Bij, 1944. Ingenaaid. 68 p. Gedrukt in een oplage van 500 exemplaren. 2e druk. Exlibrisetiketje van Andries Sneep op voorste schutblad.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. Martijn Cort is een pseudoniem van Johan van der Woude. De Jong 161. Quousque Tandem 12.

138. CRASHAW, Richard Herderszang. (Translated by Gabriël SMIT). [Utrecht, Charles Nypels], 1941. 13 x 10 cm. Orig. wrappers. 16 p. Printed in 350 copies.
€ 20
* ‘Shepherd’s Song’. Christmas gift of printer Charles Nypels. Attractive little book, published in secret under the Nazi occupation of the Netherlands. Cat. Nypels 168. De Jong 162.

139. (D.A.V.I.D.). BOOLEN, J.J., & J.C. van der DOES Five Years of Occupation. The Resistance of the Dutch Against Hitler-Terrorism and Nazi-Robbery. [Amsterdam], ‘Printed on the Secret Press of D.A.V.I.D.’, [1945]. Linnen. 128 p. 1e druk. Net exemplaar.
€ 20
* Drukkerij D.A.V.I.D. (‘De Algemene Vrije Illegale Drukkerij’) werd opgericht in 1943, maar zette zijn werk voort na de bevrijding. Dit boek, waarvan ook een Nederlandse uitgave bestaat, werd gedrukt in een oplage van 2000 exemplaren op last van de Secretaris-generaal van het ministerie van Onderwijs. Het verscheen in mei 1945, direct na de bevrijding.

140. DEBROT, Cola Bekentenis in Toledo. Amsterdam, Balkema, [1945]. Ingenaaid. (2), 22 p. Gedrukt in een oplage van 100 exemplaren op Hollandsch papier. 1e druk.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. De Jong 171.

141. DEGAS, Edgar Huit sonnets. (Met een portret van de auteur op de titelpagina). Amsterdam, (Vijf Ponden Pers), 1943. Cahiersteek. (12) p. Gezet uit de Perpetua en gedrukt door Meijer in Wormerveer naar typografie van Dick Elffers in een oplage van 50 exemplaren. Iets roest.
€ 75
* Uit de immense verzameling clandestien drukwerk van A.J. Eschauzier met zijn kenmerkende briefje. De Jong 172.

142. DENDERMONDE, Max Water en brood. Gedichten. Amsterdam, Amsterdamsche Boek- en Courantmij, 1941. Linnen met stofomslag (ontwerp Abe Kuipers). 48 p. 1e druk. Watervlek onderaan omslag en boekband. Naam voorin.
€ 15
* Intieme gedichten. Het titelgedicht, mooi verbeeld door het stofomslag, is opgedragen aan Koos Schuur. Dit boekje geldt als deel 1-3 van de tweede jaargang van het boekentijdschrift Imp. (al staat het er niet in).

143. DONKERSLOOT, N.A., als: Siem de MAAT In Holland staat een huis. (Gedichten). [Den Haag], Halewyn Pers [= A.A.M. Stols en F. Tamminga], 1945. Cahiersteek. 20 p. Gedrukt in 750 exemplaren. 1e druk. Balpenkrabbeltje voorin.
€ 25
* Dit is een van 150 genummerde exemplaren op Simili Japon, en daarvan een van 25 Romeins genummerde. Felle tegen de nazi’s gerichte gedichten, o.a. ‘In Memoriam Jan R. Th. Campert’, ‘De gevangenen van Vleugel D’ en ‘Aan de gevallen drukkers’. Misleidend colofon: het boekje is niet te Amsterdam gedrukt door Dirk Voskens (trouwens een 17e-eeuwse lettersnijder), maar door Tamminga in Den Haag. De Jong 528.

144. (DRUKKERIJ TRIO). Collectie van 8 efemere publicaties (1945-1948). Den Haag, Drukkerij Trio, 1945-48. Gemiddeld 7 x 9,5 cm. In twee kleuren gedrukt op gekleurd papier van goede kwaliteit. Drie gevouwen blaadjes, vier plano’s en een leporello.
€ 45
* Kleine publicaties die wellicht bij zakelijke post werden gevoegd, met citaten (o.a. van Horatius, Napoleon, Omar Khayyam en Vondel) om ook na de oorlog de moed erin te houden. Onder andere een aankondiging dat Trio weer functioneert (juni 1945) en het opstelletje ‘Laurens Koster gehuldigd door een koekebakker’ met afbeelding van een nieuwe koek in oude vorm gebakken!

145. DUINKERKEN, Anton van Waaiend pluis. (Gesigneerd). [Den Haag], Mansarde Pers, [1944]. Ingenaaid. (16) p. Gezet uit de Libra en gedrukt op Ossekop-papier in een oplage van 700 exemplaren. Met een houtsnede en sluitvignet van R. de Paauw. 1e druk. Scheurtjes in rug.
€ 25
* Eén van de 100 genummerde en door de dichter gesigneerde exemplaren van deze clandestien uitgegeven dichtbundel. De Jong 220.

146. ELBURG, Jan G. Serenade voor Lena. (Echte eerste druk). [Den Haag, K.C. van Boeschoten en L.J. Zimmerman, 1943]. Geniet. 30 (= 32) p. Gestencild in een oplage van 75 genummerde exemplaren. 1e druk. Debuut. Omslag (bijna) los.
€ 50
* Astra Nigra 2. De tweede druk van deze titel, die in 1945 verscheen, werd geantedateerd ‘1941’ en wordt daarom wel eens als eerste druk aangeboden. De Jong 239.

147. EMMENS, Jan Chaconne. Gedichten. [Den Haag], Pandora Pers, [1945]. Ingenaaid. 20 p. Gedrukt in een oplage van 150 [door de dichter] genummerde exemplaren. 1e druk. Debuut.
€ 20
* Debuut van de nog zeer jeugdige, later invloedrijke Emmens (1924-1971). De Jong 242.

148. ENGELMAN, Jan In het verborgene gedrukt. Utrecht, Broese, 1945. Ingenaaid. 16 p. Typografische verzorging van Charles Nypels. Gedrukt in rood en zwart in een oplage van 500 exemplaren, alle GESIGNEERD door Chris Leeflang en Jan Engelman. 1e druk. Omslag iets verbruind.
€ 18
* De tekst betreft een rede die Engelman heeft gehouden bij de opening van de eerste tentoonstelling van clandestiene oorlogsuitgaven bij Boekhandel Broese. Van Laar 190.

149. GEESTZWAARD, J. Sta op! Gedichten. [Amsterdam], De Distelvink, 1944. Bordpapier met stofomslag. 20 p. Gedrukt in een oplage van 475 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Pseudoniem van Jan Willem Jacobs. Illegale uitgave met anti-Duitse gedichten. De Jong 299.

150. GIDE, André Over Duitschland. (Vertaald en ingeleid door P. [= Max Nord]). [Utrecht], De Bezige Bij, 1945. Ingenaaid. 32 p. Gedrukt in een oplage van 275 genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag deels verschoten.
€ 20
* Herdruk van een tekst uit 1919, die nog steeds de moeite waard is om te lezen. De Jong 314.

151. [GRAVESANDE, G.H. ‘s-] Verzen van een eenzaam man. [Den Haag, eigen beheer, 1944]. Ingenaaid met omslag en titeletiket. 32 p. Gezet uit de Lutetia van J. van Krimpen en gedrukt in een oplage van 200 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 20
* Leuke, nog altijd leesbare gedichten, zoals ‘Cafetaria’. Clandestiene oorlogsuitgave. Van Dijk 635. De Jong 859.

152. GRAVESANDE, G.H.’s- Verzen van een eenzaam man. [Den Haag, eigen beheer, 1944]. Ingenaaid met omslag en titeletiket. 32 p. Gezet uit de Lutetia van J. van Krimpen en gedrukt in een oplage van 200 genummerde exemplaren. 2e vermeerderde druk.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. Bevat één gedicht meer dan de eerste druk. De Jong 331.

153. GREGOOR, Nol Twee hyacinten. Een optimistische monoloog. [Den Haag], Herberg-reeks, 1945. Ingenaaid. 20 p. Gezet uit de Erasmus Mediaeval en gedrukt in 100 genummerde exemplaren naar typografie van Rinus van Haarlem (= M.H. Groenendaal). 1e druk. Omslag deels verkleurd.
€ 25
* Met handgeschreven opdracht van de dichter in de vorm van een kwatrijn aan Sjoukje van der Lans. M.H. Groenendaal is de auteur van een vaak herdrukt standaardwerk over drukletters. De Jong 334.

