Nieuwsbrief 1170: Binnenwateren

Held Herakles met zevenvoudige spierballen en de ruige schrijver Streuvels confronteren een eenzame broodkruimel met een capricieus behangetje, en olijke bloemen, die geen hemelschen melodyen zingen.

In deze nieuwsbrief wordt de verschijning van het boek belicht met perkamenten banden, een chauvinistisch pronkjuweel over drukken en fotografie, een incunabel van de fotozetkunst, krachtige kalligrafie, een boek om de loutere schoonheid van papier mee te vieren, maar ook een strijdmiddel tegen ‘pestilenciale Boecken, Refereynen ende Liedekens’, naast blurb, boud en braak – benevens levenshelden als William Morris en Bram de Does.

1. ACHTERBERG, Gerrit, en James BROCKWAY Smart/Grief. De Pij Pers, 1993. Ingenaaid. (12) p. (waarvan één uitvouwbaar). Met de hand gezet uit de Palatino en gedrukt in een oplage van 60 genummerde exemplaren. Langs randen licht verschoten.
Verkocht
* Bevat het gedicht ‘Smart’ van Achterberg en twee licht verschillende vertalingen door Brockway.

2. (ATALANTA PERS). BERGE, H.C. ten Vreemde vondsten. Fragmenten van een vruchtbaarheidsrite. (Met vijf originele linosneden in kleur door René Bakker). Baarn, Atalanta Pers, (1991). Karton. (32) p. Gezet uit de Univers/Folio en gedrukt op Arches in een oplage van 60 genummerde en door dichter en kunstenaar gesigneerde exemplaren. 1e druk.
Verkocht

3. ATypI ATypI Beaune 1982. Zonder plaats, ATypI, 1982. 32 x 23 cm. Uitgeversband van kunstleer en suède (Maison Schumacher, Schmitten in Zwitserland). 20 p. Gedrukt in rood en zwart op papier Velin Cuve BFK Rives in 200 exemplaren. Geïllustreerd. 1e druk. Enkele vlekjes en schaafjes.
€ 65
* Met 6 afbeeldingen van uitvindingen in diverse technieken gereproduceerd: de eerste houtsnede uit 1350, een foto van Niepce, de gebroeders Lumière, een foto van Marey (de Franse Muybridge), de eerste telegrafisch verstuurde foto (Belin), en het eerste fotozetsel (Le Mariage de Figaro, zie nr. 27 in deze nieuwsbrief). Toevallig allemaal Franse uitvindingen. Uitgegeven ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Association Typographique Internationale (ATypI) in een ietwat protserig boek, waar niets internationaals aan is. Uit de bibliotheek van Huib van Krimpen.

4. ATypI Faltblatt zur Jahrestagung der ATypI in München 1978. München, Druckerei Schumacher-Gebler, 1978. A4. Omslag van kraftpapier. 8 p. Met een gekleurde prent op zwaar koperdrukkarton. Oplage 200 exemplaren. 1e druk. Kleine vlekjes op de achterkant, verder prima
€ 25
* Feestelijke prent voor de jaarvergadering van de Association Typographique Internationale (ATypI) met kleurige reproducties van verschillende schriften (Cyrillisch, Grieks, Hebreeuws, enz.).

5. (BERLAGE, H.P.). SLOTHOUWER, Dirk Frederik Bouwkunst der Nederlandsche Renaissance in Denemarken. Proefschrift ter verkrijging van den graad van Doctor in de Technische Wetenschap aan de Technische Hoogeschool te Delft. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon, 1924. 27 x 19 cm. Ingenaaid. (8), 168 (+8) p. Met extra proefschrifttitelpagina en stellingen. Met zwartwitfoto’s en tekeningen. 1e druk. Omslag ontbreekt. Roestvlekkig en versleten.
€ 25
* Exemplaar uit het bezit van H.P. Berlage met zijn exlibrisstempel (het ronde) en het expressionistische exlibris (zie afb.). Veel boeken uit Berlage’s bibliotheek zijn letterlijk stukgelezen.

6. (BLURB). VINKENOOG (red.), Simon Blurb 6. (S.O.S. naar aanleiding van een enquête.) Clichy, eigen beheer, 1951. Gestencild. (8) p.
€ 130
* Vinkenoog schrijft uitvoerig over een literaire enquête in Elsevier en geeft vervolgens zeven collega’s het woord: W.F. Hermans, Remco Campert, Paul Rodenko, Jan Hanlo, Hans Andreus, Ad den Besten en Guillaume van der Graft.
Bijgevoegd: prospectus voor poëziereeks De Windroos (‘ingezonden mededeling’), speciaal voor de abonnees van Blurb gedrukt op de vloeistofduplicator.

