Nieuwsbrief 1105: Smoutbok

‘Grootmogende Dames en Heeren, leid die versbeschoten smoutbok naar ’t outer, dan hebben we weer iets te offeren om onze zonden weg te branden!’
Ai.
Verkeerde spoor. Dat zal u niet glad zitten, zeker bij een volle. Maar we brengen u niet naar het galeienloket, want hier is de Nieuwe Automatische Oogjesmachine voor het edele voetenwerk.

Zijn wij rijp voor de Psychia, ha ha, ater? Nee, wij houden gewoon van het woord en zijn makers, Gerrit Noordzij vindt u hier en Willem van Toorn, Frans Janssen en de rijke Lettergieterij Amsterdam. Verder past ons zweigen en maken wij weinig amok.

1. BERLAGE, H.P. Mijn Indische reis. Gedachten over cultuur en kunst. (Met handgeschreven opdracht van Berlage aan zijn dochter, met bespreking en sigarenbandje). Rotterdam, W.L. & J. Brusse, 1931. 25 x 19 cm. Versierd paars linnen (bandstempels ontworpen door A.C. Strasser-Berlage, de oudste dochter van de architect). 148 p. Geïllustreerd, de eerste tekening in kleuren. Gezet uit de letter Grotius. Oplage 1250 exx. 1e druk. Rugje aan één kant los, wat gebruikssporen.
Verkocht
* Op pagina 2 een handgeschreven opdracht van Hendrik Berlage aan zijn dochter: ‘Aan mijn jongste dochter Miep/ voor haar 25ste verjaardag/ V.’ (= Vader). Het verslag van Berlages reis (1923) van drie maanden door Indonesië – heen met het schip de Grotius (!), terug met de Prinses Juliana, geïllustreerd met prachtige krijttekeningen, vooral gebouwen en straatgezichten. Het boek is nog altijd interessant om te lezen. Typografische verzorging S.H. de Roos. Cat. Brusse 713.
Bijgevoegd: een bespreking door Th. van Erp van de schetsen van Berlage in het eerste nummer van het tijdschrift Bouwen. Tijdschrift voor Holland en Indië aan het bouwvak gewijd. Redactie G. Friedhoff. Maart 1924.
Inliggend een voor reproductie bij een Zutphense drukkerij opgeplakt sigarenbandje (!) met het portret van Berlage uit een kennelijk Belgische architectenserie.

2. BERNLEF, J. Bronkop. (Met een illustratie van Rob Cox). [Amsterdam], (De Veerpers), 1989. Vouwblad in omslag. Gedrukt in blauw, zwart en zilver in een oplage van 100 genummerde exemplaren. 1e druk.
Verkocht
* Een echt Bernlef-gedicht.

3. (CABARET). BERNAUER, Rudolf Die Minderwertigen. Aus dem Repertoir der “Bösen Buben”. Worte von Rudolf Bernauer. Musik von Friedrich Bermann. München, Verlag Harmonie, (copyright 1904, deze uitgave wellicht rond 1920). 34 x 25 cm. Omslag met de muziek en extra blad met de tekst van alle vier coupletten (in totaal 6 p.). Klein hapje uit een hoekje, heel lichte slijtplekjes, maar niet bijgesneden of beklad, zoals bij muziek wel vaak gebeurt.
€ 50
* ‘De minderwaardigen!’. Cabaretliedje gezonden door ‘De Kwajongens’ alias Rudolf Bernauer, Tilla Durieux en Carl Meinhard: ‘Du guter Himmelsvater, beschütz’ die Psychiater, die Psychia, ha ha, ater. Is wer frech oder grob dann verkloppen wir’n, hau’n ihn lahm, hau’n ihn taub, hau’n ihn blind, uns kann keinem nischt passieren, weil wir pathologisch sind.’ Reactie op de eerste psychiatrische beoordelingen van misdadigers, helemaal in het begin van de 20ste eeuw. Zeldzaam en in goede staat.
Met een balpen in beeld om het formaat aan te geven van dit moeilijk te fotograferen blad.

4. CLAUS, Hugo Mijn honderd gedichten. (Luxe-exemplaar met opdracht). Amsterdam, De Bezige Bij, 1986. Verguld halfmarokijn (Binderij Phoenix). 164 p. 1e druk. Rug zeer licht verbruind.
Verkocht
* Eén van de weinige luxe-exemplaren, fraai gebonden in groen halfmarokijn. Vreemd genoeg verschenen de luxe-exemplaren zonder aangepast colofon. Bovendien heeft dit exemplaar een buitengewoon aardige, handgeschreven en gesigneerde opdracht van de auteur op de titelpagina: ‘voor Ernst [Nagel]/ en Liesbeth/ van harte/ na vele jaren trouw/ Hugo Claus’. Ernst Nagel was jarenlang hoofd produktie bij De Bezige Bij. BHC 157.1.B.

