Nieuwsbrief 1095: schuift maan

Lucebert, olifantenfolio’s vol schitterende geschiedenis, persoonlijke documenten, typografische lolletjes, tattoos, vergeten staatsgeheimen, schaak- en letterzetten, de bonte dans, van Kipdorp tot Kaninefaten, de roerloze woelgeest te Essequibo, de vier uitvoeringen van mijzelf, kortom, we zijn weer gezellig aan het variëren!

1. BALKT, H.H. ter ‘Half ernstig, half vrolijk lied geneuried tegen wel vijftig vogelkooplui op hun rolwagen, die leeg weghobbelt in de ochtendschemer na de lange nacht’. (Nijmegen, Vantilt, 2006). 29,5 x 21 cm. Vouwblad. Gedrukt in een oplage van 500 exemplaren. Typografische verzorging Martien Frijns.
Verkocht
* Vrolijke uitgave ter gelegenheid van de jaarwisseling 2006-2007, exclusief voor relaties van Uitgeverij Vantilt en Martien Frijns Vormgeving.

2. BENIMA, Corn. De haring. Een kijkje in een Hollandsche kazerne. Amsterdam, G.J. Graauw, [1924]. Ingenaaid. 128 p. Met tekeningen van de auteur. 2e druk. Aantrekkelijk, vrijwel gaaf exemplaar.
€ 25
* Mooi boekje over het grauwe soldatenleven van de toneelschrijver en -regisseur Cornelis Benima (1883-1932), dat in 1910 onder pseudoniem voor het eerst gepubliceerd was. Gezellige plaatjes van Benima zelf, en met advertenties voor een begeerlijke serie Goedkoope Romanuitgaven (waar ben je, boekje met de titel ‘De schrik van het doodvonnis’ van Arthur Applin, en waar ben jij, ‘Het geheim van de klippen’?). Benima schreef ook de roman Caleidoscoop, een blik achter de coulissen van het toneelleven. De ‘groote theaterdirecteur’ in dat boek heet van zijn achternaam Kwal, dus het zal wel een sleutelroman zijn.

3. BOUTENS, P.C. Liederen van Isoude. (Met opdracht aan J. van Oudshoorn). Bussum, Van Dishoeck, 1921. Verguld soepel linnen. 108 p. Niet afgesneden. Gedrukt op geschept papier. 1e druk. Rug verbleekt.
€ 225
* Op het schutblad een handgeschreven opdracht: ‘aan den Heer J.K. Feylbrief/ vriendsch. van/ P.C. Boutens/ Aug. 1922.’. Feylbrief publiceerde sinds 1914 proza onder het pseudoniem J. van Oudshoorn. Hij werkte lange tijd bij het Nederlandse gezantschap in Berlijn en kwam pas in 1933 in Den Haag wonen. Over het bezoek van Van Oudshoorn aan Boutens schrijft Nico Rost in 1966, dat Boutens zich zeer lovend over Van Oudshoorns proza uitte en hem een stapel eigen uitgaven met handgeschreven opdracht gaf. Maar deze vroeg de dichtervorst of hij de helft van de boeken nog even mocht laten staan tot een volgend bezoek, want hij ging ‘meteen naar het station en er moeten ook nog sigaren in het koffertje.’
Er is een tiental opdrachtexemplaren van Boutens aan Feylbrief bekend, allemaal met dezelfde datum en nagenoeg dezelfde tekst. Door het optreden van een bescheiden, maar doortastende buurman bleven ze bewaard toen de inboedel van Feylbrief na diens dood als afval aan de straat werd gezet.

4. BOUTENS, P.C. Als: Andries de HOGHE Strofen uit de nalatenschap van Andries de Hoghe. Naar het handschrift uitgegeven door P.C. Boutens. Bussum, Van Dishoeck, 1919. Ingenaaid. 76 p. (= 72 p.). Op geschept papier. 1e druk. Rug iets gevlekt en verkleurd. Naam voorin met datum ‘8 dec. 1919’.
Verkocht
* De eerste uitgave van homo-erotische gedichten van Boutens, onder pseudoniem geschreven. Bij de benarde gemeenschap van homo’s anno 1919 moet deze dichtbundel als een bom zijn ingeslagen, een bom van herkenning: ‘éen wrange jeugd van onvervuld verlangen’, ‘Wij hebben nooit uw bonten dans gestoord: wij spelen enkel met wie tot ons komt’, ‘Daar is niet éen die eenzaam gaat als ik’. Rijkse 2.55.

5. (BRAAK). LUCEBERT e.a. Braak 2. (Maandelijks cahier voor proza, poëzie en critiek. Onder redactie van Remco Campert en H.R. Kousbroek). Jaargang 1, aflevering 2 ([juni] 1950). Geniet. (24) p. (= p. 25-48). Verkleurd en wat gevlekt.
Verkocht
* Dit iconische, vroege Vijftigerstijdschrift bevat bijdragen van o.a. Remco Campert (vijf gedichten), Lucebert (zes gedichten), Rudy Kousbroek (vijf gedichten en twee besprekingen) en J.B.W. Polak (essay over Marsman en Leopold (niet echt Vijftigers dus!)).

6. (BRUNA, Dick). Jaco GROOT & Paul MERTZ Dick Bruna. (Overdruk van artikel in Streven. Jrg. XVIII deel II, nr. 9, Juni 1965). Amsterdam-Leuven, [Desclée de Brouwer], 1965. Speciaal van een omslag voorziene overdruk. Pag. 901-905 + 4 p. kleurenillustraties (en 3 p. blanco). Ezelsoortje.
Verkocht
* Het artikel bestaat grotendeels uit een interview met Dick Bruna, onder meer over Simenon. Mooie illustraties, o.a. van Beertjes-omslagen. Bijzonder!