7. (BRAAK). CAMPERT e.a., Remco Braak 1. (Maandelijks cahier voor proza, poëzie en critiek. Onder redactie van Remco Campert en H.R. Kousbroek). Jaargang 1, aflevering 1 (mei 1950). Geniet. 24 p. Voorzijde omslag iets verkleurd, zeer lichte verticale vouw.
Verkocht
* Bevat bijdragen van o.a. Remco Campert (het openingsgedicht en een verhaal) en Rudy Kousbroek

8. (BRAAK). LUCEBERT e.a. Braak 2. (Maandelijks cahier voor proza, poëzie en critiek. Onder redactie van Remco Campert en H.R. Kousbroek). Jaargang 1, aflevering 2 ([juni] 1950). Geniet. (24) p. (= p. 25-48). Omslag deels zeer licht verkleurd.
€ 175
* Dit iconische, vroege Vijftigerstijdschrift bevat bijdragen van o.a. Remco Campert (vijf gedichten), Lucebert (zes gedichten), Rudy Kousbroek (vijf gedichten en twee besprekingen) en J.B.W. Polak (essay over Marsman en Leopold (niet echt Vijftigers dus!)).

9. (BRAAK). LUCEBERT e.a. Braak 4. (Maandelijks cahier voor proza, poëzie en critiek. Onder redactie van Remco Campert, Rudy Kousbroek, Lucebert en Bert Schierbeek). Jaargang 1, aflevering 4 (augustus 1950). Geniet (in typografisch omslag in rood en zwart met een tekening van Lucebert). (28) p. (= p. 77-104). Gestencild in rood, blauw, groen en zwart. Omslag langs randen verschoten. Rechtsboven op omslag in inkt: ‘ter recensie’.
Verkocht
* Bevat bijdragen van o.a. Hans Andreus (drie gedichten), Remco Campert (vijf gedichten, geïllustreerd door Lucebert), Jan Elburg (essay), Gerrit Kouwenaar (gedicht, geïllustreerd door Lucebert), Lucebert (geïllustreerde poëzie, omslagtekening en tekeningen in de tekst) en Bert Schierbeek (fragment uit Het boek ik).

(Achterzijde)

10. (BRAAK). LUCEBERT e.a. Braak 5. (Onder redactie van Remco Campert, H.R. Kousbroek, Lucebert en Bert Schierbeek). Jaargang 1, aflevering 5 [december 1950]. Geniet (in door Lucebert geïllustreerd omslag). (32) p. (= p. 105-136). Gestencild in rood, groen en zwart. Rechtsboven op omslag in inkt: ‘Ter recensie’.
Verkocht
* Bevat bijdragen van o.a. Remco Campert (gedicht), Jan Hanlo (gedicht), Rudy Kousbroek (gedicht, geïllustreerd door Lucebert), Lucebert (geïllustreerde poëzie, omslagtekening en tekeningen in de tekst), Bert Schierbeek (fragment uit Het boek ik) en Simon Vinkenoog (twee gedichten).

11. (BRAAK). LUCEBERT e.a. Braak 7. (Onder redactie van Remco Campert, H.R. Kousbroek, Lucebert, Bert Schierbeek en Bab Westerveld). Jaargang 1, aflevering 7 (1951). Geniet (in geïllustreerd omslag (door Nico Lijsen) in blauw). (20) p. (= p.165-184). Gestencild in rood en zwart. Met rechtsboven op het omslag in inkt: ‘recensie-exemplaar’. Paar vlekjes (vegen) op achterzijde omslag.
€ 150
* Bevat bijdragen van o.a. Niels Augustin, James S. Holmes en Bert Schierbeek. Het laatste nummer van dit iconische, revolutionaire tijdschrift.

12. BRASSINGA, Anneke Broodkruimel. (Met druksels in irisdruk van Doortje de Vries). (Apeldoorn, Eikeldoorpers), [2015]. Cahiersteek met stofomslag. (12) p. (waarvan twee uitvouwbaar). Met de hand gezet uit de Bembo en gedrukt in paars en groen in een oplage van slechts 33 genummerde exemplaren. 1e druk.
Verkocht
* Aan het eind van de tekst gesigneerd door de laureaat. Dankwoord bij de uitreiking van de P.C. Hooftprijs 2015.

13. (BÜCH, Boudewijn). Eva ROVERS Boud. Het verzameld leven van Boudewijn Büch (1948-2002). Amsterdam, Prometheus, 2016. Met zilver bestempeld blauw halfmarokijn, met platten van blauw vezelig sierpapier. In foedraal (Binderij Phoenix). 576 p. Geïllustreerd. 1e druk.
Verkocht
* Monumentale luxe-uitgave. Eén van de maximaal 40 luxe-exemplaren, die door Binderij Phoenix in een voorname, blauwe halfmarokijnen band werden gebonden: de luxe exemplaren werden op intekening vervaardigd. Bovendien met opdracht van de auteur op de titelpagina: ’11 XII 2016/ Voor Elly en Hubert [Daxböck]/ Eva Rovers’.