154. GROOT, Jan H. de Ontmoeting met Jacob van Lennep. [Amsterdam, eigen beheer], (1941 [= 1944]). Geniet. 24 p. Gedrukt in een oplage van 80 [= 65, aldus De Jong] genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Opstel over Van Lennep, dat tevens handelt over Ter Braak en Couperus. De Jong 343.

155. HAMMACHER, A.M. Het leven bloeit op de ruïnes. (Charley TOOROP & Henk CHABOT). Zonder plaats, Final Stage Press, 1944. 34 x 24 cm. Ingenaaid met flappen. 32 p. Met ingeplakte zwartwit-illustraties. Gedrukt in 400 exemplaren, waarvan 225 genummerde op Haesbeek de Luxe-papier. 1e druk. Omslag wat gevlekt, scheurtje in bovenzijde rug.
€ 30
* Twee artikelen over de schilderkunst van Charley Toorop en Henk Chabot geschreven door A.M. Hammacher (1897-2002), clandestien gedrukt door F. Tamminga in Den Haag. Met twee grote, in oker gedrukte initialen van André van der Vossen. De Jong 354.

156. HEEROMA, K. Sonnetten. [Oegstgeest in eigen beheer], In signio piscium, 1944. Ingenaaid. 16 p. Gedrukt in een oplage van 125 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* In het geheim gedrukt tijdens de nazi-bezetting. Marten Kolkman is een pseudoniem van Klaas Hanzen Heeroma. De Jong 462.

157. [HEEROMA, K.H.] Margrieten. Oegstgeest, Eigen beheer, 1943. Geniet. (16) p. 1e druk.
€ 15
* Felle anti-nazi-gedichten. In het geheim gedrukt door Fokke Tamminga in Den Haag, waar Simon Carmiggelt als jongmaatje werkte. Illegale uitgave. De Jong 536.

158. HEIJE, Jan Pieter Kleine bloemlezing uit de gedichten van dr. J.P. Heije. Amsterdam, Nederlandsche Uitg. Mij [= Laren, A.G. Schoonderbeek, 1944]. Genaaid met koordje. Net exemplaar.
€ 16
* Mooi oorlogsuitgaafje, clandestien uitgegeven onder de nazi-bezetting. Voorin staat gedrukt ‘Bibliophiele uitgave in 19de eeuwsche uitvoering voor vrienden der Vrijheid’. En het betreft inderdaad gedichten die overvloeijen van vaderlandsliefde en verlangen naar vrijheid. De Jong 385.

159. [HELLINGA, W.G] Dies noctesque. (Met tekeningen van Fred Carasso). [Amsterdam], (Vijf Ponden Pers, 1943). 28 x 23 cm. Ingenaaid met (deels licht verkleurd) omslag. Onafgesneden. XXXII p. Gezet uit de Goudy Bold en gedrukt door Meijer in Wormerveer on een oplage van 50 exemplaren. 1e druk. Bovenzijde uitstekend omslag licht rafelig.
€ 75
* Anoniem verschenen poëziebundel. De titel betekent ‘Dagen en nachten’. De dichter, taalkundige en boekhistoricus Wytze Gerbens Hellinga (1908-1985) was de bedenker van de Vijf Ponden Pers. De Jong 191.

259986160. HELMAN, Albert Sebastiaan. Gesneden en gedrukt door Pieter Starreveld. (Met 2 originele linosneden in kleuren door Pieter Starreveld). [Amsterdam], Pieter Starreveld, 1944. 38 x 26 cm. Vouwblad. 4 p. Gedrukt in rood, blauw en zwart in een kleine oplage. 1e druk. Enkele vlekjes en een gaatje in het papier.
€ 95
* Opmerkelijke publicatie met twee veelkleurige linosneden, in moeilijke omstandigheden geproduceerd tijdens de Duitse bezetting. De tekst is niet gezet, maar getekend! Eén van de genummerde en door Starreveld in potlood gesigneerde exemplaren. De Jong 375.

161. (HOES, F.). HILDEBRAND Hoe warm het was en hoe ver. (Illegale oorlogsuitgave). Amsterdam, F. Last & Co. (= F. Hoes), 1943. 26 x 17 cm. Halfperkament. 52 p. Niet afgesneden. Gedrukt in 250 genummerde exemplaren. 1e druk. Mooie conditie.
€ 25
* Inhoudelijk interessante illegale uitgave, een van de vele arbeidsintensieve mystificaties van drukker Franso Hoes! Dit boek heeft niets met Beets te maken, en is niet gemaakt door Joan Bleau (inclusief drukfout) of de fictieve Hendrick Denbinder van Delft, zoals het colofon wil doen geloven. De tekst is een een gedeeltelijke herdruk van het boek ‘s-Gravenhage en Amsterdam. Roemrijke herinnering aan de gedenkwaardige dagen van den 12den tot den 30sten November [1813] van Hendrik Zeeman, een enthousiast geschreven ooggetuigeverslag van de verdrijving van de Fransen in 1813, vol saillante overeenkomsten met de Duitse bezetting van 130 jaar later. De Jong 387.

162. HOOFT, P.C., e.a. Lichtpuntjes. Tien vrolijke gedichten. Gouda, De Poolpers, 1944. Ingenaaid met omslag. 20 p. 1e druk. Deels wat verbruind.
€ 20
* Bloemlezing van oudere poëzie, behalve Hooft o.a. Vondel, Bredero, Poirters, Heiman Dullaert, Pieter Langendijk, maar ook de Tachtiger Jac. van Looy. Clandestiene oorlogsuitgave, volgens het colofon ‘bij gebreke van gas en electriciteit, op de handpers gedrukt op “Pannekoek” (resp. Hollands vergé) papier en geheel met de hand afgewerkt.’ De twee varianten van deze editie. Het exemplaar op Hollands vergé is ruim een halve centimeter breder dan zijn broertje op Pannekoek. De Jong 506.

163. HOORNIK, Ed. Tweespalt. (Met een portet van de dichter door A.C. Willink). [Den Haag], Mansarde Pers, [1943]. Ingenaaid. 24 p. Gedrukt in blauw en zwart [in een oplage van 750 exemplaren]. Met portret van de auteur. 1e druk.
€ 20
* Introverte oorlogsgedichten met fraaie typografie. Met in het handschrift van uitgever Bert Bakker, éen van de oprichters van de Mansarde Pers: ‘Geschenk van de Mansarde/ 22/2 ’44’. De Jong 402.

266424164. HUIZINGA, Leonhard, als Handje Plak. Tekeningen Alfred MAZURE Wat straks? Handje Plak antwoordt Seyss Inquart op zijn rede van 3 januari 1945. [Met een inleiding door Martinus Nijhoff en tekeningen van Alfred Mazure]. [Den Haag], Knock-out Press, 1945. Halflinnen. 60 p. [Oplage 2000 exemplaren]. 1e druk. Rug beschadigd.
Verkocht
* Kostelijk geïllustreerd illegaal boekje uit het laatste oorlogsjaar. De Jong 355. Bijgevoegd de brochure waarop ‘Wat straks?’ een antwoord was: ‘Wat nu? Vragen in donkere uren aan het Nederlandsche volk gesteld. Radiorede van den Rijkscommissaris Dr. Seyss-Inquart op 7 januari 1945′.

165. JINKES DE JONG, U.J. Parade der profeten (1944-1945). Tentoonstelling van klandestiene, literaire bladen. Utrecht, ’t Hoogt, 1979. 30 x 22 cm. Geniet. 24 p. Geïllustreerd. 1e druk.
€ 15
* Uitvoerige, informatieve catalogus van clandestiene literaire tijdschriften als Parade der Profeten, Zaans Groen e.d. in eenvoudige presentatie, met medewerking van Jan Govers, Jan Praas en Wouter Spitzers.

166. JONG, Max de Plaquette. Zes gedichten. [Den Haag, H. van Krimpen, 1944]. 22,1 x 14,7 cm. Ingenaaid met omslag. 16 p. Gezet uit de Romanée van J. van Krimpen en gedrukt in een oplage van 340 exemplaren. 1e druk. Hoek uit laatste pagina geknipt.
€ 16
* Clandestien uitgegeven dichtbundel. De Jong 435.

167. KAFKA, Franz De gedaanteverwisseling. [Den Haag, H. van Krimpen], 1944. Halflinnen. 82 p. Gedrukt in een oplage van 1010 exemplaren. 1e druk. Wat roestvlekjes. Tekstpapier zoals altijd verbruind.
€ 15
* Vertaald in 1938 door Nini Brunt, de moeder van uitgever Huib van Krimpen. Clandestiene uitgave onder de nazi-bezetting. Uit de grote verzameling oorlogsuitgaven van A.J. Eschauzier met diens notitiepapiertjes. De Jong 439.