7. (CLAUS, LUCEBERT, GILS, KOUWENAAR, VINKENOOG e.a.). KUNZ, Ludwig Junge Niederländische Lyrik. Mit elf Zeichnungen von Karel Appel. Herausgegeben und eingeleitet von Ludwig Kunz. (Stierstadt im Taunus), Eremiten-Presse, 1957. 29,5 x 17,6 cm. Garenloos. Op Chinese boekblokwijze gebonden. 38 p. 1e druk. Naam (Ad Petersen) tegenover titelpagina.
€ 100
* Belangrijke bloemlezing voor het Duitse taalgebied met gedichten van Andreus, Campert (‘Kennst du den Jungen, der/ Marihuana raucht?’), Elburg, Kouwenaar, Lodeizen, Lucebert en Schierbeek. De tekeningen van Appel zijn eerder gereproduceerd in Het bloed stroomt door (1954). Slagter 59.
Bijgevoegd: Twee gedichten van Lucebert in Duitse vertaling door Ludwig Kunz. Typoscript in doorslag. Het betreft twee gedichten die niet in deze bloemlezing staan: ‘Ik draai een kleine revolutie af’ en ‘Paul Klee’.

8. COUPERUS, Louis Van en Over Mijzelf en Anderen. [Eerste bundel]. Amsterdam, Veen, [1910]. Linnen (ontwerp W[illem] J[iddo] T[aanman]). 220 p. 1e druk. Het onbedrukte achterplat is wat gebobbeld. Randen van de rug iets versleten. Van binnen in matige staat: schutblad uitgesneden, inhoudsopgave ligt los, wat roestig.
€ 25
* Met het mooie abstracte jugendstil-ontwerp in geel en zwart op blauwgrijs linnen. De eerste boekband van deze verhalenbundel. Het boek bevat 19 feuilletons die alle een Italiaanse inslag hebben, o.a. ‘Dionyzos in het onderhuis’ (over het maken van wijn), ‘De lof der Luiheid’, ‘Van Orlando’s viooltjes’ en zeven ‘Legenden van de Blauwe Kust’. VV 248, 1. Matla 24.I ba.

9. COUPERUS, Louis Van en Over Mijzelf en Anderen. [Eerste bundel]. Amsterdam, Veen, [1910]. Linnen (ontwerp W[illem] J[iddo] T[aanman]). (8), 220 p. 1e druk. Rug gebobbeld. Opdruk in goede staat. Papier aan begin en eind wat roestig. Exlibris op schutblad.
Verkocht
* Variant met groen linnen; meestal ziet men de blauwe variant, de opdruk als altijd in geel en zwart. VV 248,2. Matla 24.I bb.

10. COUPERUS, Louis Van en Over Mijzelf en Anderen. [Eerste bundel]. Amsterdam, L.J. Veen, [1910]. Linnen. (8), 220 p. 1e druk. Exlibris op vrij schutblad. Eerste binnenkneep ligt iets open.
€ 25
* Latere band, het fraaie serie-ontwerp met cobra-motieven op voorplat en rug. Mét het bindersvignetje op het achterplat. VV 248,5. Collectie Veen 1.5.1. Matla 24.1 d.

11. COUPERUS, Louis Van en Over Mijzelf en Anderen. [Derde bundel]. Amsterdam, Veen, [1916]. Blauw en geel linnen (met art-nouveau-ontwerp W[illem] J[iddo] T[aanman]). 184 p. 1e druk. Rug wat verbruind, wat roest. Naam voorin.
€ 45
* Tweeëntwintig feuilletons, waaronder ‘Jan en Florence’, ‘Wreede portretten’ en twee beschouwingen over het futurisme in Italië. Mooie band in lichtblauw, heldergeel en zwart. VV 255,10. Matla 24.III a.

12. DIJK, Roel van Klinkers en mede klinkers – oftewel de bouwstenen van een handzetter. Leiden, Presse de l’escargot, 1997. 27 x 21 cm. Cahiersteek, omslag met flappen. 32 p. Rijk geïllustreerd. Met de hand gezet uit de Romulus, de Nobel en de Libra en gedrukt in rood en zwart in 140 genummerde exemplaren. 1e druk. Niet helemaal vlak.
€ 35
* Nuttig voor de handzetter en de margedrukker! Uitleg van de werkzaamheden van de zetter en de drukker met veel uitleg van technieken en termen én informatieve illustraties. Dat het veel werk moet hebben gekost om dit boek te maken blijkt uit het colofon: het manuscript bestaat uit 64.700 letters, met een totaal gewicht in lood van 288 kilogram.

13. ELSSCHOT, Willem De klacht van de oude. [Woubrugge, Avalon Pers], circa 2010? 29,7 x 21 cm. Vouwblad. Met de hand gezet uit de Meidoorn en gedrukt in blauw, geel en zwart in een beperkte oplage.
Verkocht
* Kleurige typografische fuif, gedrukt voor het Haarlemse bibliofiele genootschap Het Beschreven Blad, waarschijnlijk ter gelegenheid van een feestje van collega-margedrukker Kees Thomassen (De Uitvreter). Colofon in irisdruk. Niet in Worldcat.