14. (CARBOLINEUM PERS). STREUVELS, Stijn De Jaren Tellen Niet. De briefwisseling tussen Stijn Streuvels en Mia van den Brand. (Met drie ingeplakte foto’s en tekeningen van Mia van den Brand). Kalmthout, De Carbolineum Pers, 2010. Karton (overtrokken met Japans sierpapier) met stofomslag. In bedrukt kartonnen foedraal. 88 p. Met de hand (!) gezet uit de Van Dijck en gedrukt in rood en zwart op Van Gelder Posthoorn in een oplage van 75 genummerde exemplaren. 1e druk.
Verkocht
* DIT IS NUMMER 1! Gesigneerd door Mia van den Brand onder het colofon. CP 162. Zie voor meer Streuvels nr 43 en 44 hieronder.

ALLE ZES BANDVARIANTEN VAN DE 1E DRUK VAN HERAKLES

15. COUPERUS, Louis Herakles. (Op de banden foutief gespeld ‘Herackles’). Amsterdam, Veen, [1913]. Twee delen. Linnen [ontwerp R.N. Roland Holst], vóór- en achterzijde. (4), 248; (4), 228 p. Niet afgesneden. 1e druk. Randen van de ruggen wat gesleten. Helaas heeft iemand een flink stuk uit de beide eerste schutbladen geknipt, en daar staat een (onleesbare) forse naam in balpen.
€ 100
* De art-nouveau-bandtekening van Richard Roland Holst is een slechts in kleur afwijkende variant op zijn ontwerp voor Majesteit uit 1893, toen jugendstil jeugdig was. Deze eerste versie heeft de foutieve titel ‘Herackles’ op het omslag en eigenmachtige toevoeging van de uitgever ‘Roman in twee deelen’ op de titelpagina. Couperus kapittelde Veen in een feuilleton wél over de ondertitel en het naar 19e-eeuwse royalty verwijzende bandontwerp, maar curieus genoeg niet over de flagrante spelfout.
Dit feuilleton, ‘Mijn Zooveelste’, is een verrukkelijke discussie tussen een schrijver en zijn roman, zijn boek als levend voorwerp:

‘Herakles poefte minachtend tusschen zijn bladzij-lippen, die van ergernis gingen open waaien.‘

U vindt dit op p. 166 van Proza deel III (1925). (Zie voor de leverbare exemplaren van Proza onze nieuwsbrief 1152.)
VV 280,3. Collectie Veen 1.2. Matla 31 ab. De oplage van deze eerste bandvariant is 150 exemplaren.

16. COUPERUS, Louis Herakles. (Op de omslagen foutief gespeld ‘Herackles’). Amsterdam, Veen, [1913]. Twee delen. Linnen met opgeplakte originele omslagen van de ingenaaide versie [ontwerp R.N. Roland Holst], vóór- en achterzijde, niet de ruggen. (4), 248; (4), 228 p. Afgesneden. 1e druk. De omslagen hebben hier en daar een kleine beschadiging.
€ 75
* De eerste versie met foutieve titel ‘Herackles’ op het omslag en eigenmachtige toevoeging van de uitgever ‘Roman in twee deelen’ op de titelpagina – zie het vorige nummer. De ingenaaide versie is hoogst zeldzaam, ook in deze opgeplakte vorm. VV 280,3. Collectie Veen 1.2. Matla 31 aa.

17. COUPERUS, Louis Herakles. Amsterdam, Veen, [1913]. Twee delen. Linnen (groen linnen: tweede bindoplage met correcte titel). (4), 248; (4), 228 p. 1e druk. Banden met wat schaafplekjes, vooral de randen van de rug van deel 1. Binnenin wat roest.
Verkocht
* Van Vliet 284, 6. Matla 31 ac.

18. COUPERUS, Louis Herakles. Amsterdam, Veen, [1913]. Twee delen. Linnen (heldergroene band met opdruk in goud: auteursnaam, uitgeversornamentje en uitgeversnaam op voorplat). (4), 248; (4), 228 p. 1e druk. Rugbelettering iets dof, binnenin wat roest, naam voorin met datum in 1921.
€ 100
* Van Vliet 284,6. Matla 31 b.

19. COUPERUS, Louis Herakles. Amsterdam, Veen, [1913]. Twee delen in één band. Linnen (latere (1918?), grijsgroene band met alleen titel, auteursnaam, ornamentje, uitgeversnaam en drie kaders in blauw op voorplat). (4), 248, (4), 228 p. 1e druk. Rug iets vergeeld. Naamstempel voorin, wat roest. Achterop aan de rand twee schrale stukjes.
€ 60
* Gecorrigeerde titelpagina, zonder ‘roman in twee deelen’. Bindersvignetje op achterplat. Van de totale oplage van de eerste druk van Herakles werden 750 exemplaren op dik papier gedrukt en 900 op dun papier – dat werd voor deze eendelige variant gebruikt. VV 284,5. Matla 31 c.