168. KAMPHUIS, Gerrit Carmina sparsa. [Utrecht], Schildpadreeks, 1943 (1944). Ingenaaid. 32 p. Gezet uit de Bodoni en gedrukt op een zacht wit papier in ca. 100-200 exemplaren. Gesigneerd onder het colofon. 1e druk. Wat roest. Uit de immense verzameling clandestien drukwerk van A.J. Eschauzier met zijn kenmerkende briefje.
€ 18
* De Latijnse titel betekent ‘Enkele gedichten’. Een ervan is gericht aan de jong gestorven schrijver J.K. van Eerbeek. Clandestiene uitgave. De Jong 446.

169. [KEULS, H.W.J.M.] Doortocht. [Met een inleiding door Victor van Vriesland]. Amsterdam, (Vijf Ponden Pers), [1943]. Cahiersteek met omslag. (4), 12 p. [Gedrukt naar typografie van Dick Elffers in een oplage van 70 exemplaren]. Klein hapje uit onderzijde omslag.
€ 75
* ‘Een harteklop slaat dag en nacht voorbij,/ Een lach bevrijdt van eeuwen slavernij’. Clandestiene poëziebundel uitgegeven ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van de dichter Henricus Keuls (1883-1968), maar zonder vermelding van diens naam. De Jong 207. Ook leverbaar: exemplaar met ingescheurde rug en vlekjes op voorzijde omslag voor € 50.

170. KOOL e.a. (samenst.), Halbo C. Het vrij Nederlandsch liedboek. (Samengesteld door Jan H. de Groot, Han G. Hoekstra en Halbo C. Kool). [Utrecht, De Bezige Bij], 1944. Ingenaaid. 192 p. Gedrukt in een oplage van 1900 exemplaren. 1e druk. Een kwetsbaar boek waar meestal wel iets mee mis is, ook hier: rug verbleekt, klein scheurtje in achterzijde omslag, overstekende randen iets gekreukt. Binnenin wat roest. Verder is de conditie goed.
€ 15
* Bevat twee gedichten van Jan Campert (waaronder ‘Het lied der achttien dooden’), maar ook van Bert Bakker, J.C. Bloem, Gerard den Brabander, Anton van Duinkerken, Clara Eggink, Halbo C. Kool, M. Nijhoff, Jan Prins, Koos Schuur en anderen. de Jong 914.

270745171. KRIMPEN (typografie), J. van Quem Queritis. (Amsterdam, Vijf Ponden Pers, 1943). Ingenaaid. (8) p. Gedrukt door Enschedé in rood en zwart in 50 exemplaren. [Typografische verzorging door J. van Krimpen]. Omslag in tweeën en flink verbruind, met exlibris en handtekening van A.P.J. van Pelt (zelf een dichter in de oorlogsjaren).
€ 25
* Een geheel in het Latijn gestelde uitgave van de Vijf Ponden Pers: ‘Wie zoekt u, o volgelingen van Christus?/ Jezus van Nazareth, de gekruisigde, o hemelbewoner!/ Hij is niet hier, Hij is verrezen, zoals voorzegd was. Ga nu heen en verkondigt dat Hij is verrezen, dat de Heer is verrezen uit het graf!/ Looft de Heer.’ Tekst van een religieus spel uit de vroege middeleeuwen, verzorgd door Jan van Krimpen voor de vrienden van de Vijf Ponden Pers (‘ad usum amicorum v.lb.’), in 50 exemplaren op Hollands papier (‘charta Batava’). Een bijzonder kwetsbare uitgave, wellicht daarom ook zeldzamer dan de andere Vijf Ponden-uitgaven. De Jong 683.

172. KUIPERS, Reinold De broddellap. [Amsterdam], (De Boekvink) [= eigen beheer], (1945). Ingenaaid (garen verwijderd). (2), 22 p. Gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren. 1e druk. Zonder omslag!
€ 16
* Bijgevoegd: een incompleet exemplaar met omslag, om zelf compleet te maken. De Jong 469.

173. LA ROCHEFOUCAULD, François de Réflexions ou sentences et maximes morales. Amsterdam, (A.A. Balkema), 1942 [= 1944]. 13 x 10 cm. Original folding wrappers. (94) p. Set from Garamond and printed on grey-tinted Pannekoek paper in 200 copies. Attractive unblemished copy. Unopened.
€ 30
* A little French bibliophile edition, printed in secret under the Nazi occupation of the Netherlands. We also have another copy in mediocre condition (slanted, spotted) for 15 euros. De Jong 474. Simoni L7.

174. LA ROCHEFOUCAULD, François de Réflexions ou sentences et maximes morales. Amsterdam, (A.A. Balkema), 1942 [= 1944]. Ingenaaid met omslag. (94) p. Gezet uit de Garamond en gedrukt op grijsgetint Pannekoek in een oplage van 200 exemplaren. 1e druk. Schuingelezen exemplaar met licht gevlekt omslag.
€ 15
* Franstalige uitgave in het geheim gedrukt onder de nazi-bezetting, een prachtig bibliofiel boekje.De Jong 474. Simoni L7.

175. LANGEN, Ferdinand Achter slot en grendel. Novelle. [Utrecht], De Bezige Bij, (1944). Ingenaaid. 72 p. Gedrukt in een oplage van 525 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Quousque Tandem 14. De Jong 477.

176. LAWRENCE, D.H. Lady Chatterley’s Lover. Including My Skirmish with Jolly Roger. Written Especially and Exclusively as an Introduction to this Popular Edition. Zonder plaats of uitgever, ‘Privately Printed, 1930’ [= 1943 of 1944]. Origineel blauw linnen. (12), 260 p. Papier als altijd verbruind.
€ 22
* Merkwaardige Nederlandse boekproductie onder de nazi-bezetting! Hoewel er ‘1930’ op de titelpagina staat, is dit een pirateneditie uit de oorlogsjaren. Volgens de 100ste jaargang van de Brinkman (verschenen in 1946) gaf G.W. Breughel dit boek illegaal uit in 1944, maar De Jong vermeldt het boek alleen zonder toelichting als daterend uit 1943. De Jong 490. Niet in Simoni.

177. LEHMANN, L.Th. Als: S. COLMAR Het verbreken. Gedichten. [Leiden, Sijthoff, 1945]. Ingenaaid. 24 p. Gedrukt in een oplage van 150 genummerde exemplaren. 2e druk. Omslag iets verkleurd en gevlekt.
€ 15
* Met een houtsnede van Madeleine Gans. De eerste druk (van november 1944) was gelijk van uitvoering en oplage. In het geheim gedrukt onder de nazi-bezetting van Nederland. De Jong 152.

178. (LEHMANN, Louis Th.). ISMA’ILI, Kemal Rubaiat. Translated by Martin Holme. Edited by W. Indenhaeck, Stadskanaal. Stadskanaal, W. Indenhaeck [= Utrecht, Jac.P. Romijn], 1945. Miniboekje. 13 x 9 cm. Geniet. 8 p. Gezet uit de Hollandsche Mediaeval en gedrukt in 125 genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag deels verbleekt.
€ 25
* Clandestiene oorlogsuitgave, en dit is waarlijk een gemaskerd boekje: de gedichten van de 13e-eeuwse dichter Kamal ud-Din Ismail uit Isfahan werden uit het Frans (niet uit het Duits, zoals wel geschreven wordt) in het Engels vertaald door Louis Th. Lehmann onder de schuilnaam Martin Holme, en in Utrecht uitgegeven door Jaap Romijn in het voorjaar van 1945. Omdat papier schaars was geworden, werden de boeken die Romijn uitgaf heel klein (de ‘Handpalmreeks’), misschien zijn het snijresten van andere boeken. Voorzien van een handgeschreven correctie in het laatste kwatrijn (zoals bij meer exemplaren voorkomt). De Jong 444.

179. LEIJDEN, S. van Ballade van den arbeid. Rotterdam, eigen beheer, 1941 [= Oegstgeest, 1943]. Cahiersteek. 8 p. Gedrukt in bruin en zwart in honderd exemplaren ‘ten bate van bizondere doelen gedrukt’. 1e druk. Wat verbruind.
€ 20
* Lang gedicht onder pseudoniem door Lucas Stafleu, in het geheim uitgegeven onder de nazi-bezetting. Genummerd ‘A 24’ en gesigneerd ‘S. van Leijden’. De Jong 502.