14. GOMMERS, Leon Likdoorn. [Nijmegen], (Vantilt/ Martien Frijns, 2004). Geniet. (8) p. Met de hand gezet en gedrukt door Martien Frijns in bruin en blauw in een oplage van 200 genummerde exemplaren.
€ 25
* Inventief jaarwisselingsgeschenk 2003-2004 van Uitgeverij Vantilt en Martien Frijns.

15. GRUNBERG, Arnon De Bulgaren. [Amsterdam, de Volkskrant], 2010. Leporello van 10 pagina’s tussen platten van stevig bordkarton. Met het groene elastiekje om het geheel bij elkaar te houden. 1e druk.
Verkocht
* Kort verhaal uitgegeven ter gelegenheid van het afscheid van Pieter Broertjes als hoofdredacteur van de Volkskrant. De opmerkelijke vormgeving is van Hein van Putten, het drukwerk van Jan de Jong. Gezet uit de Avenir Book met de Bodoni Bold om de kop van de Volkskrant te imiteren.

16. GRUNBERG, Arnon God, de grote romanschrijver. (Varik), De Weideblik, (2023). Linnen. 56 p. Oplage 500 exemplaren. 1e druk.
Verkocht
* Eén van de 50 genummerde en gesigneerde luxe-exemplaren, gebonden in linnen door Herman van Waarden.

17. HERMANS, W.F. ‘Schrijfmachines – capita selecta’. P. 1-10 in: Utopia. Afl. 8 (december 1977). Geniet. 28 p. 30,3 x 30,3 cm. Geïllustreerd. Met de twee in het voorwoord genoemde bijvoegsels, die wel eens ontbreken: een maagdelijk vel Gimborn carbonpapier en een opgeplakt monstertje correctiepapier.
€ 25
* Het bekende ‘schrijfmachinenummer’. Bevat tevens bijdragen van o.a. Piet Grijs en Rudy Kousbroek. Janssen/ Delvigne 644. Met tien interessante knipsels over schrijfmachines en schrijfwaren. Zonder de knipsels, maar eveneens compleet, leverbaar voor 15 euro.

18. HERMANS, W.F. ‘Schrijfmachines – capita selecta’. P. 1-10 in: Utopia. Afl. 8 (december 1977). Geniet. 28 p. 30,3 x 30,3 cm. Geïllustreerd. Met de twee in het voorwoord genoemde bijvoegsels, die wel eens ontbreken: een maagdelijk vel Gimborn carbonpapier en een opgeplakt monstertje correctiepapier. Bovendien in de originele envelop!
Verkocht
* Het bekende ‘schrijfmachinenummer’ in zijn meest complete verschijning, mét de fraai geïllustreerde envelop. Bevat tevens bijdragen van o.a. Piet Grijs en Rudy Kousbroek. Janssen/ Delvigne 644.

19. JONG, Frans de De laatste schreeuw 10. Amsterdam, Frans de Jong, 2003. 35 x 32 cm. Origineel omslag. 6 bladen (1 dubbel) in kleurig bedrukt typografisch omslag. Oplage circa 150 exx. 1e druk.
€ 45
* Indrukwekkend bibliofiel drukwerk, een met de hand gedrukt literair tijdschrift in groot, vierkant formaat. Met teksten van Rutger Kopland, Max Dendermonde, Nobelprijswinnares Wislawa Szymborska, Willem Kloos en (door Kees Thomassen gedrukt) Lucebert. Vrolijke illustraties van Frans de Jong.

20. KIPDORP Handgeschreven contract (1821) betreffende een huis in Antwerpen op de hoek van de Paddegracht (Prinsesstraat) en Kipdorp tussen families Stillart, Hoefnagels en Witdoeck. Proces-verbaal voor een notaris in een handgeschreven, verticaal gevouwen document met in totaal 22 bladzijden papier. Goede staat. Met legesstempels van 25 en 75 c. Zeer leesbaar handschrift in goede staat.
€ 100
* Ook veel andere namen van participanten, o.a. Brack, De Buck, Carpentier, Charliers, Hendrickx, Hoefnagels en Van der Stappen. Studieobject!

21. KRAUSS, Friedrich S. (red.) Anthropophyteia. Jahrbücher für folkloristische Erhebungen und Forschungen zur Entwicklungsgeschichte der geschlechtlichen Moral. I. Band. 1904. Leipzig, Deutsche Verlag-Aktien-Gesellschaft, 1904. 26 x 19 cm. Rood heellinnen. XXIV, 532 p. Niet afgesneden. Enkele illustraties van de tattoos. 1e druk. Band met kleine witte vlekjes. Goed van binnen.
€ 75
* Eerste jaargang van de tiendelige, nog altijd waardevolle en interessante cultuurgeschiedenisserie Anthropophyteia, een Grieks woord dat letterlijk mensengroei, menswording betekent. Vol met geweldige wetenschappelijke artikelen over seksuologie en skatologie bij allerlei volkeren, vooral uit het in 1904 nog enorme Oostenrijkse keizerrijk.
In dit eerste deel staat een lang voorwoord van Krauss, gevolgd door enkele honderden pagina’s verhalen uit de Zuid-Slavische volkstradities van seksuele aard, een uitvoerig artikel over erotische tatoeages en een boekentafel.