5. COUPERUS, Louis Proza. (Weelde-uitgave in heelleder). Amsterdam, Van Holkema & Warendorf, [1923-1925]. Drie delen. Oorspronkelijk verguld roodbruin heelleder, deel 1 en 2 met leeslinten (deel 3 werd daarvan niet voorzien). Koppen verguld. 324; 304; 320 p. 1e druk. Ruggen minimaal verschoten, leer heeft enkele kleine krasjes, beetje roest in het binnenwerk. Voorplat deel 1 deels verschoten. Helaas werd voor deze luxe-editie een zeer kwetsbare ledersoort gebruikt, waardoor perfecte sets eigenlijk niet bestaan.
Verkocht
* Luxe-editie (‘Weelde-uitgave’) in heelleder met bliksemachtige art-decobandstempeling. VV 320,4: ‘Het aantal luxe-exemplaren staat niet vast, maar zal niet veel meer dan enkele tientallen zijn geweest’. Het eerste deel van deze verzameling feuilletons werd samengesteld door Couperus zelf, die op 16 juli 1923 zou overlijden, de twee andere door zijn weduwe. Collectie Veen 1.2.

6. DIJK, Maarten Het begrijpen van muziek. Arnhem, Van Loghum Slaterus en Visser, 1920. De Pauw Serie. Paars glanzende zijde met opdruk in wit. (8), 112 p. Geïllustreerd en met muzieknoten. Achterin overzicht over De Pauw Serie. Alle bladzijden opengesneden.
€ 20
* Aantrekkelijke art-deco vormgeving met vignetten van Wijdeveld.

7. (DOES, Bram de) Bijdrage aan Hommage aan Bram de Does. (Met 22 vriendenboekjes). (Haarlem, Lojen Deur Pers (coördinatie), 2007). Lichtblauw linnen overslagdoos met zilveren belettering (Erik Schots).
Verkocht
* Prachtige, rijk gevulde vriendendoos, verschenen ter gelegenheid van de toekenning van de Laurens Janszoon Costerprijs 2007 aan drukker, typograaf en wereldberoemde letterontwerper Bram de Does. De Does (1934-2015) werkte dertig jaar als typograaf voor Drukkerij Enschedé in Haarlem. Hij ontwierp twee nieuwe drukletters, de Trinité en de Lexicon en had ook een eigen private press: de Spectatorpers. DIDM 28.
De doos bevat werk van 22 private-pressdrukkers (en een apart colofon met inhoudsopgave): voor het merendeel geheel met de hand vervaardigde, bibliofiele (ingenieuze) vouwbladen of boekjes, waarin – dat was de opdracht – uitsluitend gebruik is gemaakt van typografische ornamenten. De linnen doos met belettering in zilver en zwart werd met de hand gemaakt door de professionele boekbinder Erik Schots. In totaal werden er 175 exemplaren vervaardigd.
Deze doos bevat werk van Alex Barbaix, Peter Bekker (Koekanger Handpers), Jaap Binsbergen (Tussen Haakjes), Peter Duijff (De Eierland Pers), Saskia Eggink, Karel Gildemacher (De Hynsteblom), Martijn van de Griendt (Boekdrukatelier Het Y), Lodewijk de Groot (Cicero), Elze ter Harkel (De Vier Seizoenen), Piet Jacobs (Priegelpers), Dick Jalink (Kalamos Pers), Jan de Jong (De Buitenkant), Jan Keijser (Avalon Pers), Bubb Kuyper (Lojen Deur Pers), Rob Over de Linden (Ovira Linda), Hans Rombouts (Augustijn Pers), Ewald Spieker, Kees Thomassen (De Uitvreter), Doortje de Vries (Eikeldoorpers), Toon Wegner (Pro-Graph Pers), Pauline van Wensveen (Vette Venus Pers) en Johan de Zoete (The Rather Obscure Press).
Bijgevoegd: (Bubb KUYPER en Nop MAAS (red.)). Bram de Does. Laurens Janszoon Costerprijs 2007. Haarlem, Stichting Laurens Janszoon Coster, 2007. Ingenaaid. 56 p. Geïllustreerd. 1e druk.
* Bevat bijdragen van o.a. Just Enschedé, Frans A. Janssen, Jan de Jong en Niek Smaal.