20. COUPERUS, Louis Herakles. Roman in twee deelen. Amsterdam, Veen, [1913]. Twee delen in één band. Halflinnen (‘behangband’). (4), 248, (4), 228 p. 1e druk. Goede band. Aardig literair exlibris van de leraar Spaans J.G. Blomkwist (1914-1993) met 13 schrijversportretten, onder wie Couperus en Multatuli, en voorzien van een degelijke boekenspreuk: ‘Lang gekozen en geschikt, blij vergaard en goed gebonden, vaak gewogen en gewikt, voor ’n aanwinst werd gevonden, maar de zorg hier aan gewijd, gaf ’n vreugde voor altijd’.
€ 30
* De boekband in blauw halflinnen met lichtblauwe, bloemrijk versierde platten, die dateert uit ca. 1940. Beide delen met de niet gecorrigeerde titelpagina, waar Couperus zich zo aan geërgerd had, met de ondertitel ‘Roman in twee deelen’! Kennelijk een toch maar niet weggegooid restant. Er bestaat ook een versie met twee verschillende titelpagina’s, met en zonder ‘Roman in twee deelen’. VV 349,39. Collectie Veen 1.6. Matla 31 d.
Bijgevoegd: een exemplaar van de 2e druk van Herakles, een paperback die in 1965 werd uitgegeven bij Meulenhoff.

21. COUPERUS, Louis Herakles. Einzig berechtigte Übertragung von Else Otten. Berlin, Wegweiser-Verlag, 1923. Halflinnen. 276 p. 1e druk. Balpenstreepje op p. 209. Verder een net exemplaar.
€ 15
* Duitse vertaling van Herakles (1913). We hebben ook een iets ander exemplaar in half (kunst?)leer, met leeslint, zonder streepjes maar met wat roest, voor dezelfde prijs. Zie het panoramaatje hieronder, middenin.

BRAM DE DOES

22. DOES, Bram de Kaba ornament. Deel I. Vorm. Orvelte, Spectatorpers, 2002. Karton overtrokken met handgevormd Nepalees papier met rugetiket en blinddruk op voorplat (Erik Schots). 56 p. Met de hand gezet uit de Schefferletter en met Kaba-ornamenten en gedrukt door Bram de Does op Zerkall Bütten in een oplage van 175 genummerde exemplaren. De ornamenten zijn gedrukt in lichtblauw, lichtgroen en zachtrood. 1e druk.
Verkocht
* Dit is nummer VI van de Romeins genummerde exemplaren. Een fantastisch boek dat begint als autobiografie van een gepassioneerde typograaf, die de lezer naar binnen zuigt – en geleidelijk verandert in een hyper-esthetische en behoorlijk technische uitleg van het denkproces achter het kubusornament dat zoveel verschillende ontwerpen mogelijk maakt.
Bijgevoegd: handgeschreven kaartje van Bram de Does (op een ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Frans de Jong op de handpers gedrukte kaart met kaba-ornamenten) aan ‘Beste Niek [de Groot van Embden]’. Gesigneerd ‘Bram’ en gedateerd ’24 augustus 2002′. De Does schenkt hem het boek en “Toen wij bij Joh. Enschedé werkten heb ik je al eens voorgesteld om zo’n uitgave te realiseren. Een beetje schamper zei je toen: ‘het wordt toch geen leerboek'”. N.C. de Groot van Embden (1921-2012) was van 1974 tot 1986 directeur van de firma Joh. Enschedé.
Voorts: prospectus van deze uitgave.

23. DOES, Bram de Romanée en Trinité. Historisch origineel en systematisch slordig. Amsterdam/ Aartswoud, De Buitenkant/ Spectatorpers, 1991. Karton, overtrokken met een halve eeuw oud register marbré, bedrukt met Kaba ornamenten (Binderij Van Waarden). Gedrukt op Zerkall in een oplage van 530 exemplaren (zie noot). 1e druk.
€ 225
* Exemplaar met belangwekkende, handgeschreven opdracht: ‘Voor/ N.C. de Groot van Embden,/ op wiens initiatief ik/ een drukletter voor/ fotografisch zetten/ ontwierp die wij later/ samen ‘Trinité’ zouden/ dopen/ 12.7.91/ Bram de Does’. N.C. de Groot van Embden (1921-2012) was van 1974 tot 1986 directeur van de firma Joh. Enschedé.
Het tekstgedeelte werd met de hand gezet uit de Romanée en gedrukt door Bram de Does, de Trinitévoorbeelden werden in offset gedrukt door Jan de Jong.
Bijgevoegd: Handgeschreven brief van Bram de Does aan ‘Beste N.C. de Groot van Embden’. Gesigneerd ‘Bram de Does’ en gedateerd ‘Aartswoud 12.7.91’. 14 regels tekst. Begeleidende brief bij onderhavige uitgave. ‘Het was goed dat je me er nog even aan herinnerde dat we de naam Trinité samen kozen (uit een heel rijtje dat ik in de trein naar Lausanne maakte)’. De Groot van Embden noteerde met potlood in de marge: ‘Niet helemaal juist! “Trinité” stond niet in het rijtje, maar is van mij afkomstig!’
Voorts: uitnodiging voor de presentatie van het boek Romanée en Trinité, geadresseerd aan De Groot van Embden. De tekstzijde van de kaart is uit de Romanée gezet.

Een exemplaar zonder de belangwekkende opdracht en brief is leverbaar voor € 60.