22. LICHTENBERG, Georg Christoph Ausführliche Erklärung der Hogarthischen Kupferstiche, mit verkleinerten aber vollständigen Copien derselben von E. Riepenhausen. (Complete tekst in 14 delen, gebonden in 9 banden). Göttingen, Dieterichs, 1794-1835. 15-16 x 9-10 cm. Gekartonneerde boekbanden uit de tijd met kalfsleren ruggen. 1e en 2e drukken. Zonder de atlas. Enkele bandjes wat versleten (1, 7 en 9). Van binnen in uitstekende staat. Deel 9 is in tweevoud voorhanden. Uit Deens adellijk bezit.
€ 150
* De tekst van de briljante filosoof en schrijver Georg Christoph Lichtenberg (1742-1799) is compleet, maar de atlas met de verkleinde reproducties van Hogarths gravures van Ernst Ludwig Riepenhausen ontbreekt, zoals vaak het geval is (het is een forse folioboekband, terwijl de tekstboeken klein zijn).
Deze collectie is (lang geleden) samengesteld uit drie verschillende sets, alle uit Denemarken. De eerste zes delen zijn afzonderlijk gebonden in goudkleurig kalfsleer met stippen, zwart en grijs gemarmerd papier en groene ruglabels. Deze hebben alle de handtekening van de eigenaar [graaf] ‘Bille-Brahe’ en een stempel van Hvedholm, het kasteel in het zuiden van het eiland Funen dat de familie Bille-Brahe bezat.
Deel 7 (en het dubbeldeel 9) hebben bruin-groen-rood gemarmerd papier en een stempel ‘Tilhører Grevskabet Christiansholm’ (=’behorend tot het graafschap Christiansholm’, nu Aalholm Castle op Lolland). Het is hoogstwaarschijnlijk gekocht door graaf Frederik Christian Raben. De delen 8-12 en 13-14 zijn gebonden in twee iets nieuwere halfkalfsleren banden met donkergrijs gemarmerd papier en lichtblauwe rugschildjes, met rood gekleurde sneden rood gekleurd en Grevskabet Christiansholm-stempels. Deze laatste zeven delen 8-14 zijn ongemarkeerde herdrukken met exact dezelfde tekst (en jaartallen op de titelpagina’s) maar een andere lay-out waardoor er minder pagina’s nodig waren.

23. LODEIZEN, Frank Scoreliana. Negen gebatikte tekeningen van Frank Lodeizen en negen gedichten van Aad Hoetjes, ontstaan aan de voet van de Schoorlse duinen. (Eén van de negen luxe-exemplaren met een originele tekening). Amsterdam, eigen beheer, 1992. 35 x 24 cm. Linnen met stofomslag. (22) p. Gedrukt in 59 genummerde en gesigneerde exemplaren bij de Poortpers van Gerard Timmer, waarvan 9 Romeins genummerde werden voorzien van een extra blad met originele tekening van Lodeizen en een handgeschreven gedicht van Hoetjes. 1e druk. Stofomslag aan de randen gekreukt en iets ingescheurd.
€ 350
* Dit is nr. II van de 9 Romeins genummerde exemplaren, voorzien van een vouwblad (34 x 24 cm.) waarop een originele ‘gebatikte’ tekening van Frank Lodeizen is geplakt (26 x 17 cm., afgebeeld op pagina (8) in het boek), gesigneerd en gedateerd ‘1992’ en met een handgeschreven gedicht van Hoetjes (afgedrukt op pagina (7) van het boek). Op de colofonpagina is het boek gesigneerd door Lodeizen en Hoetjes, maar ook door Bert Schierbeek, aan wie het boek in druk is opgedragen. Bovendien hebben Hoetjes en Lodeizen het boek beide van een intieme handgeschreven, gesigneerde opdracht voorzien: ‘voor Ernst van de Bij/ die erbij was/ terwijl ik bezig was/ met Bert en ernst/ in vriendschap,/ Aad’ en ‘schandalig zalig/ de herkenning van/ de onzin/ ernst!/ Frank’.

24. LOON, Gerard van Aloude Hollandsche Histori der keyzeren, koningen, hertogen en graaven welken, sedert de komst der Batavieren in het thans genaamde Holland, tot de herstelling van ’s Graaven Florents den eerstens zoon, aldaar het Hooggebied gehad hebben. Beweezen en bevestigd door de woordlyke getuigenissen van zoodanige Schryvers, welken in en naast die Tyden geleefd hebben, als de beschreevene zaken zyn voorgevallen. En voorts nog versierd en opgehelderd met de noodige Landkaarten, Geslachtslysten, Keyzer- en Koninglyke Penningen en veelvuldige andere Gedenkstukken, in die overoude tyden gemaakt. ‘sGraavenhaage, P. de Hondt, 1734. Twee delen. 49 x 31 cm. Halfleer, beide delen zijn met twee verschillende marmerpapieren bekleed. (44), 348, (20); (3), 360, (24) p.