8. GORTER, Herman Mei. Een gedicht. Amsterdam, W. Versluys, 1889. Gedecoreerd linnen. (4), 194 p. 1e druk. Rug verschoten en aan de boven- en onderrand versleten, hoeken licht gebutst. Voorste kneep zwak (maar niet los), hoek (naam) van 8,5 x 2 cm. uit titelpagina geknipt. Redelijk, maar verzamelwaardig exemplaar van een tijdloze klassieker.
Verkocht
* Lief dierbaar boek.

9. GROOT, Hugo de Brief aan ‘Grootmogende Heeren’, de Staten van Holland. Afschrift voor de Staten van Holland. 31,5 x 19,9 cm. Gevouwen blad waarvan p. 1 beschreven is; op p. 4 alleen (in later handschrift): ‘Een brief van H. de Groot/ a dato 29 Juli 1634’. Papier met watermerk ster-draak-huis (= Bohemen, 17e eeuw). Gevouwen. Hapje uit het papier, onderaan, buiten de tekst.
€ 275
* De Groot verklaart dat zijn nieuwe dienstverband met het koninkrijk van Zweden hopelijk ook voordeel zal hebben voor zijn geboorteland, de Republiek der Verenigde Nederlanden.
Het handschrift van dit document, hoewel uit de tijd van het schrijven, stemt niet overeen met dat van Hugo de Groot. Het is vermoedelijk een contemporain afschrift ten bate van de leden van de Staten van Holland; wellicht zijn er meer van gemaakt. Dit afschrift komt voor het grootste deel overeen met de brief zoals die is opgenomen in Historie van het leven des Heeren Huig de Groot door Brandt en Cattenburgh (1727), deel II, p. 7. Maar de spelling is daar ver-18e-eeuwd en enkele woorden zijn gewijzigd: van affectie > zucht en van Conservatie > behoudenis, Regierijnge > Regering, niet(sch?) > noit. Ook de dagtekening ontbreekt in dit afschrift, er staat alleen onder: ‘Ingelevert ter vergaderinge der Heeren Staten van Holl/t ’s Gravenhaghe 28 Juli 1634′.
Alleen de onderste helft van de brief staat op de foto.

10. HAAN, Jacob Israël de Een dag van regen. Een letterproef voor Mevrouw Vos. (Baambrugge), Kroonesteyn Pers, 1998. Cahiersteek met stofomslag van Japans papier. (8) p. Gezet uit de Columbia (20 verschillende corpsen!) en gedrukt in rood en zwart in een oplage van 110 exemplaren, waarvan er 90 bestemd waren voor het drukkersproject De Grote Nederlandse Letterproef. De twintig andere zijn op naam gedrukt voor diverse verzamelaars. 1e druk. Het besmettelijke witte Japans draagt een enkel vlekje.
€ 25
* ‘Mevrouw Vos’ was een groot boekenliefhebber die aan haar verzameling veel, zo niet alles opofferde.  Gedrukt op de privépers van Jan Tholenaar (1928-2009), die een van de omvangrijkste verzamelingen letterproeven bijeenbracht. Hij voegde aan het poëtische proza van De Haan (‘Buiten raspelt de regen’) een doortimmerde historische schets toe van de letter Columbia.

11. HAAN, Jacob Israël de Haarlem. In de Pascal. (Driehuis), Augustijn Pers, [1998]. Cahiersteek. (4) p. Met de hand gezet uit de Pascal en gedrukt door Hans Rombouts in blauw en zwart in een beperkte oplage.
€ 20
* ‘Dát is een stad, die ik diep en trouw bemin.’ Proza. Een bijdrage aan het margedrukkersproject De Grote Nederlandse Letterproef, voorzien van een korte en mooi vormgegeven geschiedenis van het lettertype Pascal. Eén van de weinige exemplaren die buiten het project bleven.

12. HAHN jr., Albert Kiezer wat is er van den dag? Vooruitgang of reactie. [Amsterdam, S.D.A.P., 1925]. 19 x 13 cm. Geniet. 8 p. Zeven tekeningen van Albert Hahn jr. met teksten, die een beeldverhaal vormen. Aan de achterkant een tekstuele tekening van Hahn ‘Wie met de S.D.A.P. wil strijden tegen de reactie stemme op 1 Juli A.H. Gerhard. No. 1 van Lijst 12’.
€ 35
* Onbekommerde, expressieve politieke tekeningen uit de hoogtijdagen van karikaturist Albert Hahn junior, geboren als Dijkman, maar sinds 1898 opgevoed door de begenadigde tekenaar Albert Hahn en later zijn stiefzoon.