24. DOES, Bram de Romanée en Trinité. Historisch origineel en systematisch slordig. Amsterdam/ Aartswoud, De Buitenkant/ Spectatorpers, 1991. Verguld halfperkament (Erik Schots). Gedrukt op Zerkall in een oplage van 530 exemplaren (zie noot). 1e druk.
€ 300
* Eén van de 30 door Erik Schots in halfperkament gebonden luxe-exemplaren. Het papier waarmee de platten van de ‘gewone’ editie werden overtrokken, een halve eeuw oud register marbré, bedrukt met kaba-ornamenten, werd voor deze luxe gebruikt voor de schutbladen. De platten werden overtrokken met papier met reliëfstructuur, eveneens bedrukt met kaba-ornamenten
Het tekstgedeelte werd met de hand gezet uit de Romanée en gedrukt door Bram de Does, de Trinitévoorbeelden werden in offset gedrukt door Jan de Jong.

25. (DOES, Bram de). BRACHES, Ernst The Steadfast Tin Soldier of Joh. Enschedé en Zonen, Haarlem. Enschedé English-bodied Roman No. 6. Aartswoud/ Amsterdam, Spectatorpers/ Just Enschedé, 1992. Halfperkament in foedraal (Erik Schots). 46 p. Met de hand gezet uit de Enschedé English-bodied Roman No. 6 en de Enschedé Initials No. 7 en gedrukt op Zerkall Ivory door Bram de Does in rood, blauwgrijs en zwart in een oplage van 195 genummerde exemplaren. Het papier voor de platten en het foedraal werd door De Does met de hand gemarmerd. 1e druk.
€ 300
* Eén van de 20 luxe-exemplaren die door Erik Schots in halfperkament werden gebonden. Verhandeling van Ernst Braches over de letter waaruit het boek gezet is.
Bijgevoegd: prospectus van deze uitgave.

26. (DOES, Bram de). KRIMPEN, Huib van Boeken maken. (Haarlem, Frans Halsmuseum/ Stichting Haarlem Boekenstad, 1985). Losbladig in met de hand bedrukt omslag. 32 p. Gezet uit de Trinité Roman Wide 2, 8 op 10 en gedrukt naar typografische verzorging van Bram de Does door Enschedé. 1e druk. Omslag deels verschoten.
€ 45
* Uitgave ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Boeken maken’ in de Haarlemse Vishal.
Schaars boekje. We moesten er even op puzzelen, maar de uitgave werd als éen groot vel uitgebracht en de koper werd uitgenodigd er zelf een boekje van de maken. Het zijn dus allemaal unicaten. Dit exemplaar werd voorzien van een blauw omslag waarop in wit en zwart in biljetletters de titel is gedrukt.

27. (FOTOZETTEN). BEAUMARCHAIS La folle journée ou le mariage de Figaro. Parijs, Berger-Levrault, 1957. Losse katernen in omslag, gevat in een overslagdoos (zoals uitgegeven). 168 p. Geïllustreerd. Gedrukt in paars en zwart in 1000 genummerde exemplaren (er bestaat ook een uitgave in boekvorm, gedrukt in zwart). Doos verkleurd en stoffig, verder een zeer mooi exemplaar.
Verkocht
* Dit is het eerste Europese boek dat van fotozetsel is gemaakt, in eendrachtige samenwerking van fotozetterij Lumitype, lettergieterij Deberny & Peignot en uitgeverij Berger-Levrault – een incunabel van het fotozetten! Met een van trots stralende inleiding met bijbehorende woordenlijst én een foto van het hele apparaat. Uit de collectie van Huib van Krimpen.

28. HESSE, Raymond. (HÉMARD, Joseph) Fleurs de France. Fables et esquisses. Eaux-fortes originales de Joseph Hémard. La Tradition, 1946. 30 x 21 cm. Losse katernen in omslag met kartonnen bescherming en schuifhoes. 144 p. Gedrukt op vélin d’Arches à la forme in 550 ex. De schuifhoes heeft enkele vlekjes.
€ 50
* Raymond Hesse dichtte over de bloemen van Frankrijk in een clandestiene oorlogsuitgave (1941). Vijf jaar later verscheen deze geïllustreerde uitgave. De kopergravures van Joseph Hémard zijn mooi met de hand gekleurd. Deze luxe-editie ‘offre un aspect nouveau de la résistance française pendant la guerre’. Olijke florale illustraties.

29. (KALLIGRAFIE). BARCHOWSKY, Nan Jay Cursive Italic News. The Barchowsky Report on Handwriting. Vol. 2 No. 3. The Icelandic Method. Londen, Second Hand Press, 1985. 25 x 20 cm. Geniet. 16 p. Gedrukt op grijs papier. Rijk geïllustreerd. 1e druk. Goed.
€ 20
* Samengesteld door Gunnlaugur S.E. Briem.