Deel 1: Met titelprent, frontispice en gegraveerd wijdingblad, drie dubbelbladige prenten en zes enkelbladige; vier stambomen (geslachtslijsten) op dubbele bladen en 12 dubbelbladige kaarten. Deel 2 heeft 17 geslachtslijsten (geen overbodige luxe in deze tekst, een gedetailleerde geschiedenis van het Jutlandse, Karolingische, Saksische, Luxemburgse en Ottoonse vorstenhuis en andere koninklijke familiën uit de vroege middeleeuwen, een kaart, drie prenten in verschillende formaten, benevens een (identiek) frontispice. Daarbij ook een grote, gedetailleerde gravure aan het begin van de tekst. Beide boeken hebben vele kleine gravuurtjes van munten en penningen in de tekst plus levendige in koper gegraveerde kop- en sluitvignetten. 1e druk. De boekbanden zijn versleten en het naaisel is wat los. Groot papier, niet afgesneden, met brede marges, sommige bladzijde-uiteinden wat versleten. In deel 2 rond p. 170 en rond p. 180 flinke bruine vlekken in de tekst, en een naam in potlood (‘Juffr. Klerbeert’).
€ 250
* Opus magnum van de jurist, geschiedkundige en munt- en penningverzamelaar Mr. Gerard van Loon (1683-1758) over de geschiedenis van Nederland. Het eerste deel gaat over de Romeinen, de Bataven en de Kaninefaten en wat daarvan resteert: de Brittenburg bij Katwijk bijvoorbeeld, naast de vele munten waar Van Loon extra op gespitst was. Het tweede deel gaat over de periode 600-1200, waarbij de uitvoerigheid en de precieze details de moderne lezer blijven imponeren – Van Loon verzamelde zijn materiaal in een tijd waarin er van archeologie nog geen sprake was. Dit schitterende, reuzengrote boekwerk heeft hier een heel eenvoudig kleedje: de hap-snap-gemaakte banden zijn sleets en in deel twee is zo te zien een kopje thee omver gegaan. Maar je kunt het nog altijd genietend doorbladeren en turen naar de hypergedetailleerde kopergravures.

25. LOON, Gerard van Hedendaagsche Penningkunde, zynde eene verhandeling van den Oorspronk van ’t geld, de opkomst en ’t onderscheyd der Gedenkpenningen; den Aardt en de Rekenwyze der Legpenningen; de wyze van’t syfferen der ouden, den oorspronk der Syfferletteren, Toverpenningen en Noodmunten. Midsgaders van de vaste Grondregelen, die in ’t ontwerpen, vergaderen, schikken en behandelen der Penningen moeten worden inachtgenomen. Den Haag, Christiaan van Lom, 1732. 49 x 31 cm. Karige 18e-eeuwse interimband van zacht karton, op de rug met touwen genaaid. Groot papier, niet afgesneden, met zeer brede marges. (12), 390, (26) p. Met vele kleine gravuurtjes van munten en penningen. 1e druk. Enigzins los.
€ 290
* Met uitvoerige inleiding over historische numismatiek vanaf het primitieve geld (b.v. de buitenissige larins!) en het brons van de oude Romeinen, gedetailleerde beschrijving van penningen uit de 16e-18e eeuw met uitvoerige toelichting, en ook aanwijzingen voor het verzamelen en de behandeling van munten. Met registers, ook van inscripties.

26. LOON, Gerard van Hedendaagsche Penningkunde / Contemporary Numismatics translated in 1993 by Robert Turfboer M.D. Editing and Graphics by James O. Sweeney. Leiden, Brill, 1995. 35 x 24 cm. Kunstleer met foedraal. (16), 272, (32) p. Veel kleine afbeeldingen van munten en medailles. Gedrukt in 500 genummerde exemplaren. Alles in Engelse vertaling van de 18e-eeuwse Nederlandse tekst. Uitstekende staat. Mooi exemplaar met ingestoken visitekaartje van de numismatische bankier N.F. Weijer. Foedraal deels beschadigd en wat versleten.
€ 190
* Met een gedetailleerde inleiding tot de historische numismatiek van primitief geld en het brons van de oude Romeinen, gevolgd door een minutieuze beschrijving van medailles uit de 16e-18e eeuw met uitvoerige uitleg, evenals instructies voor het verzamelen en hanteren van munten. Getrouwe reproducties van de interessante oude gravures. Met bibliografie en register. Vertaling uit het vroegmoderne Nederlands van de Hedendaagsche Penningkunde, het boek dat aan dit nummer voorafgaat. Vroeg standaardwerk, en handzamer dan het Nederlandse origineel.

27. LUCEBERT Alfabel. Amsterdam, De Bezige Bij, [1955]. Halflinnen [bandtekening Lucebert]. (44) p. 1e druk. Band deels licht verschoten.
€ 20
* Uit de bibliotheek van Wim Zaal, met zijn naam op het voorste schutblad.

28. LUCEBERT Amulet. Amsterdam, De Bezige Bij, 1957. Linnen. 56 p. Geïllustreerd met twee zwart-witfoto’s door de dichter. 1e druk. Drie roestvlekjes op titelpagina.
Verkocht

29. LUCEBERT Apocrief. De Analphabetische naam. (Omslagontwerp en tekeningen van de auteur). Amsterdam, De Bezige Bij, (1952). Ingenaaid. 84 p. Gedrukt in een oplage van 500 genummerde exemplaren. 1e druk. Rug verbruind, omslag licht verbruind, ezelsoortjes, naam op Franse titel, enkele penaantekeningen bij de laatste zes gedichten.
Verkocht

30. LUCEBERT Festspiele met zwarte handen. [Amsterdam], (De Bezige Bij, 2008). Cahiersteek. (20) p. 1e druk.
Verkocht
* Poëzie en tekeningen van Lucebert, geschreven en getekend in 1949 en gedrukt in facsimile van het handschrift. Met los inliggende verantwoording door Suzanna Héman. Jaarwisselingsgeschenk 2008/ 2009. Niet in de handel.

31. LUCEBERT Haar lichaam heeft haar typograaf. (Amsterdam, Laurens Jansz. Costerpers, 1985). Vouwblad. Met de hand gezet uit de letter Annonce vet en gedrukt op Elefantenhaut door margedrukkers Steur en Witteveld in een oplage van 40 genummerde exemplaren.
Verkocht
* Het gedicht is afkomstig uit de bundel De amsterdamse school (1952). Niet in Worldcat (alleen een latere uitgave van De Uitvreter).