13. JANSSEN, Frans A. Buch und Schrift bei George Abrams. Meran, Offizin S, 2005. Genaaid met blauw sierkoord. 16 p. Gezet uit de Linotype Trump Mediaeval en gedrukt in 105 genummerde exemplaren door Siegfried Höllrigl. Met een proefpagina van de Augereau-antiqua. 1e druk. Heel mooi.
Verkocht
* Hommage aan de typograaf George Abrams, die 81 jaar oud overleed in 2001. Abrams ontwierp verschillende letters (Augereau, Abrams Venetian en Abrams Caslon) en logo’s. Bovendien bezat hij een aanzienlijke verzameling incunabelen.
Emeritus-hoogleraar in de Geschiedenis van Boek en Bibliotheek Frans A. Janssen, van onschatbare waarde voor de bestudering van het boek en voor de liefde voor het oude boek, bereikte deze week de feestelijke leeftijd van vijfentachtig jaar: op 30 juli 2024.

14. JANSSEN, Frans A. De Amsterdamse reconstructie. (&) Over houten drukpersen. Amsterdam, Het Drukhuis (Frans de Jong), 1980. Cahiersteek. Omslag met imitatiehoutpapier. 16 p. Gedrukt in 250 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 25
* Over de ingebruikneming van de reconstructie van een houten drukpers.
Bijgevoegd: JANSSEN, Frans A. Over houten drukpersen. Een studie van het bronnenmateriaal met het oog op de reconstructie van een houten drukpers te Amsterdam. Amsterdam, Gerard Th. van Heusden, 1977. Ingenaaid. VIII, 88 p. Met afbeeldingen. 1e druk. Licht verkleurd.
Bewonderenswaardige technische gebruiksaanwijzing met talloze verwijzingen.
We hebben ook een los exemplaar van De Amsterdamse reconstructie met inliggende complete drukproef van dit boek, dat kost 20 euro.

15. JANSSEN, Frans A. Didot versus Bodoni. Leiden, De Ammoniet, 1998. Ingenaaid. (8) p. Met de hand gezet uit (vanzelfsprekend:) de Bodoni en gedrukt in een beperkte oplage op Zerkall-Bütten. 1e druk.
€ 15
* Over de concurrentiestrijd tussen de achttiende-eeuwse grootheden Didot en Bodoni met opmerkelijke bijzonderheden over hun relatie. Mooie uitgave ter gelegenheid van een viertal lunchlezingen door Janssen.

16. JANSSEN, Frans A. (nawoord) Korte en beknopte beschryving der hedendaagsche boekdrukkerye. Gildeproef van François Bohn te Haarlem in 1780. Amsterdam, Dynamo Pers, 1980. Genaaid met flappen. (4), 20 p. Gezet uit de Spectrum en gedrukt op ruig Laid Royal papier van Wookey Hole in 60 genummerde exemplaren door Thomas Gravemaker. Met afbeelding van een houten pers. 1e druk. Gaaf.
€ 40
* Gedetailleerde technische drukkersuitleg voor de meesterproef van een telg uit het drukkers- en uitgeversgeslacht Bohn te Haarlem, dat zich in 272 jaar ontwikkelde van drukker-uitgever tot Bohn Stafleu van Loghum alias BSL, een onderneming voor onderwijsleermiddelen voor de gezondheidszorg.

17. KUZMIN, Michail Nezdeshnie vechera. (Avonden van andere werelden). Petrograd, Petropolis, 1922. Ingenaaid met omslagontwerp van Mstislav Dobuzhinsky. 136 p. In het Russisch. 1e druk. Kleine beschadigingen en vlekjes op het omslag. Achterop de voor Rusland gebruikelijke burokratische bestempelingen, strepen en krabbels. Wat vlekjes binnenin.
€ 125
* Deze keuze van gedichten geschreven in de periode 1914-1920 werd uitgegeven in een voor de openlijk homoseksuele ‘zilveren dichter’ Kuzmin bijzonder productief jaar.

18. LENNEP, Jacob van Rembrandt van Rijn. Historische schets met zang in één bedrijf. (Met opdracht). Amsterdam, P. Meijer Warnars, [1848]. Herbonden in linnen met gemarmerde platten, een aardig historiserend bandje. 72 p. 1e druk. Voorin gerestaureerd.
Verkocht
* Met op het schutblad een handgeschreven opdracht ‘Van den Schrijver/ Aan zijne Vriend Alberdingk/ Thijm, met hartelijken dank/ voor de geleverde bouwstoffen.’ En op p. 2 is een klein exlibris van Joseph Alberdingk Thijm (1820-1889) aangebracht: ‘Ex Libris/ A.Th.’ in gotisch lettertype.