30. (KALLIGRAFIE). BLOKLAND, Frank Kalligraferen. Utrecht, Stichting Teleac, 1990. Originele 4-rings ringband. 176 (+6) p. Achterin is een boekblok met 25 vel blanco oefenpapier (verschillende soorten) aangebracht. Met losse mediagids en inliggende recensie. 1e druk. Wat vlekjes, maar prima bruikbaar.
€ 45
* Exemplaar met handgeschreven opdracht van Frank Blokland aan Huib van Krimpen op een speciaal vel blauw papier, kalligrafisch gedateerd ‘Zoetermeer VII januari 1991’.

31. (KALLIGRAFIE). ÜLKER, Muammer Baslangictan günümüze Türk Hat Sanati. = The Art of Turkish Calligraphy from the beginning up to present. Ankara, Türkiye is Bankasi Kültür Yayinlari, 1987. 28 x 21 cm. Karton met stofomslag. 372 p. Rijk geïllustreerd. Drietalig: Turks, Engels en Arabisch. 1e druk. Band wat versleten, van binnen mooi.
€ 65
* Mooi in kleuren geïllustreerd boek. Bijgevoegd: Calligraphic Figures. Turkish Arts. 36 x 27 cm. Map met 8 grote kalligrafische prenten. Tevens bijgevoegd: Myosotis. Zeitschrift für Buchwesen. Nr. 2/1987 (48 p., Duitstalig) met een aantal afbeeldingen van Arabische kalligrafie.

32. KLOOS, Willem Letterkundige inzichten en vergezichten XIII. Den Haag, Luctor et Emergo, 1929. Linnen. (6), 258 p. 1e druk. Mooi en gaaf.
Verkocht
* Exemplaar met handgeschreven opdracht: ‘Voor den/ Levensheld Cobus/ van/ zijn brôer Willem/ 30 Dec 1928/ DenHaag’. Willem Kloos had slechts één broer, geboren in 1860, die zijn eerste verjaardag niet gehaald heeft. Wie deze Cobus was is ons onbekend. Maar dit boek telt wel een uitvoerige vertaling van de Hymne aan Artemis van Kallimachus (p. 89-97) (plus een tweede hymne), een stuk over Couperus naar aanleiding van zijn Komedianten (p. 164-178), nog zo het een en ander over oude Grieken en Romeinen, maar ook besprekingen van Andries de Hoghe en Boutens, Van Deyssel (Een liefde) en Dèr Mouw. En dat in zo’n mooi boek met pluizige, onversleten bladzijden met een raadselachtige opdracht van de schrijver.

33. KOMRIJ, Gerrit Capriccio. [Amsterdam], Sub Signo Libelli, 1978. Ingenaaid met omslag. (4), 24 p. Met de hand gezet uit de Romanée en gedrukt in blauw en zwart door Ger Kleis in een oplage van 75 [= 80] genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 130
* Komrijs mooiste bundel en Kleis’ belangrijkste uitgave in één. Leverbaar met twee verschillende soorten omslagpapier. Breugelmans 42.

34. KONING, Jacob Geschiedkundige aanteekeningen, betrekkelijk de lijfstraffelijke regtsoefening te Amsterdam; voornamelijk in de zestiende eeuw. Amsterdam, Johannes van der Hey en Zoon, 1828. Ingenaaid. XVI, 204 p. Niet afgesneden. Frontispice van de St. Olofspoort (gegraveerde titelpagina van P. Velijn). 1e druk. Rug versterkt met papieren plakband.
€ 60
* Vergelijking van straffen in allerlei, soms curieuze vorm tussen 1500 en 1800 met veel beschrijvingen van speciale gevallen, zoals een huwelijk tussen twee vrouwen, godsdienstverschillen, maar toch vooral gruwelijke moorden.
Aardig exemplaar met voorin een ‘Lijst wegens rondzending der Boeken’ uit 1828-1829 met een reeks van 13 handgeschreven namen, van wie Jhr. Gerbrand Faas Elias (1784-1864), lid van Provinciale Staten van Holland en grootgrondbezitter te Baarn het makkelijkst te identificeren is.

35. KRITIES ONDERWIJS Leef werk school boek. Amsterdam, Uitgeverij NADA, 1980. Garenloos. (44), 136, (44) p. Voor- en achteraan het boek zijn een stuk of 20 gekleurde, onbedrukte bladzijden aangebracht. Met illustraties. 1e druk. Wit omslag niet helemaal fris.
€ 30
* Pleidooi voor krities onderwijs zonder bazen, waar de kinderen het voor het zeggen hebben. Bijzonder exemplaar met gestempelde (!) opdracht aan Anton Oskamp, een der voormannen van de kritiese leraren, en ingeplakte berichten. Ook met een inliggend briefje van Oskamp. Pedagogie die voortbouwde op Provo.