32. LUCEBERT Lithologie. Tien gedichten en tien lithos van Lucebert. (Afwijkend proefexemplaar. Met tien originele litho’s van Lucebert). Hilversum, Steendrukkerij De Jong, [1959]. Ingenaaid. (40) p. Deels gezet en deels gedrukt in facsimile van het handschrift (naar typografie van W. Sandberg). 1e druk. Omslag deels verschoten en wat smoezelig.
€ 550
* Proefexemplaar dat deels flink afwijkt van de uiteindelijke uitgave. Omslag, titelpagina (en titel!) en colofon zijn geheel anders, De gedichten ‘poëzie is kinderspel’, ‘setsu ro bjon – de gebroken rietlijn’ en ‘mirakelspeler’ zijn in dit proefexemplaar gedrukt in facsimile van het handschrift (en niet gezet, zoals in de uiteindelijke uitgave). De niet gebruikte pagina’s zijn met potlood doorgehaald en er staat ‘BLANKO’ of ‘WACHTEN’ boven. Op de meeste andere pagina’s staat ‘DRUKKEN’ geschreven. Opvallend is dat dit exemplaar ingenaaid is, de uiteindelijke uitgave is losbladig. Raadselachtig!

33. LUCEBERT Lithologie. Tien gedichten. Tien litho’s. (Met tien originele litho’s van Lucebert). Hilversum, Steendrukkerij De Jong, 1959. Losbladig in omslag. (40) p. Deels gezet uit de ‘brede vette antiek corps 16’ en deels gedrukt in facsimile van het handschrift (naar typografie van W. Sandberg) in een oplage van 1000 exemplaren. 1e druk. Omslag wat verbruind (als vrijwel altijd).
Verkocht
* Eén van de 300 exemplaren van de Nederlandstalige uitgave.

34. LUCEBERT De moerasruiter uit het paradijs. Gedichten 1981-1982. Amsterdam, De Bezige Bij, 1982. Linnen met stofomslag én buikband. 40 p. 1e druk.
Verkocht
* Met 17 cm. grammofoonplaatje in geïllustreerde hoes, waarop Lucebert 12 gedichten voorleest.
Bijgevoegd: Slordig ingenaaid, niet afgesneden binnenwerk. Op groter papier dan het boek. Afkomstig van de uitgeverij.

35. LUCEBERT Triangel in de jungle. Gevolgd door De dieren der democratie Den Haag, Stols, 1951. Ingenaaid met omslag (ontwerp van de auteur). 52 p. 1e druk. P. 26-27 verkleurd door inliggend knipsel.
Verkocht
* Van Dijk 890.

36. LUCEBERT Triangel in de jungle. Gevolgd door De dieren der democratie Den Haag, Stols, 1955. Ingenaaid met omslag (ontwerp van de auteur). 52 p. 2e druk. Omslag wat verkleurd.
€ 15
* Van Dijk 890a.

37. LUCEBERT Val voor vliegengod. (Illustraties en omslag van de auteur). Amsterdam, De Bezige Bij, 1959. Ingenaaid. 80 p. 1e druk.
Verkocht

38. LUCEBERT Van de afgrond en de luchtmens. Den Haag, Stols, 1955. Ingenaaid. (2), 66 p. 2e druk.
Verkocht
* Van Dijk 923 a.

39. LUCEBERT Van de roerloze woelgeest. (Met 12 tekeningen van de auteur). Amsterdam, De Bezige Bij, 1993. Linnen met stofomslag. 112 p. 1e druk.
Verkocht

40. (LUCEBERT e.v.a.). BOON, Adri Poppetgom. Theater Scarabee. 224 pagina’s. Deventer, Stichting Octopus, ca. 1970. 29 x 23 x 9 cm. Groot blik, schroefdop bovenop, met etiket rondom. 1e druk.
€ 350
* Totaalkunstwerk, nogal woest! Het blik bevat een opblaaskussen met een boek ernaast. Als het goed is tenminste, want het blik is (nog) ongeopend! Ontworpen en geschreven door Adri Boon, Raf Thunnissen en Jan van As met begeleidende teksten en illustraties van Lucebert. Muziek van Bruno Maderna, decors Woody van Amen, Pat Andrea e.a., en met uitvoerenden zo divers als Albert Vogel, Julien Coco en de Zangeres Zonder Naam. In het Nederlands, Engels en Frans, met talloze foto’s en andere afbeeldingen. Samenstelling en typografie Jan van Toorn. Redacteuren van de Stichting Octopus waren onder anderen Frits Becht, Paul Brand, Wim Crouwel en Joop Hardy. ‘Dank is verschuldigd aan Thomassen & Drijver-Verblifa nv, Deventer, voor de welwillende medewerking bij het inblikken van deze uitgave.’
Bijgevoegd: een beschadigd exemplaar van het boek uit het blik, zodat u het kunt lezen en bekijken zonder het blik te hoeven openen!

41. LUCEBERT en Bert SCHIERBEEK Zon komt op – schuift maan. (Den Haag, Pensioenfonds voor Kunst en Cultuur, 1989). Geniet. 17 (=16) p. Omslag deels iets verbleekt.
€ 15
* Teksten van Schierbeek met een mooie omslagtekening van Lucebert.