19. LEOPOLD, Rob H. Zeven verzen. (Met een originele, gesigneerde kleurenhoutsnede van Siemen Dijkstra). [Geesbrug], Sub Signo Libelli, 2007. Halfperkament met gemarmerde platten en voorrand (Erik Schots). (20) p. Met de hand gezet uit de Dante en gedrukt door Ger Kleis in grijsgroen en zwart in een oplage van 36 genummerde exemplaren. Zeer gaaf.
Verkocht
* Een ontroerend in-memoriam voor Rob Leopold (1941-2005), die een goede vriend van Ger Kleis was. Buitengewoon fraaie boekband met wit en grijs perkament en een marmer als onrustig water. Wonderschone kleurenhoutsnede, een Drentse akker in de winter. Eén van de tien luxueus gebonden exemplaren. Dit is een van 29 [= 25] exemplaren gedrukt op geschept F.J. Head-papier van Barcham Green; één vel is echter bij al deze exemplaren op ander geschept papier gedrukt. Breugelmans 283. Een van Kleis’ late meesterwerken.

20. LETTERGIETERIJ “AMSTERDAM” Typografische Mededeelingen. Jaargang 16-21, 23-25 en 27, 1920-1931. [Amsterdam], Lettergieterij “Amsterdam” voorheen N. Tetterode, 1920-1931. 26 x 21 cm. Negen van de 10 jaargangen in originele linnen band met rijke vergulding, maar de 23e jaargang is in onbedrukt bruin halflinnen gebonden. Ca. 70-140 p. per jaargang, die altijd bestaat uit vier losse nummers. Omslagen meegebonden. Rijk geïllustreerd. 1e druk. De nummers zijn iets bijgesneden, maar verder in prima conditie, zonder stempels.
€ 375
* Het interne kwartaalblad van de Lettergieterij “Amsterdam”. Opvallend moderne, soms klassieke, van nummer tot nummer verschillende vormgeving met felle kleuren. Aandacht voor nieuwe en oude letters, met letterproeven en typografische voorbeelden. Veel aantrekkelijke advertenties voor bijzondere apparaten, zoals de knoophechtmachine met halfautomatische inleg, het galeienloket, de beschoten smoutbok, de rand-omplakmachine en de Nieuwe Automatische Oogjesmachine voor voetbeweging. Heerlijk om in te bladeren!

21. LETTERGIETERIJ “AMSTERDAM” Grafische Mededelingen. 3e jaargang 1941-1946, 4e-7e jaargang 1946-1950. (5 delen). Amsterdam, Lettergieterij “Amsterdam” voorheen N. Tetterode, 1941-1950. 26 x 21 cm. Eenvoudige band met jaartallen op de rug. 4-7 nummers per jaargang. Omslagen meegebonden. Gedrukt met steunkleuren op kunstdrukpapier. Rijk geïllustreerd. 1e drukken. Iets bijgesneden, maar verder in prima conditie, zonder stempels.
€ 150
* Het kwartaalblad van de Lettergieterij “Amsterdam” (van 1939-1961), de opvolger van Typografische mededeelingen. De eerste vijf nummers verschenen tussen juni en oktober 1941, middenin de oorlog, die voortdurend, zonder nadruk, om de hoek komt kijken. Het zesde nummer van de derde jaargang verscheen in oktober 1945, vier jaar na de eerste nummers, en daarna kwamen er nog zes, tot en met mei 1946! In deze nummers wordt verslag gedaan van de oorlogsactiviteiten van de Lettergieterij Amsterdam. Dit decennium is vanaf het eind van de oorlog zeer enthousiast over alle moderne ontwikkelingen, zowel wat de hoogdruk betreft als in de offset en de verschillende nieuwe drukpersen en andere machinerieën. We zien allerlei letters, zoals de De Roos romein, de Nobel, de Erasmus en de Grotius van De Roos, de Aigrette, de Studio (van LA-ontwerper Dolf Overbeek, mét interviewtje) en vele andere. Er is meer aandacht voor de personen in de lettergieterij, zoals S.H. de Roos en P. Oly, en de twee directeuren Starreveld en de beide heren Edema van der Tuuk.
Ook dit tijdschrift is een typografisch bladerfeest.