277204a

180. LIVINUS Nederland 1943. Zes naaldgravures. [Amsterdam], (Vijf Ponden Pers, 1944). 44 x 35 cm. Vier vouwbladen in omslag. Gedrukt op Pannekoek in een oplage van 55 exemplaren. Uitstekende conditie. N.B. In dit exemplaar is één blad tweemaal aanwezig – met de twee daarop gedrukte prenten.
€ 350
* Alle gravures werden gesigneerd door de kunstenaar. Livinus is het pseudoniem van Livinus van de Bundt (1909-1979), schilder, graficus en ‘lichtkunstenaar’, in 1947 oprichter van de Vrije Academie. De Jong 516.

181. MARJA, A. Waar ik ook ga. Gedichten. [Bussum], Bayard Pers, 1944. Ingenaaid. 40 p. [Gedrukt in een oplage van 350 exemplaren]. Met erratavelletje.
€ 15
* De Jong 540.

182. (MARNIX-PERS) Corona Nuptialis, det is Brillofts-krânse frissele fen frjeonehân ta it houlik fen de Rjue Earwearde Hear Dominus Jelte Wiersma mei Jiffer Françoise Andree van den Bosch op ‘e trêdde fen ‘e Slachtmoanne fen it jier des Heare 1943 to Amsterdam. Amsterdam, Marnix-Pers, 1943. Cahiersteek (touwtje geknapt). (24) p. Met de hand gezet uit de Egmont van S.H. de Roos en gedrukt [door G.A. Verweij te Schiedam] in een oplage van 50 exemplaren. 1e druk. Omslag wat gevlekt en aan randen beschadigd.
€ 35
* Friese gedichten, o.a. van D.A. Tamminga, in deze bruiloftsuitgave. Venemans 19. De Jong 159.

100138a183. MAUPASSANT, Guy de Le Horla. Illustré par André Duparc. [Utrecht], L’Abeille Laborante, 1944. 25 x 17 cm. Halfperkament. Kop verguld. 48 p. Illustraties van ‘André Duparc’ (= Sariochmin Salim), alle handgekleurd. Gezet uit de Garamont en gedrukt in rood, blauw en zwart in 75 genummerde exemplaren. Prima conditie.
€ 85
* Aantrekkelijke clandestiene Franstalige uitgave van een verhaal van De Maupassant. De Jong 550. Simoni M14.

184. (MAUVE, Thijs). ROLAND HOLST, A. Helena’s inkeer. Een fragment. Gouda [= Den Haag], Gerard Leeu [= A.A.M. Stols], 1944. Ingenaaid. 16 p. Gezet uit de Romanée [in een oplage van 1000 exemplaren]. 3e druk.
€ 15
* Met voorin door hemzelf in hout gegraveerd exlibris van Thijs Mauve: gezicht op een woest woud, in bruin gedrukt. Van Dijk 648. De Jong 706.

185. MIELLET, Gérard Ciels. (Paris) [= Utrecht, eigen beheer], [1945). Ingenaaid. 24 p. Gedrukt in 150 exemplaren, alle genummerd en gesigneerd door de auteur. 1e druk. Garen gebroken, omslag verbruind en wat gevlekt.
€ 15
* Typografie van Charles Nypels. Franstalige poëzie, clandestien uitgegeven in het laatste jaar van de oorlog. De Jong 562.

186. MOK, Maurits, als: Hector MANTINGA Een naamloos strijder. (Met 5 originele linosneden in kleuren door Lucas Vandervelde [= Pieter Starreveld]). [Amsterdam, Pieter Starreveld], 1944. 38,5 x 26,5 cm. Ingenaaid met omslag. (20) p. Gezet uit de Egmont en gedrukt in rood, blauw en zwart ‘op de persen der naamlozen’ in een oplage van 125 genummerde en door auteur en illustrator gesigneerde exemplaren. 1e druk. Omslag deels licht verbruind. Zeer goed exemplaar.
€ 120
* Eén van de 100 Arabisch genummerde exemplaren. Dit is nummer 100! Sterk verzetsgedicht, geïllustreerd op de titelpagina met een Duitse adelaar met Hakenkruis die een naamloos strijder verwondt. De Jong 535.

187. MOK, Maurits, als: Hector MANTINGA De vader spreekt. Gedicht met houtgravures van Freek Meering. [Utrecht], De Bezige Bij, [1944]. Cahiersteek (koordje). (4), 14 p. Gedrukt op Simili Japonpapier in een oplage van 525 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. Quousque Tandem 3. De Jong 533.

188. MOK, Maurits, als: Hector MANTINGA De vader spreekt. Gedicht met houtgravures van Freek Meering. [Utrecht], De Bezige Bij, [1944]. Cahiersteek (koordje). (4), 14 p. Gedrukt op Simili Japonpapier in een oplage van 525 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 22
* Dit is éen van de 25 Romeins genummerde exemplaren. Clandestiene oorlogsuitgave. Quousque Tandem 3. De Jong 533.

189. MOK, Maurits, als: Hector MANTINGA De vader spreekt. Gedicht met houtgravures van Freek Meering. [Utrecht], De Bezige Bij, [1944]. Halfperkament. (4), 14 p. Gedrukt in rood en zwart op Simili Japonpapier in 525 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 75
* Eén van de 500 ‘gewone’ exemplaren, maar een van zeer weinige in een luxe uitgeversband uit de tijd: rug van perkament met titel en auteur in goud en het vergulde vignet van De Bezige Bij op het voorplat. Clandestiene oorlogsuitgave, een poëtische toespraak van God de Vader tot de vervallen mensheid. Quousque Tandem 3. De Jong 533.

190. NIEU GEUSEN LIEDEN BOECXKEN, Een Waerinne begrepen is den gantschen Handel der Nederlantscher gheschiedenissen, dees voorleden Jaeren tot noch toe ghedragen, eensdeels onderwylen in Druck wtghegaen, eensdeels nu nieu by-ghevoecht. [Amsterdam, De Spieghel, 1944]. Halflinnen. 200 p. Gedrukt in een oplage van duizend genummerde exemplaren. Boekblok opnieuw in band geplakt.
€ 15
* Illegale herdruk met het titelblad van de in 1581 verschenen liedbundel. De Jong 596.

191. NIJHOFF, M. Der Apostelen eerste Daad. Fragment uit het Pinksterspel des Heilands Tuin. [Met een titelvignet door Jan Th. Giesen]. [Oegstgeest], In signo piscium [= K.H. Heeroma], 1944. Ingenaaid. (12) p. Gedrukt in een oplage van 250 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 18
* In het geheim gedrukt onder de nazi-bezetting. Mooi uitgevoerd boek. De Jong 178.

192. (NIJHOFF, M.). LA ROCHEFOUCAULD, François de Réflexions ou sentences et maximes morales. (Met handgeschreven opdracht van Nijhoff). Amsterdam, (A.A. Balkema), 1942 [= 1944]. Ingenaaid met omslag. (94) p. Gezet uit de Garamond en gedrukt op Pannekoek in een oplage van 200 exemplaren. 1e druk. Twee flinke vlekken op omslag.
€ 90
* Exemplaar met handgeschreven, gesigneerde opdracht van Martinus Nijhoff in dichtvorm: ‘Voor de rest van het leven/ zij deze wijsheid/ je meegegeven./ Pom/ 9/7/45′. De Jong 474. Simoni L7.

193. NOOT, Jan van der Ode teghen d’onwetende vyanden der poëteryen van Marcvs van Wonsel. Amsterdam, (Vijf Ponden Pers), 1944. 16 x 10 cm. Ingenaaid met omslag en titeletiket. (20) p. Gezet uit de Civilité en de Romanée en gedrukt in een oplage van 55 exemplaren op geschept papier van Barcham Green door Joh. Enschedé. [Typografische verzorging J. van Krimpen]. Vage vochtvlek onderaan de pagina’s door het hele boekje.
€ 50
* Een van de weinige moderne boeken die (grotendeels) gezet is uit de van oorsprong zestiende-eeuwse letter Civilité. Fraai marmerpapier: subtiel bloedrood op zeeblauw. De Jong 606.

194. NOOT, Jan van der Ode teghen d’onwetende vyanden der poëteryen van Marcvs van Wonsel. Amsterdam, (Vijf Ponden Pers), 1944. 16 x 10 cm. Ingenaaid met omslag en titeletiket. (20) p. Gezet uit de Civilité en de Romanée en gedrukt in een oplage van 55 exemplaren op geschept papier van Barcham Green door Joh. Enschedé.
€ 75
* Een van de weinige moderne boeken die (grotendeels) gezet is uit de van oorsprong zestiende-eeuwse letter Civilité. Typografie van Jan van Krimpen. Egaal blauw omslag. De Jong 606.