42. (LUCEBERT), PETERSEN (samenstelling), Ad Lucebert in het Stedelijk. Catalogus van alle schilderijen, tekeningen, gouaches, aquarellen en prenten in de verzameling. Amsterdam, Stedelijk Museum, 1987. Ingenaaid. 160 p. Rijk geïllustreerd. Wat schaafplekjes. Met ingeplakt toegangskaartje.
€ 15

43. (LUCEBERT). JESSURUN D’OLIVEIRA, H.U. Luceberts zoekend oog. Een lezersvisie op diens gedichten. Amsterdam, Prometheus, 2015. Garenloos. 238 p. 1e druk.
€ 15

44. (LUCEBERT). PETERSEN (samenstelling), Ad Lucebert. Een vijftiger. [Amsterdam, Nederlandse Kunststichting, 1974]. Geniet. (16) p. Rijk geïllustreerd.
€ 25
* Catalogus van een reizende tentoonstelling. Bevat ook ‘vijftig vragen aan Lucebert’, gesteld door Ad Petersen (met de antwoorden: ‘Wat voor eten het kies je op je verjaardag? Uiensoep, kaas, wijn, flan’).
Bijgevoegd: Lucebert, School der poëzie. (Den Haag, Letterkundig Museum, 1982). Plano in omslag. Gedicht in facsimile van het handschrift.

45. PLUUSPERS Collectie van 10 verschillende uitgaafjes. Zwolle, Pluuspers, 2012-2022. Enkele bladen en kleine boekjes met onklassificeerbare vormen. Enkele Koppermaandagprenten en nieuwjaarswensen. Bijgevoegd: een stuk of acht zelfontworpen ansichtkaarten.
€ 40
* Korte teksten en aforismen op mooi, vaak zelfgeschept papier gedrukt, met speelse stans- en vouwvormen.

46. PUNTDICHTEN Eén blad met zes handgeschreven gedichten (ca. 1790). Blad handgeschept papier, 23 x 18 cm, tweezijdig beschreven in lichtbruine inkt, wat vervaagd, maar helemaal leesbaar. Gevouwen. In goede staat.
€ 60
* ‘Het Wapenschild’, ‘Timmerzucht’, ‘Recept voor Edelen’, ‘Recept voor Burgers’, ”t Huijskrakeel’ en ‘La Fontaine de Souvence’. Zes puntdichten van onduidelijke herkomst. Alleen ‘Timmerzucht’ is in ietwat andere vorm terug te vinden bij A.C.W. Staring onder de titel ‘Woordspel’ gedateerd 1789, opgenomen in Gedichten uit 1820 op p. 150.

47. (RENFNER, Heinrich). ESSEQUIBO & DEMERARY Handgeschreven brief aan de handelsman Pierre Chomel, gedateerd 2 mei 1781. Vouwbrief gedateerd ‘Mercredi, 2. Mai 1781’, gericht aan ‘Monsieur Chomel/ Negociant très renommé/ à/ Amsterdam’. 40 regels. Met lakzegel en stempel ”s Haage’. Met notitie door de ontvanger: ‘2. may 1781/ Renfner/ rep. le 6me’. Twee stukjes zijn (zoals vaak bij brieven uit deze periode) uitgeknipt of gescheurd, misschien zegels of stempels, maar de brief is compleet.
€ 225
* Intieme, ietwat samenzweerderige brief van de jonge gezantsschapssecretaris Heinrich Renfner (1752-1819) aan de rijke koopman Pierre Chomel in Amsterdam, wiens belangen in heel Europa golden. Renfner is verbonden aan de diplomatieke staf van de Pruisische ambassade in Den Haag. Hij schrijft vanuit het huis van zijn vriendinnetje, omdat zijn nieuwe huis nog niet klaar is.
‘Je vous écris mon cher ami, de la table de ma petite, ou je suis en penfrois jusqu’a que je soye en ordre dans la nouvelle maison. (…) Je puis vous annoncer une grande nouvelle que pourtant n’est pas encore publi. Mr. de Th. [= ambassadeur F.W. von Thulemeyer] vient de déclarer aux Etats GG [Staten-Generaal] l’accession du Roi [=Frederik de Grote] a l’association maritime en conséquence de laquelle sa majesté se ;ie avec les Puissances neutres (…). (Over de uitwerking van een verdrag van de Pruisische koning. De Engelsen zullen boos zijn.)
‘L’avis de la prise d’Essequibo et de Demerary sera vraisemblablement confirmé par la première malle de Londres (…). J’espère que l’escadre de Zoutmann sera actuellement partie.’ De Nederlandse kolonie Essequibo en Demerary in het huidige Guyana werd door de Fransen veroverd. Zoutman moest de recruten van Brunswijk en Hanau beschermen die op weg waren van de havenstad Stade naar Amerika, een idee van admiraal Van Kinsbergen.
‘Sous le sceau du plus grand secret’: er wordt een huwelijk voorzien tussen de kroonprins van Denemarken en de oudste dochter van de prins van Pruisen, Friederike (1767-1820). (Dit is echter niet gebeurd en er is niets van terug te vinden in de geschiedenisboeken). De schrijver belooft aan Chomel een zending van twee pond (livres) thee, die gekocht wordt van de handelaar Herfst ‘à raison de 6 fl du livre’.
Verder is er sprake van handelscontacten met betrekking tot steenkool en Schiedamse brandewijn. Renfner eindigt allerhartelijkst met ‘je vous embrasse d’avance et n’ajouterai plus rien de Tout à vous’. Dit alles in een mooi regelmatig en zeer leesbaar handschrift.