22. NEWMAN, Thelma R. Plastics as an Art Form. Revised Edition. Philadelphia, Pitman Publishing, 1969. Linnen. xxiv, 408 p. Rijk geïllustreerd, voornamelijk in zwartwit, maar ook in kleuren. 2e druk. Roestspikkels op de sneden, maar van binnen mooi.
€ 25
* Met voorin gekalligrafeerd de naam van de vorige eigenaar, Gerrit Noordzij. Omvangrijke uitgave met praktische aanwijzingen voor kunstenaars.

23. NIJHOFF, M. Pierrot aan de lantaarn. Een clowneske rapsodie. Met een naschrift door Marcel van der Heijden. (Met een originele, genummerde en gesigneerde ets door Geertrui Charpentier). Vught, Zolderpers, 1994. Ingenaaid met omslag. (2), 32 p. Gezet uit de Spectrum en gedrukt op Magani Incisioni in een oplage van 100 genummerde exemplaren.
Verkocht
* Omvangrijke en aantrekkelijke bibliofiele uitgave.

24. (NOORDZIJ, Gerrit, Harry SIERMAN & Ben van BERCUM) Achter de rug van het boek. Een feestelijke bundel samengesteld bij het afscheid van Dick den Besten, hoofd van de produktie van Bohn, Scheltema & Holkema en Van Loghum Slaterus. Deventer-Utrecht, Bohn, Scheltema & Holkema, 1986. Ingenaaid met flappen. 176 p. Geïllustreerd. ‘Niet commerciële uitgave’ gedrukt in 225 exemplaren. 1e druk.
€ 45
* Verzameling opstellen van allerlei auteurs over de ins en outs van boeken maken, zeer gedetailleerd en vaak persoonlijk, een inhoudsrijk boek dat precies laat zien wat er allemaal bij een boek komt kijken. Voorin de handtekeningen van de belangrijkste makers, zowel inhoudelijk als qua vormgeving: Gerrit Noordzij, Harry Sierman & Ben van Bercum.

25. (NOORDZIJ, Gerrit). DRUET, Roger, & Herman GRÉGOIRE La civilisation de l’écriture. Préface de Roland Barthes. Présentation de François Richaudeau. Parijs, Fayard Dessain Tolra, 1976. 32 x 25 cm. Linnen met stofomslag. 312 p. Rijk geïllustreerd. Oranjebruine steunkleur. 1e druk. Omslag met lichte slijtsporen, verder mooi.
Verkocht
* Met handgeschreven opdracht van auteur Roger Druet en drie medewerkers aan Gerrit Noordzij ‘avec nos remerciements’ op een los inliggend blad. Grote en interessante atlas over schrift, zowel het geschreven als het gedrukte, met veel heldere toelichting in het Frans.

26. O’BRIEN, Edna Gesigneerd briefje. Maida Hill, 1983. Brief (17 x 13 cm) aan een Nederlandse handtekeningverzamelaar, gesigneerd en gedateerd ‘Jan. ’83’: ‘with/ good wishes/ and good reading’ (misschien staat er ‘great’). Met uitgeknipte en opgeplakte postzegel annex poststempel ‘Maida Hill’ (in Londen). De twee papieren samen op een groter stuk stevig papier geplakt.
€ 25
* De Ierse schrijfster overleed, 93 jaar oud, op 27 juli 2024.

27. OTTEN, P. Schaduwen. Verzen. Rotterdam, W.L. & J. Brusse, 1926. Ingenaaid met goudbestempeling (ontwerp R.N. Roland Holst). 98 p. Gezet uit de Hollandsche Mediaeval en gedrukt op Antique de Luxe-papier in een oplage van 160 genummerde exemplaren. 1e druk. Voor- en achterin roestvlekkig.
Verkocht
* Exemplaar met handgeschreven opdracht ‘Voor Menno/ van/ Jo Otten/ 5 XII ’26’. De schrijver Jo Otten was in elk geval vanaf 1929 bevriend met Menno ter Braak, maar niets is zeker over de identiteit van deze Menno. Mooi uitgevoerde bundel van de dichter en jurist Peter Otten (grootvader van de auteur Willem Jan Otten). Omslag met art-deco-ontwerp van Richard Roland Holst in goud op zwart papier.

28. PLASSCHAERT, Alb. Het zien van schilderijen. Arnhem, Van Loghum Slaterus en Visser, 1919. De Pauw Serie. Oranje zijde met opdruk in grijs. (98) p. Boekverzorging H. Wijdeveld. Met 18 afbeeldingen. Voorzijde heel licht gevlekt. Niet opengesneden.
Verkocht
* Met schilderijen van o.a. Ansingh, Breitner, Haverman, Isaac Israëls, Van Konijnenburg, Ritsema, Robertson, Sluyters, Tholen, Toorop en Veth. Schitterende vormgeving en vignetten van Wijdeveld.