36. LODEIZEN, Hans Het innerlijk behang en andere gedichten. (Kunstboekband door Pieter de Groot). Amsterdam, Van Oorschot, [1952]. Halflinnen met platten van ‘vegetarisch perkament’ met de hand beschilderd met een geometrische compositie (ontwerp en uitvoering Pieter de Groot, na 1990). 186 p.
Verkocht
* Pieter de Groot (1928-?) werd opgeleid aan de Kunstnijverheidsschool (thans Rietveld-academie) en de Grafische School te Amsterdam. Hij werkte als tekenaar, ontwerper en fotograaf bij reclamebureaus in Eindhoven en Tilburg. Na zijn pensioen richtte hij zich volledig op het boekbinden, met veel mooie, creatieve banden tot gevolg.

37. MORRIS, William The Earthly Paradise. A Poem. Londen, Longmans, Green, and Co., 1896. Rijk verguld rood linnen. viii, 446 p. Gedrukt in twee kolommen. New Edition. Rug en achteromslag deels wat verbleekt. Met stempels van het Leesmuseum voor Vrouwen te Amsterdam (dat bestond van 1877-1966), een handgeschreven nummer en plakresten van een kaft.
Verkocht
* Zeer uitvoerig gedicht van de romanticus Morris, voor het eerst gepubliceerd in vier delen in 1868-1870. Dichtbedrukt, in twee kolommen, telt dit boek meer dan 40.000 dichtregels. Het gedicht vertelt een aantal bekende mythen en legenden uit de Griekse, IJslandse en Germaanse sagen en legenden. The Earthly Paradise had een sterke invloed op Tolkien.

38. (NOORDZIJ, Gerrit). CHATER, Michael An Essay on Silence. Londen, Abbey Mills Press, 1969. Linnen met stofomslag. (64) p. Gedrukt op verschillende papiersoorten, nl. Basingwerk White Parchment 107 g/m2, Grosvenor Litho 118 g/m2, Abbey Mills Cream Antique Laid 98 g/m2, 193 Opaque Printing 98 g/m2 en Glastonbury Antique Laid 122 g/m2. 1e druk. Achterkant omslag niet helemaal gaaf. Enkele roestvlekjes in het binnenwerk.
Verkocht
* ‘This volume is dedicated to those who enjoy the sight and feel of good books but have little time for reading them’. Inliggend een getypte, gesigneerde brief aan Gerrit Noordzij van de auteur op papier met opdruk van de papierfabriek Grosvenor Chater & Company, gedateerd 15 juli 1969. ‘I am sorry you do not like the current standard of Basingwerk Parchment. In making this paper, we have to achieve a happy medium and there is no doubt that some of our customers like the very smooth surface.’ Hij stuurt het bijgaande boek mee dat onlangs gedrukt is als reclame voor boekpapier, waarvan Basingwerk er één is. ‘I hope you will enjoy reading it. It will not take you long’. Ongetwijfeld, want het volwassen ogende boek is grotendeels blanco!

39. POMPEII Ricordo di Pompei (nuovi scavi). Pompei, Ed. Avino Pasquale, ca. 1930. Boekje met 20 zwartwit-ansichtkaarten. Met beschermvloeiblaadjes. Buitenkant iets versleten, maar de kaarten zijn gaaf en het boekje is compleet. Inliggend een kaart van de haven van Cannes.
€ 25
* Met handtekening van een vorige eigenares: I.G. van Lelyveld-Van der Wyck met de datum 13 October 1936. De bekende foto’s van Pompeii en de Vesuvius.

40. ROBINSON, Tjalie Getypte brief aan ‘Beste Peter [Hondius van Herwerden]’. 1959. Gesigneerd ‘Tjalie’. Vijf regels tekst.
Verkocht
* Robinson typte een brief op een handgeschreven brief van de familie Sijbesma aan de redactie van Tong Tong, het tijdschrift van Robinson (gedateerd 25 februari 1959). In die brief is sprake van twee personen met de naam Hondius van Herwerden, werkzaam in een Indonesische suikerfabriek. Robinson stuurde de brief door aan Peter Hondius en typte er enkele regels boven: ‘Hierbij een brief die eigenlijk jou veel meer aangaat dan mij. (…) Misschien weet deze familie nog het e.e.a. over die H.v.H.’s, waarmee je het familie-archief kan verrijken’.

41. ROELANTS, Maurice De jazz-speler. Kleine roman met één personnage en zeven instrumenten zijnde een volledige slagwerk-batterij. Maastricht/Brussel, Stols, [ca. 1936]. Karton. 60 p. 3e druk. Mooi exlibris van D.A. Binnendijk. Stempel ‘Ter recensie’ op het omslag.
Verkocht
* Exemplaar met allerlei verbeteringen in potlood, wellicht bedoeld voor een herdruk: deels typografisch, maar ook lijkt het boek te zijn overgezet naar een modernere spelling. Kaleidoscoop 10. Van Dijk 355 a.

42. RUUSBROEC, Jan van Van den hemelschen melodyen. (Met een houtsnede van B. Essers). Ingeleid en aangetekend door dr. L. Reypens S.J.. Maastricht, (Nypels), 1926. Ingenaaid met flappen. 36 p. Gedrukt in zwart, rood en blauw in een oplage van 300 exemplaren. Rug verbruind. Naam van D.A.M. Binnendijk op schutblad.
€ 16
* Prachtige typografie van Charles Nypels. Van Laar 31.