276280195. OVERVEEN, PASEN 1945 Vrolijk Paasfeest 1945. (Menu). Vouwblad, 10,8 x 8,1 cm. Voorop een gekleurde tekening van een pianospelend meisje onder de tekst ‘Vrolijk Paasfeest 1945’. Binnenin ‘Noodziekenhuis te Overveen’ en een handgeschreven menu. Roestvlekjes.
€ 35
* Pasen 1945 viel op 1 april. Het Noodziekenhuis was ingericht in het hotel Van Ouds het Raadhuis, Zijlweg 2 in Overveen. Dit ongetwijfeld in meervoud uitgeschreven menu was wellicht bestemd voor de staf en bevat de subversieve soep ‘Potage à la Reine’. De ‘Beafsteak et sauce au Maître d’Hôtel’ zal wel een surrogaat zijn geweest, omdat de meeste Nederlanders in april 1945 alleen van biefstuk konden dromen. Afkomstig uit de omvangrijke verzameling clandestiene uitgaven van A.J. Eschauzier.

196. PAULHAN, Frédéric Réflexions. (Met handgeschreven opdracht van Fred Batten). Amsterdam, Les éditions de la bête noire, 1944. 16 x 12 cm. Ingenaaid. 64 p. Gedrukt op Pannekoek in 100 exemplaren. Net exemplaar.
€ 35
* Clandestien gedrukt onder de nazi-bezetting van Nederland. Dit is de tweede uitgave; de eerste werd uitgegeven door E. du Perron in 1939 in dertig exemplaren. La bête noire bestond uit A.A. Balkema, Fred Batten & Adriaan Morriën. Het typografisch ontwerp is van J. van Krimpen. Exemplaar met handgeschreven, gesigneerde opdracht van Fred Batten op de colofonpagina: ‘voor Minny/ van Fred/ 17.4.44’. De Jong 645. Simoni P4.

197. (PELLICO, Silvio). OUDINOT, Eugénie Mijn gevangenschap. Naarden, De Periscoop, 1943. Halfperkament. 48 p. Gedrukt in 250 genummerde exemplaren op Hollandsch papier ‘bij Johan Veldener te Utrecht en gebonden door Joris van Gaveren te Gent’. 1e druk. Aantrekkelijke, luxe uitgave met drukkersmerk in goud op de titelpagina.
€ 15
* Deze illegale oorlogsuitgave is een en al misleiding: het boek is niet een vertaling van Pellico’s beroemde Le mie prigoni, maar van het verslag van de terugreis door Rusland van Eugène de Coucy, de vrouw van Napoleons maarschalk Nicolas Oudinot. Johan Veldener was een vijftiende-eeuwse drukker en Joris van Gaveren een boekbinder uit de zestiende eeuw. Het boek is, kortom, een ingewikkelde charade, met veel plezier samengesteld door de Amsterdamse uitgever Franso Hoes (men leze over hem het overzichtsartikel van Albert Postma in De Boekenwereld, jrg. 29, afl. 5). De Jong 649.

265872a198. PERK, Jacques Eene helle- en hemelvaart. Sonnettenkrans. [Amsterdam], (Vijf Ponden Pers), 1940 [=1943]. 19 x 17 cm. Ingenaaid met omslag. Gezet uit de Meidoorn en gedrukt in rood en zwart op lichtgrijs Barcham Green in een oplage van 55 exemplaren. Omslag en typografie van S.H. Roos. Onopengesneden exemplaar, mooi, maar de rechterkant van het omslag is iets verkleurd.
€ 200
* Wellicht de mooiste Balkema – met een vals jaartal gedrukt door Frans Duwaer. Vijf Ponden Pers. De Jong 653.

199. PERRON, E. du Over Stendhal. [Den Haag, K.C. van Boeschoten en L.J. Zimmerman, 1944]. Ingenaaid. 48 p. Gedrukt in een oplage van 125 exemplaren. 1e druk. Rond rug gevlekt.
€ 25
* Clandestien uitgegeven tijdens de nazi-bezetting. Zeer kwetsbaar. Astra Nigra 6. Batten/Stols 50. De Jong 655.

200. POT, Evert J. Dagboek onder het kruis. [Utrecht, De Bezige Bij, 1945]. Linnen. 52 p. Gedrukt in een oplage van 775 genummerde exemplaren. Met vier illustraties van Lodewijk Brouwer, gedrukt in roodbruin. 1e druk. Rug verbruind, maar een prima exemplaar.
€ 18
* In het geheim gedrukt tijdens de nazi-bezetting. Evert Pot is een pseudoniem van Wisse A.P. Smit, Lodewijk Brouwer is eigenlijk Henk Krijger. D.A.V.I.D.-reeks, No. 3. De Jong 671.

201. PRINS (vert.), Jan Pervigilium Veneris. Venus-verwachtingsnacht. (Vertaald door Jan Prins). Amsterdam, (Balkema), 1945. Ingenaaid. (24) p. Gedrukt door Duwaer in een oplage van 150 exemplaren op Hollandsch van Van Gelder.
€ 15
* Laat-Romeins gedicht, ‘De nachtwake van Venus’. Tweetalige uitgave, Latijn en Nederlands, clandestien geproduceerd onder de nazi-bezetting. De Jong 659.

202. REVIUS, Iacobus Het hoghe liedt Salomons. In Nederduytsche Gesangen ghebracht door -. Den Haag, Stols, (1942). Halflinnen met handgemaakte stijfselmarmeren platten (Maria Paulina Brunt). 56 p. Gedrukt in rood, blauw en zwart in een oplage van 275 exemplaren op handgeschept papier.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. Van Dijk 580. De Jong 693.

203. RIMBAUD, Arthur Poésies complètes. Douai, Paul Demeny-fils, 1938 [= Den Haag, A.A.M. Stols, 1945]. Original cloth-backed boards, original wrappers bound in. Portrait as frontispice.128 p. Cover partly browned. Some foxing.
€ 25
* Clandestinely printed during the Nazi occupation of the Netherlands in 1945. Van Dijk 680. De Jong 700.

204. RISPENS, J.A. De roep der aarde. Rilke-Nietzsche-variaties. [Utrecht], Schildpadreeks, 1943 (1944). Ingenaaid. 32 p. Gesigneerd onder het colofon. Omslag deels verbleekt.
€ 20
* Essay. Clandestien uitgegeven onder de nazi-bezetting. De Jong 701.

205. [ROLAND HOLST, A.] Helena’s inkeer. Een fragment. [Amsterdam], (Vijf Ponden Pers), 1944. 29 x 21 cm. Ingenaaid met omslag. 16 p. Gezet uit de Lutetia en gedrukt door Meijer in Wormerveer op Hollandsch in een oplage van 50 exemplaren. [Typografische verzorging J. van Krimpen]. 1e druk. Keurig exemplaar.
€ 125
* Typographie pure. Anoniem verschenen poëzie-uitgave in groot formaat. De Jong 370. Een exemplaar met een wat verbruind omslag (maar met brandschoon binnenwerk, én inliggende rekening voor de grote verzamelaar van clandestiene en illegale literatuur A.J. Eschauzier) is leverbaar voor € 95.

206. ROLAND HOLST, A. In Memoriam Charles Edgar du Perron et Menno ter Braak. [Utrecht, De Bezige Bij, 1944]. Ingenaaid met omslag en titeletiket. (28) p. Gedrukt in grijs en zwart in een oplage van 525 genummerde exemplaren. [3e = 5e druk].
€ 15
* Clandestiene uitgave. Quousque Tandem 2. De Jong 710.

207. ROLAND HOLST, A. In Memoriam Charles Edgar du Perron et Menno ter Braak. Obierunt idibus V MCMXL. [Bergen, eigen beheer, 1941]. Cahiersteek. (8) p. Gedrukt in een zeer beperkte oplage. 1e [= 2e] druk. Binnenwerk iets roestig.
€ 50
* Exemplaar zonder opdracht. Dit herdenkingsgedicht liet Roland Holst verschillende malen drukken, om (veelal voorzien van een handgeschreven opdracht) rond te sturen aan vrienden en andere relaties. De eerste druk is van 1940. Dit is de bijdruk, die door Wilma Schuhmacher rond 2000 werd ontdekt: deze gelijkt sterk op de eerste druk, maar het zetsel wijkt op twee plaatsen af, evenals enkele kleine details van de uitvoering. Het boek heeft daarom de catalogusnummering De Jong 708 B [de B is een toevoeging van antiquariaat Schuhmacher].

208. ROLAND HOLST, Henriëtte. De loop is bijna volbracht. Vier gedichten. (Met een portret door Charley TOOROP). [Den Haag], Mansarde Pers, [1944]. Ingenaaid met omslag. (16) p. Gezet uit de Romanée van J. van Krimpen en gedrukt in rood, zwart en goud [in een oplage van 1000 exemplaren]. 1e druk. Omslag roestig.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. De Jong 712.