29. POTHUIS-SMIT, C. In den bioscoop. Een brochure voor de vrouwen. Amsterdam, Commissie voor de schriftelijke propaganda van de S.D.A.P., 1913. Geniet, paars omslag met tekening van Albert Hahn. 8 p. 2e druk. Bijzonder tere uitgave met verbruind tekstpapier, maar zit nog goed in elkaar.
€ 30
* Aan de hand van zeven ‘films’ worden de problemen van de vrouw anno 1913 geschetst met als belangrijkste pleidooi: ‘Geef ons het kiesrecht!’. Slechts 1 in Worldcat: Aletta.

30. REIJNTJES, Roel Lös van de wereld. Sub Signo Libelli, 1999. Ingenaaid met omslag (door Erik Schots). (2), 14 p. Met de hand gezet uit de Fournier en gedrukt in groen en zwart in een oplage van 43 genummerde exemplaren.
Verkocht
* ‘dien minne name zung in ’t rond/ de toezel van het loek-beloven/ schoelgaonde in dien tijgerogen’.
Drentse liefdesgedichten. Le petit défaut 3. Breugelmans 239.
Bijgevoegd: beeldschoon prospectus voor deze uitgave, gedrukt in paars en oranje op marmerpapier.

31. (REVE, Gerard), MORTIER, Erwin Avonden op het Landgoed. Op reis met Gerard Reve 18-26 augustus 1997. Amsterdam, De Bezige Bij, 2007. Linnen met titeletiket in portfolio met sluitkoordjes (Pau Groenendijk Mooie Boeken). 130 p. 1e druk.
Verkocht
* Eén van de 34 (+6) door de auteur genummerde en gesigneerde luxe-exemplaren, ingenieus gebonden door Pau Groenendijk en voorzien van een originele kleurenfoto van Reve door Lieven Blanquaert, op de achterzijde gesigneerd door Mortier.

32. RIMBAUD, Arthur Ce qu’on dit au poëte a propos de fleurs. Avec un bois de J.-L. Perrichon d’après Fantin-Latour. Parijs, Le Livre, 1925. Halfperkament met verguld lederen rugschildje en gemarmerde platten (nette privéband, oorspronkelijk omslag meegebonden). (8), 20 p. Gedukt in een oplage van 80 genummerde exemplaren. 1e druk. Een enkel vlekje.
Verkocht
* Een mooie en schaarse Rimbaud-uitgave. Met een facsimile van het gedicht in handschrift (8 p.), dat in dit exemplaar is meegebonden. Deze facsimile werd toegevoegd aan de luxe-exemplaren van Marcel Coulons boek Au Coeur de Verlaine et de Rimbaud, dat op dezelfde dag verscheen als onderhavige uitgave. Petitfils I, 20.

33. RIMBAUD, Arthur La Chasse spirituelle. Introduction de Pascal Pia. Paris, Mercure de France, 1949. Ingenaaid. 64 p. Grotendeels ongeopend. Gedrukt in een oplage van 3310 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 60
* Eén van de 3000 exemplaren op vélin pur fil van Johannot. Dit is een spraakmakende mystificatie!
La Chasse spirituelle is een mythische prozatekst van Rimbaud die door Verlaine als een meesterwerk beschouwd werd. De tekst werd vermoedelijk vernietigd door Verlaines vrouw. Beschouwd als een van de beroemdste verloren kunstwerken, kwam La chasse spirituelle in mei 1949 plotseling tevoorschijn in boekvorm bij Mercure de France, ingeleid door Pascal Pia. Maar André Breton ontmaskerde het werk al snel als een vervalsing en twee jonge toneelstudenten gaven toe de tekst te hebben geschreven.
Bijgevoegd: André BRETON, Flagrant délit. Rimbaud devant la conjuration de l’imposture et du truquage. Paris, Thésée, 1949. Ingenaaid. 70 p. 1e druk.
* Minder dan twee maanden na de verschijning van La Chasse spirituelle wist André Breton het boek te ontmaskeren als een vervalsing, met zijn bloedrode boekgeworden nemesis.