43. STREUVELS, Stijn Land en leven in Vlaanderen. Amsterdam, L..J. Veen, [1923]. 23 x 18 cm. Origineel geïllustreerd ruig linnen. 360 p. Rijk met zwartwitfoto’s geïllustreerd. 1e druk. Prima exemplaar.
Verkocht
* ‘Aan de kust der Noordzee spant de hemelkoepel een onmetelijken praalboog van azuur en vormt er den weidschen ingang waarachter ’t land van Vlaanderen uitstrekt’. In fraaie stijl geschreven en met mooie plaatjes versierde beschrijving van het vooroorlogs Vlaamse platteland. Helaas kon ik er niet achterkomen wie de kloeke band heeft gemaakt, en wie haar voorzien van een romantisch landschap met molen.

44. STREUVELS, Stijn Op de Vlaamsche binnenwateren. Amsterdam, L..J. Veen, [1925]. 20 x 15 cm. Origineel geïllustreerd linnen. 168 p. Rijk met zwartwitfoto’s en tekeningen geïllustreerd. 1e druk. Rug iets verbleekt, verder een prima exemplaar.
Verkocht
* Goedgemutst verslag van een vaartocht van Streuvels met drie schilders (Albert Saverys, Arthur Deleu en Jozef De Coene), terwijl een vierde kunstenaar, Karel Noppe, het omslag tekende en de landschapsbeschrijvingen aanvulde met puntige tekeningen.
Bijgevoegd: Stijn STREUVELS: Werkmenschen. Amsterdam, L.J. Veen, [1926]. Fraaie art-deco band iets geschaafd.
En: Stijn STREUVELS: De teleurgang van den Waterhoek. Amsterdam, L.J. Veen, [1927]. Linnen (illustratie Paul Lateur) met een brandgaatje en wat vlekjes.
Een fijn leespakket!

45. VALENTINE, Mark Wraiths & What Became of Dr Ludovicus. [Düsseldorf], Zagava, 2015. 26 x 12 cm. Ingenaaid. 94 p. Geïllustreerd met tekeningen van Ronald Balfour. Gedrukt in 50 genummerde exemplaren. 2e herziene druk. In uitstekende staat.
€ 90
* Wraith betekent ‘geest’. Gesigneerd door de auteur op de titelpagina. Deze herziene editie, waarvan slechts 50 stuks zijn gedrukt (dit is nr. 24), is drie keer zo omvangrijk als de eerste druk. Het boek behandelt onder andere geheimzinnige Nineties-auteurs zoals Theodore Wratislaw en Ernest Dowson, wiens verloren manuscript ‘The Passion of Dr Ludovicus’ uitgebreid wordt besproken.

46. VERBODEN BOEKEN De president ende raedtslieden van de Eerts-Hertoghen van Oostenrijcke, Hertogen van Bourgongien, van Lotrijc, van Brabandt, etc. Graven van Vlaenderen, etc. Gheordonneert in Vlaenderen. Gent, Gautier Manilius (woonende te Putte in de witte Duyve bij ’t Belfort), 1610. Oud omslag met stippelmarmer (18e eeuw?). 4 p. 1e druk. Prima conditie.
Verkocht
* ‘Alsoomen bevonden heeft, dat de Heeretijcquen ende Vyanden van de H. Kercke ende van ons Catholijck-Apostolijcq Roomsch Geloove soeckende heurlieder fenijn te verbreeden ende saeyen (…)’. In prachtige oude taal gevat verbod van ‘calumnieuse Boecxkens, Refereynen ende Liedekens’ en aankondiging van inspectie van pakketten en tonnen waar ze in vervoerd zouden kunnen worden. De eerste overtreding wordt gestraft met een boete van ‘thien Guldens’, en daarna zal het je slechter vergaan.

47. VERHAEREN, Emile Les blés mouvants. Poèmes. Parijs, Mercure de France, 1913. Herbonden in perkament. (4), 184 p. Kop verguld. Herdruk. Staat iets open.
Verkocht
* Aantrekkelijke contemporaine boekband in heelperkament.

48. VETH, Jan De zwerver spreekt en andere gedichten. (Met inleiding van Willem Kloos). (Arnhem, Hijman, Stenfert Kroese & Van der Zande), 1920. Herbonden in perkament. (4), 56 p. Gedrukt op Haesbeek onder leiding van J. van Krimpen in rood en zwart in een oplage van 300 exemplaren. 1e druk. Eerste en laatste bladzijden wat roestvlekkig.
Verkocht
* Strakke perkamenten band uit de jaren 40, 50? met opmerkelijke ineengevlochten initialen: staat er EHVL? Het boek is ‘aangedikt’ met 18 blanco bladen, eveneens geschept Haesbeek-papier.
Ietwat gedragen gedichten van de vooral als schilder en portrettist bekend geworden Veth (1864-1925), maar mooi over directe actualiteit en over schilderkunst. Met sprekende initialen in rood, ontworpen door J. van Krimpen. Palladium-reeks.