209. ROMIJN, Jac. P., als Willem ENKLAAR Koorts. Novelle. Stadskanaal, W. Indenhaeck, [= Utrecht, Jac. P. Romijn], (1944). Ingenaaid. 32 p. Gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. Willem Enklaar is een pseudoniem van Jac. P. (Jaap) Romijn (1912-1986), die ook de clandestiene Schildpadreeks opzette. De Jong 245.

210. (ROMIJN, Jac.P., als:) INDENHAECK, W. Kleine Kerstkroniek 1944. (Utrecht), eigen beheer, 1945. Serie De Handpalm No. 2. 10,5 x 6,5 cm. Geniet. 16 p. Gedrukt in 100 genummerde exemplaren. 1e druk. Iets verbleekt.
€ 25
* Het kleinste clandestientje: een miniboekje gedrukt in april 1945 ‘bij de nadering der bevrijders’. In het colofon onthult Romijn zijn uitgeversactiviteiten. De Jong 418.

211. (ROMIJN, Jac.P.). (SCHILDPADREEKS) 14 deeltjes (van de 27). [Utrecht, eigen beheer], 1943-1944. Elk boekje meet ca. 19 x 13 cm en heeft 32 p. Vaak met koord genaaid, soms ingenaaid.
1. Frans Bastiaanse: Beeld en stroom. Gesigneerd. De Jong 69.
2. Hein de Bruin: Van kracht tot kracht. Gesigneerd. Tekening Toon van Ham. De Jong 124.
3. Jac. van Hattum: Neerlands taal. Gesigneerd. De Jong 364.
4. G. Kamphuis: Carmina sparsa. Gesigneerd. De Jong 446.
5. Gerard van Klinkenberg: Empedokles in ongenade. Gesigneerd. De Jong 461.
6. Sjoerd Leiker: De heksenmeester. Gesigneerd. Met illustratie van Fedde Weidema. Met mooi exlibris van G.H. ’s-Gravesande: de dood torst een stapel boeken. De Jong 497.
7. A.C. Leroy: Het stille woord. De Jong 501.
8. J.A. Rispens: De roep der aarde. Rilke-Nietzsche-variaties. Gesigneerd. De Jong 701.
9. J.A. Rispens: Over den mythischen achtergrond der litteratuur. De Jong 702.
10. Jac. P. Romijn: Zoo ging de oorlog voorbij. Gesigneerd. Illustratie Adine van Houten. De Jong 713.
11. Marius Valkhoff (vertaling): Roemeense Roversballaden. Gesigneerd. Omslag Rein van Looy. De Jong 703.
12. Rein Valkhoff (vertaling): Italiaansche sonnetten. Gesigneerd. Omslag E. Thoden van Velzen. De Jong 421.
13. Niek Verhaagen: En zij zagen dat zij naakt waren. Gesigneerd. Met illustraties van C.A.B. Bantzinger. Voorin de handtekening van Jan Spierdijk. De Jong 845.
14. Ab Visser: Bezet gebied. Gesigneerd. Omslag in tweeën gescheurd. De Jong 879.
€ 150
* De dichter Jaap Romijn (1912-1986), later uitgever bij Bruna en daarna directeur van museum Princessehof in Leeuwarden, was sterk actief in de ondergrondse literatuur en in het verzet. De Schildpadreeks is een serie van 27 clandestien uitgegeven, keurig verzorgde boekjes, in 1943-1944 in het geheim gedrukt onder de bezetting door de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog, elk in een oplage van circa 100-200 exemplaren. Typografische vormgeving A.A.M. Stols, gedrukt bij de Haagse drukkerij Trio (waar Stols in die periode aan verbonden was). Er is veel poëzie bij, zowel clandestien (neutraal) als illegaal (anti-Duits).

212. ROSSETTI, Dante Gabriel Selected poems (keuze H.J. Scheepmaker). Amsterdam, Balkema, [1944]. Ingenaaid met gemarmerd omslag. Onafgesneden. (4), 68 p. Oplage 200 exemplaren op Haesbeek Imperium.
€ 25
* In het geheim gedrukt tijdens de bezetting van Nederland door de nazi’s. De Jong 716.

213. ROUSSEAU, Henri De wraak van een Russische wees. Een toneelstuk van Le Douanier Rousseau [ingeleid en vertaald] door A. Sylvan. [Den Haag, Dirk de Jong], 1945. Ingenaaid. (20) p. Gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren. 1e druk. Iets roestig.
€ 15
* In het geheim gedrukt tijdens het laatste oorlogsjaar. Herberg-reeks II. A. Sylvan = Anthony Bosman. De Jong 723.

214. [SANDBERG, Willem] Experimenta typografica 3: Gnothi se auton. (Amsterdam, Vijf Ponden Pers, 1945). Ingenaaid met een omslag van ruig, handgeschept Zaans Bord (met nummer 3 in rood aan de binnenkant). (32) p. Gezet door Frans Duwaer uit 17 lettertypen en gedrukt in een oplage van 100 genummerde [= 55 ongenummerde] exemplaren. 1e druk.
€ 375
* Fragmenten van grote denkers: Klages, Nietzsche, Goethe, Gorki, Adolphe Prins, Ebner-Eschenbach, Pierre Abraham, Herakleitos, Shelley, Freud, Keyserling, Scheler en ‘?’ in gevarieerde, eigenzinnige vormgeving van Willem Sandberg. De Oud-Griekse woorden ‘Gnothi se auton’, die u in Sandbergse scheurletters groeten op de titelpagina, betekenen ‘Ken uzelf’. Het zetsel voor deze uitgave was gereed toen Frans Duwaer op 8 juni 1944 gearresteerd werd. Twee dagen later werd hij door de Duitsers geëxecuteerd. Maar het loodzetsel bleef bewaard en de uitgave verscheen in september 1945 voor de Vijf Ponden Pers. Het volgende deel in deze serie, Experimenta 2, verscheen pas in 1969. Vijf Ponden Pers. De Jong 259.

215. SCHEEPMAKER, H.J. Aan het raam. Een kleine reeks sonnetten. (Met gesigneerde opdracht van de schrijver). Amsterdam, Balkema, [1945]. Oblong. Ingenaaid. (16) p. Gedrukt in een oplage 125 exemplaren. 1e druk.
€ 30
* Eén van de 25 onder het colofon door de auteur gesigneerde exemplaren van deze clandestiene uitgave. Bovendien heeft dit exemplaar met handgeschreven, gesigneerde opdracht aan de actrice Charlotte Köhler: ‘Aan/ Mevrouw Charlotte Köhler/ in eerbiedige bewondering/ van/ HJ Scheepmaker./ Mei 1945/ Amsterdam’. De Jong 738.

216. SCHEEPMAKER, H.J. Het gedenken. Gedichten. (Met opdracht). Amsterdam, Balkema, 1941 [= 1944]. Ingenaaid. 36 p. Gezet uit de Garamond en gedrukt op Pannekoek in een oplage van 100 gesigneerde exemplaren. 1e druk.
€ 30
* Exemplaar met handgeschreven, gesigneerde opdracht van de auteur op het schutblad: ‘Aan/ D.A.M. Binnendijk/ met mijn hartelijken dank/ voor zijn waardevolle critiek/ en bemoedigende woorden/ aan deze verzen gewijd/ van/ H.J. Scheepmaker/ 18-iv-44/ Amsterdam’. De Jong 739.

217. SCHENDEL, Arthur van Sparsa. (1/25 Romeins genummerde exemplaren). [Utrecht], De Bezige Bij, [1944]. Ingenaaid. (4), 52 p. Gedrukt in rood en zwart op Oud-Hollandsch papier in een oplage van 525 genummerde exemplaren. 1e druk. Wat vage vlekjes op het omslag.
€ 25
* Dit is een van de 25 Romeins genummerde exemplaren die ter beschikking bleven van de uitgever. Clandestien uitgegeven tijdens de oorlog. Quousque Tandem 7. Van Dijk 650. De Jong 741.

218. SCHUCHART, Max Hommage à François Villon. Oorspronkelijke en vertaalde balladen. [‘s-Graveland, G.W. Breughel, 1944]. Ingenaaid. Gedrukt in rood en zwart in een oplage van 250 genummerde exemplaren. 38 [= 36] p. Met errata-strookje. 1e druk.
€ 15
* De Jong 746.

219. SPIERDIJK, Jan XVI sonnetten. [Bussum], Bayard Pers, [1944]. Ingenaaid. 24 p. Gedrukt in een oplage van 350 exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Met exlibris van Piet Minderaa door L.J. Goudman. De Jong 772.