34. RIMBAUD, Arthur Lettre du Baron de Petdechèvre à son secrétaire au château de Saint-Magloire. Suivie de deux dessins inédits. Introduction et commentaire par Jules Mouquet. Genève, Pierre Cailler, 1949. Ingenaaid. 64 p. Gedrukt in een oplage van 1170 genummerde exemplaren. 1e druk. Mooi.
€ 90
* Eén van de 50 Romeins genummerde exemplaren op vélin pur fil. Mooi uitgegeven briefparodie toegeschreven aan Rimbaud, die in 1871 afgedrukt werd in een lokale krant, Le Nord-Est, die onder redactie stond van een goede vriend van Rimbaud, Léon Deverrière. Ook met reproducties van twee tekeningen, of eerder droedels van Rimbaud met uitleg van Mouquet.

35. ROTTERDAM De kleine komedie. Orgaan van de tooneelvereeniging “De Rotterdammers”. Jaargang 1, nr. 1, 15 augustus 1923. (Niet verder verschenen). Den Haag, Uitgevers-Maatschappij Prometheus, 1923. Geniet. 24 p. Met twee reproducties naar houtsneden van Frans Masereel. Advertenties. 1e druk. Zeer gaaf.
Verkocht
* Het eerste en enige nummer van dit toneeltijdschrift, aantrekkelijk met artikelen over Dwang van Stefan Zweig, recensies van toneelstukken (van Georg Kaiser en Erich Mosse) en andere artikelen, o.a. van Friedrich Kayssler en Martha Walden. De actrice Martha Walden (1891-1988) was nauw bevriend met Stefan Zweig. (Zie ook nr. 40 van deze nieuwsbrief).

36. STIP, Kees Drie werelden. Eemnes, de Oude Degel, 1982. 11,4 x 8,1 cm. Karton, overtrokken met door Els de Vringer handgemarmerd papier. (8) p. Met de hand gezet en gedrukt op speciaal voor deze uitgave door Els de Vringer geschept papier (met daarin als watermerk het vignet van de pers) in een oplage van 50 exemplaren. In de schutbladen werden berkezaden verwerkt. 1e duk.
Verkocht
* Dit miniboekje is een welgevormde lofzang op het scheppen van papier.

37. TOORN, Willem van De rivier. (Verlucht in rood en groen door Jaap Hoffmann). (Gorinchem, Boekhandel De Mandarijn, 1987). Vouwblad. 4to. Gedrukt door Jaap Hoffmann in een oplage van 350 exemplaren. 1e druk in boekvorm.
Verkocht

38. TOORN, Willem van Tekens. (Eric van der Wal, 1984). Tweemaal gevouwen vel. Met de hand gezet uit de Romulus en de cursieve Garamont en gedrukt op 125-grams Johannot vélin pur fil in een oplaag van 90 exemplaren.
€ 15
* Gemaakt voor Een doos die eenmaal open nooit meer dicht.

39. TOORN, Willem van De Waal. Voor Willem den Ouden. Zonder plaats, Gerrit Noordzij, 1989. Oblong 10 x 14,5 cm. Vouwblad. ‘Het gedicht De Waal van Willem van Toorn bij de foto van Freddy Rikken van de Rouwvanen van Willem den Ouden is gezet door Gerrit Noordzij in oktober 1989’.
Verkocht
* ‘Misschien is Japi net op tijd gegaan,/ Willem. Hij stapte van de brug/ en de rivier nam hem bedaard terug.’

40. ZWEIG, Stefan Amok. (Met handgeschreven, gesigneerde opdracht van de auteur). Leipzig, Insel-Verlag, 1922. Halflinnen. 300 p. 1e druk. Wat versleten. Binnenin iets roestvlekkig.
Verkocht
* Met handgeschreven opdracht van de auteur: ‘Martha Walden-Crispien/ dankbar und von ganzem Herzen/ diesen Gruss!/ Stefan Zweig/ Salzburg 1922’. Martha Walden (1891-1988) was getrouwd met de acteur Louis Chrispijn jr. Zij was bevriend met Stefan Zweig en Walther Rathenau. Bijgevoegd: haar autobiografie (1986), waarin Stefan en Friderike Zweig meermalen voorkomen.

U weet het wellicht nog: klik op het plaatje en het zal groter worden.

Inmiddels zijn we ons aan het voorbereiden op de jaarlijkse antiquarenbeurs in Amsterdam, of voluit in het Internationaals Amsterdam International Book Fair 2024. Dit jaar wordt hij gehouden op zaterdag 19 en zondag 20 oktober in de Passenger Terminal Amsterdam, Piet Heinkade 27 aan het IJ, een iconisch modern gebouw waar de beurs vroeger ook was.