Met Renfner zou het goed gaan: hij fungeerde als plaatsvervanger van Von Thulemeyer en had contacten met Lavater; er is correspondentie tussen hem en Lavater bewaard gebleven, en ook was hij betrokken bij Lavaters gelaatkunde-publicaties in het Nederlands. Hij vertaalde Duitse staatskundige werken in het Frans en werd in het post-napoleontische tijdperk benoemd tot censor van de Pruisische staat.
Maar met Chomel liep het niet goed af. Zijn bedrijf werd het slachtoffer van een grootscheepse zwendel waar ook Casanova nog een klein rolletje in speelde. Deze affaire leidde bijna tot wapengekletter tussen de Republiek der Verenigde Nederlanden en de Republiek van Venetië over verdonkeremaande schepen – die betaald waren door Chomels firma, maar verzinsels bleken te zijn. Na vele vergeefse processen en honderdduizenden guldens armer, vertrok Chomel verbitterd naar Frankrijk, waar we na 1796 niets meer van hem vernemen.

48. RENSBURG, Eugène Mooi Holland anno 1933. (Kalender). Den Haag, Eug. Rensburg, [1932]. 44 x 25 cm. Eenzijdig bedrukt kartonnen achterblad met 12 maandbladen, bedrukt in bruine en zwarte lithografie door C. Immig & Zn. Met ophangkoordje. 1e druk. Scheur van 3 cm in het eerste blad, verder in fraaie conditie.
€ 85
* Bijzonder mooi versierde kalender in uitstekende staat met gezichten op oude Nederlandse plaatsen: Delft, Zandvoort, Zierikzee, Leeuwarden, Rotterdam, Haarlem, Den Haag, Bergen NH, Elburg, Arnhem, Utrecht en Den Bosch. Het achterblad is ingericht om telefoonnummers op te noteren.

49. (SCHAKEN). DIJK, Roel van De dame is de baas. Wetenswaardigheden over het schaakspel in geschakeerde typografie. Leiden, Presse d’Escargot, 1994. Linnen met gouddruk en blindstempel. 64 p. Geïllustreerd. Met de hand gezet uit maar liefst 18 verschillende lettertypen en gedrukt in 128 genummerde exemplaren. 1e druk.
Verkocht
* Het zetten van dit leuke schaakboek moet een hels karwei zijn geweest!

50. TZARA, Tristan Manifeste Dada 1918. Uitgave van de eerste drukversie. Editie en inleiding Hubert van den Berg. [Nijmegen], Vantilt, (2008). 32 x 24 cm. Geniet. 16 p. Oplage 600 exemplaren. Vormgeving Martien Frijns. Kreukje.
Verkocht
* Jaarwisselingsgeschenk 2008-2009 van Uitgeverij Vantilt en Martien Frijns Vormgeving.

51. (WERELDOORLOG I) Gedenkboek Terugreis Zwitserland Augustus 1914. Met 35 illustraties. De netto-opbrengst strekt tot leniging van de rampen van den oorlog. Niet in den handel. Rotterdam, eigen beheer, 1914. Origineel heelleer. 138 p. Geïllustreerd. Op kunstdrukpapier. 1e druk. Bovenkant rug licht beschadigd, verder een keurig exemplaar. Zonder inscripties.
Verkocht
* Curieuze privé-uitgave voor een goed doel met een 35-tal verslagen van de terugtocht uit Zwitserland per trein of per boot van bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog gestrande Nederlandse reizigers van de beter gesitueerde soort, ‘voor hunne medereizigers op papier gesteld’. De bijdragen lopen nogal uiteen, van aangrijpend via feitelijk en gedetailleerd tot zelfs een vrolijke meezinger ter ere van het stoomschip Bandoeng! Met bijdragen van de theoloog prof. H.Y. Groenewegen, de medici prof. R.H. Saltet en prof. E.C. van Leersum, oud-minister-president Theo Heemskerk, het Eerste-Kamerlid C.C. Geertsema, de kinderboekenschrijfster Christine Doorman, Dr. Marie Baale (de eerste vrouw in West-Europa die promoveerde in de klassieke talen), de fotograaf C.A.P. Ivens en vele anderen. Met foto’s (de meeste door C. Ivens) en tekeningen. De opbrengst van het boek zou 375 gulden voor het Steuncomité bedragen (blijkens de kranten in Delpher).

52. (WERELDOORLOG I) Gedenkboek Terugreis Zwitserland Augustus 1914. Met 35 illustraties. De netto-opbrengst strekt tot leniging van de rampen van den oorlog. Niet in den handel. Rotterdam, eigen beheer, 1914. Origineel heelleer. 138 p. Geïllustreerd. Op kunstdrukpapier. 1e druk. Bovenkant rug iets gesleten, maar een keurig exemplaar.
Verkocht
* Als voren, maar dit exemplaar is, bovendien, op de eerste twee pagina’s voorzien van een lange, handgeschreven brief, 78 regels lang, van een vader (mogelijk de apotheker dr. H.L. Visser) aan zijn jeugdige zoon Koos, gedateerd Nijmegen, Kerstmis 1914. De brief is kennelijk bedoeld als geheugensteun voor de man, een deskundige die op last van het Ministerie van Koloniën in Zwitserland bacteriologisch onderzoek zou doen: de brief gaat vooral over de reis van zijn gezin naar Zwitserland en het verblijf daar, met allerlei details zoals het koken door de dames zonder hulp van dienstmeisjes en het hilarische aardappels schillen door de bacterioloog zelf, ondersteund door notaris Van Lidth de Jeude. Een levensecht inkijkje in de neutrale oorlogspraktijk én in het dagelijks leven van Nederland!