220. SPIERDIJK, Jan XVI sonnetten. (Met handgeschreven opdracht aan Harry Brander). [Bussum], Bayard Pers [= F.G. Kroonder], [1944]. Ingenaaid. 24 p. Gezet uit de Weiss Antiqua en gedrukt op Hollands Text [in een oplage van 350 exemplaren]. 1e druk. Beetje roest. Ex libris Harry Brander (‘Der stärkst liebende ist immer im Nachteil’).
€ 25
* Eén van de 50 genummerde en gesigneerde exemplaren, al rept het colofon verder niet van luxe-exemplaren of deeloplagen. Bovendien met een mooie, handgeschreven, gesigneerde opdracht van de auteur onder het colofon: ‘Voor Harry/ Brander,/ met verontschuldiging/ dat de wijn zo weinig/ in de poëzie is doorgedrongen’.
Een ‘gewoon’ exemplaar is leverbaar voor € 12. De Jong 772.

221. STEINEN, Wolfram von den (ed.) Tausendjährige Hymnen. Amsterdam, Kentaur-Druck (Wolfgang Cordan & Wolfgang Frommel), 1944. 31 x 22 cm. Original gilt cloth. Printed in 600 copies. Top gilt. First edition. Some vague stains on the binding; paper slightly foxed in places.
€ 50
* This is one of 100 numbered copies printed on ‘Eenhoorn’-Bütten, deluxe paper. Early medieval poetry from Notker Balbulus to the eleventh century, translated from the Latin and with scholia by Wolfram von den Steinen. Published in secret by exiled ‘good’ Germans in the occupied Netherlands. De Jong 799.

222. STOKE, Melis (= Herman SALOMONSON) Recrutenschool. [Den Haag, zonder uitgeversnaam, 1941]. Oblong 17 x 21 cm. Geniet. (26) p. Gestencild. Wat verbruind en iets sleets.
€ 100
* Clandestiene herdruk (!) van deze illegale, al in 1940 gepubliceerde dichtbundel, die in de oorlogsjaren enorm verbreid werd. Maar vroeg en zeldzaam. Van Dijk 721.

223. STUIVELING, Garmt Bij Nederlands bevrijding. (Met een houtgravure van Jan Th. Giessen). (Gesigneerde luxe-uitgave). ‘s-Graveland, Breughel, [1945]. Origineel omslag met cahiersteek (gewone exemplaren werden geniet). 16 p. Oplage 4900. 1e druk.
€ 15
* Een van de maar liefst 900 genummerde en gesigneerde luxe-exemplaren op geschept Hollands papier, gesigneerd onder het colofon.

224. TEX, E. den In memoriam patriae. [Groningen], In agris occupatis, 1944. Geniet. 16 p. Gedrukt [door E.Th. Zoeteweij in Yerseke] in een oplage van 150 genummerde exemplaren. 1e druk. Paraaf (van de auteur?) onder het colofon.
€ 40
* Eén van de 50 Romeins genummerde luxe-exemplaren, gedrukt op Tijger-tekenpapier. Anti-oorlogsgedichten vol wanhoop. De Jong 809.

225. TEX, E. den Schipbreuk. [Bussum], Bayard Pers [= F.G. Kroonder], 1945. Ingenaaid. 32 p. Met de hand gezet uit de Hollandse Mediaeval en gedrukt [in een oplage van 500 exemplaren]. 1e druk. Roest.
€ 22
* Eén van de 50 genummerde en gesigneerde exemplaren. De Jong 811.

226. VALÉRY, Paul Palme. [Den Haag], A.A.M. Stols, [1943]. 17 x 13 cm. Cahiersteek. 16 p. Gezet uit de Romanée en gedrukt op Van Gelder à la cuve in 24 genummerde exemplaren. 1e druk. Mooi exemplaar.
€ 150
* Het laatste werk dat Stols van de door hem hogelijk bewonderde Paul Valéry uitgaf, een lang gedicht met nobele typografie. Eén van de 10 exemplaren voor de drukker. Vanwege de ontdekking van een drukfout op p. 9 (ignore in plaats van ’s ignore) werd een verbeterde versie van deze eerste druk gemaakt. Niet alle exemplaren van de eerste versie werden echter vernietigd. Er verscheen ook een tweede druk, die in dezelfde twee versies werd geproduceerd. Van Dijk 616. De Jong 831.

227. VALÉRY, Paul Palme. [Den Haag], A.A.M. Stols, [1943]. 17 x 13 cm. Cahiersteek. 16 p. Gezet uit de Romanée en gedrukt op Van Gelder à la cuve in 24 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 95
* Ongenummerd exemplaar. Vanwege de ontdekking van een drukfout op p. 9 (ignore in plaats van ’s ignore) werd een verbeterde versie van deze eerste druk gemaakt. Dit is een exemplaar van de tweede oplage van de eerste druk. Er verscheen ook een tweede druk, die in dezelfde twee versies werd geproduceerd. Van Dijk 617. De Jong 832.

228. VILLON, Françoys Oeuvres. Les Lais; le Testament; Poésies diverses; le Jargon. Den Haag, A.A.M. Stols, [1942]. 25,2 x 16,8 cm. Halflinnen. Kopsnede verguld. Onafgesneden. 152 p. Gedrukt in rood en zwart in een oplage van 1000 [= 500, volgens Van Dijk] met de numeroteur genummerde exemplaren. Wat kleine bruine vlekjes op de band. Krabbeltje voorin.
€ 15
* Van deze uitgave bestaan er vier, onderling licht verschillende edities (De Jong 871-874). Dit is de eenvoudigste editie, en herdruk van de Halcyon-uitgave, gedrukt op dunner en zonder blauw als steunkleur, met in plaats van Franse lelies twee sterretjes op de titelpagina. Op de band is een ‘gotische’ letter gebruikt, maar het binnenwerk is gezet uit de feestelijke Lutetia van Van Krimpen. Nr. 125/1000. Van Dijk 591. De Jong 872.

229. VILLON, Françoys Oeuvres. Les Lais; le Testament; Poésies diverses; le Jargon. Amsterdam, A.A.M. Stols – Halcyon, 1942. 25,2 x 16,7 cm. Halfperkament (omslag meegebonden, à la Stols). Kop verguld. Onafgesneden. 152 p. Gedrukt in rood, blauw en zwart in een oplage van 327 met de hand genummerde exemplaren. Scheurtje onderin de rug. Platten verbruind en roestig.
€ 28
* In het geheim uitgegeven tijdens de nazi-overheersing. Op de boekband is een ‘gotische’ letter gebruikt, maar het binnenwerk is gezet uit de feestelijke Lutetia van Van Krimpen. Helaas van buiten niet zo mooi, maar het binnenwerk is beeldschoon. À l’enseigne de l’Alcyon 10. Van Dijk 589. De Jong 871.

230. VINDEX Vlam in ’t hart. Amsterdam, Vox-Hollandiae, 1945. Geniet. 16 p. 1e druk. Vrij netjes. Met mooi exlibris van Maria A.S. van Taack Tra Kranen-Van der Elst (1887-1951).
€ 20
* Felle anti-nazistische gedichten van Vindex (Latijn voor ‘De wreker’, pseudoniem van de striptekenaar en illustrator Hendrik Herman Backer, 1898-1976), gedrukt in maart 1945. De titels zeggen genoeg: ‘Ongedierte’, ‘Geuzengebed’, ‘Rotterdam 14 Mei 1940’, ‘Laarzen’, ‘Er komt een andere tijd’, ‘Guerilla’, ‘De grijze pest’ – en waar zou dit de benaming van zijn: ‘Dwarsgemendeslappelendezonnewendeboebaasbende…’ De Jong 1018.

231. VRIAMONT, Joris Sabbat. (Met handgekleurde illustraties van Charles Roelofsz.). [Utrecht], De Bezige Bij, 1945. Ingenaaid met omslag. 16 p. Gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren.
€ 30
* Illegaal gedrukt tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In het colofon is de naam van de illustrator (als altijd!) met een zwart balkje onleesbaar gemaakt. Mooie vormgeving, woeste illustraties, passend bij de eveneens vrij woeste tekst. De Jong 904.

232. (VRIESLAND (vertaling), Victor van). ZUYLEN, Belle van Geschiedenis van Caliste. Uit het Fransch vertaald en ingeleid door Mr. J.C. Bloem. Amsterdam, Veen, 1942. Halflinnen met stofomslag, waarop een prent en de titel in houtgravure door Rein Snapper. 196 p. 1e druk. Omslag aan de randen iets gekreukt, plaatsnummer in paars potlood op schutblad.
€ 35
* Clandestiene uitgave onder de Duitse bezetting. De Jong 979: ‘De vertaling en inleiding zijn niet van J.C. Bloem, maar van Victor Emanuel van Vriesland’. De laatste kon als Jood door de Duitse bezetting niet publiceren. Op het schutblad een plaatsnummer (‘B a 40′) onmiskenbaar verwijzend naar de bibliotheek van Victor van Vriesland, waarmee dit mooie boek een auteursexemplaar is geworden! Op het achterste blad in mogelijk het handschrift van dezelfde een verwijzing naar de vijf potloodverbeteringen in de tekst.

233. VROLIJK, Maarten Hofdroom. [Den Haag], (Mahamapers) [= Max Loot en Maarten Vrolijk], 1944 (= lente 1945). Geniet. 16 p. Gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag licht beschadigd.
€ 16
* Tedere, clandestien uitgegeven gedichten over een lief dat hof houdt als een vorstin in ’t ontluisterd ‘s-Gravenhage. De Jong 912.

234. [VROLIJK, Maarten] Tusschen de stormen. [Rotterdam], Het Sousterrain, 1944. Geniet. 12 p. [Gedrukt in een oplage van 1000 exemplaren]. 1e druk.
€ 16
* Fel anti-Duitse gedichten, anoniem uitgegeven. Ondanks de oplage: schaars. De Jong 820.

235. (VROLIJK, Maarten, als:) DUYN, Geert ter Asthariaal. [Den Haag, Dirk de Jong], 1945. Ingenaaid. (16) p. Gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Geert ter Duyn is een pseudoniem van Maarten Vrolijk. Typografisch verzorgd door Rinus van Haarlem (een pseudoniem van M.H. Groenendaal Jr.). Clandestiene oorlogsuitgave. Herberg-reeks IV. De Jong 223.

236. (VROLIJK, Maarten, als:) DUYN, Geert ter Asthariaal. [Den Haag, Dirk de Jong], 1945. Ingenaaid. (16) p. Gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 40
* Poëzie van Geert ter Duyn = Maarten Vrolijk. Typografisch verzorgd door Rinus van Haarlem = M.H. Groenendaal Jr. Clandestiene oorlogsuitgave. Eén van de eerste 15, Romeins genummerde exemplaren. Dit is exemplaar NUMMER I. Herberg-reeks IV. De Jong 223.

237. WAGENVOORDE, Hanno van De lampion der beminden. Gedichten. [Bussum], Homerus Pers [= F.G. Kroonder], 1943. Halflinnen. 32 p. Gezet uit de Lutetia en gedrukt op bruin pakpapier in een oplage van 150 genummerde en gesigneerde exemplaren. 1e druk.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave. Hanno van Wagenvoorde is een pseudoniem van Dick Riegen. De Jong 922.

238. WAL, Theo J. van der Divertimento. Verlucht met zeven met de hand gekleurde linoleumsneden van Joop Löbler. Amsterdam, Veen, [1943]. Halflinnen. 28 p. Gedrukt in een oplage van 240 genummerde en door auteur en illustrator gesigneerde exemplaren. 1e druk.
€ 30
* Korte verhalen. Clandestiene oorlogsuitgave. De Jong 925.

239. (WERKMAN, H.N.). EVENHUIS, Eddy De leerling Alexander. [Groningen], In agris occupatis [A.Th. Mooij], 1944. Geniet. 16 p. Gedrukt door H.N. Werkman in rood en zwart in een oplage van 200 genummerde exemplaren. 1e druk. Omslag heeft wat vlekjes.
€ 45
* Lang gedicht, gericht tot Alexander de Grote. ‘De jakhals die aan mij zal knagen/ laat jou, mijn werktuig, ongemoeid.’ Hot printing 44-g23. De Jong 255. Dekkers G-257.

240. (WERKMAN, H.N.). VERKADE, Eduard Shakespeare’s Hamlet als leesdrama. [Groningen], In agris occupatis, 1944. Geniet. 16 p. Gedrukt door H.N. Werkman [in een oplage van 200 exemplaren]. Omslag licht roestvlekkig.
€ 50
* Degelijk artikel. ‘De ideale lezer moet zich als een Horatio instellen, wil hij dit dichtwerk verstaan.’ Volière-reeks 7. De Jong 850. Simoni V 10. Niet in Dekkers.

25127241. (WERKMAN, H.N.). [VISSER, Ab] Bos-idylle. Naar een 18e eeuwse gravure. [Met een frontispice van C.A.B. Bantzinger]. [Groningen], In agris occupatis [A.Th. Mooij, W.H. Nagel en W.H. Overbeek], 1944. Ingenaaid. 16 p. Gedrukt [door H.N. Werkman] in paars en zwart in een oplage van 310 exemplaren. 1e druk. Omslag deels minimaal verbruind.
€ 65
* Escapisme naar erotische tijden: ‘Agatha vleit zich aan mijn zijde,/ Al is het aarzlend en beschroomd.’ Clandestiene oorlogsuitgave, ongenummerd exemplaar. Van de 200 Romeins genummerde exemplaren zijn er 132 na inbeslagname door de Duitsers vernietigd, waarmee de totale oplage niet op 310, maar 178 exemplaren uitkomt. Volière-reeks 12. De Jong 99. Dekkers G-256.

242. WERUMEUS BUNING, J.W.F. De ware geschiedenis van Tristan en Isolde, in het kort naverteld door J.W.F. Werumeus Buning. Hoorn, West-Friesland, 1941 = 1944. 25 x 19 cm. Halflinnen. 56 p. Niet afgesneden. Met houtsneden overgenomen uit de uitgave van Anton Sorg uit 1484. Met de hand gezet onder leiding van J.H. van Eikeren en op de eigen persen gedrukt in een oplage van 1500 exemplaren. Zeer gaaf en fris.
€ 50
* Dit is een van de ‘Een 50 tal’ genummerde exemplaren. Clandestien uitgegeven onder de Duitse bezetting met foutief jaar: vanaf 1942 was toestemming van de Kultuurkamer vereist. De Jong 928. Simoni W7.

243. WERUMEUS BUNING, J.W.F. Petrus en de Katwijker visschers. Met teekeningen van C. Boost. Antwerpen, Ad. Donker, 1940 (= 1944). Geniet in karton met omslag. 20 p. 1e druk.
€ 15
* Clandestiene oorlogsuitgave met fictief jaartal. Gesigneerd door de auteur op de Franse titel. De Jong 939.

15534244. WERUMEUS BUNING, J.W.F. De vergulde druiventros. [Met (lithografisch) gekleurde tekeningen van Han BOLTE]. Kortenhoef [= Amsterdam], de zeven bokalen [= F. Hoes], (1944) [= 1945]. Halfperkament. Kop verguld. 132 p. Gedrukt in een oplage van 275 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 25
* Exemplaar met blauw vignet op het voorplat. Zeer leesbare verhalen over wijn in een luxueuze uitgave. De Jong 938.

245. YPSILON [= P.O. Bakker] Twintig eeuwen na Bethlehem In den Bloemhof, 1944. 8vo.
€ 16
* Eerste druk van een realistisch verhaal van een geboorte in de bezette Nederlanden. Illegale uitgave onder de nazi-bezetting. Fraai donkerrood omslag met zilverspikkels. 32 pp. Mooi exemplaar. === Attractive edition of a realistic enough story of a birth in the nazi occupied Netherlands. Printed illegaly during the Nazi occupation of the Netherlands. Attractive dark burgundy cover with silver sprinkling. Fine copy. De Jong 966. Simoni B7.

246. ZUYLEN, Belle van Mistriss Henley. Rosières, Pierre Mangart [= Den Haag, A.A.M. Stols], 1944. 17 x 11 cm. Ingenaaid. X, 52 p. Gedrukt met de Bodoni in 250 genummerde exemplaren op geschept papier. Enkele vage vlekjes.
€ 25
* In het Frans. Mooi vormgegeven clandestiene uitgave. De Jong 981.

Zie ook de volgende Abebooks-rubrieken voor een iets actueler aanbod van onze boeken, dat wekelijks wordt bijgehouden / See also the following Abebooks sections for a slightly more up-to-date range of our books, updated weekly :

1914-1918

Interbellum

1939-1945

Clandestien uitgegeven Nederlandse literatuur / Clandestinely published Dutch literature 1941-1945

Contact

antiquariaat Fokas Holthuis
Daal en Bergselaan 78
2565 AG Den Haag
+31 70 346 6020
fokas@fokas.nl

English

Statistieken

  • 508.214 bezoeken

Copyright © 2007-2018 antiquariaat Fokas Holthuis

%d bloggers liken dit: