Nieuwsbrief 1177: Cordialement

Kan een handschrift een beeldhouwwerk zijn? Jan Wolkers bewijst het onderaan de nieuwsbrief.
Meestal is een schrijfsel klein en subtiel, het fluistert iets uit een verleden, iets over de doden die ooit nogal levend waren, misschien wel levender dan wij ooit geweest zijn, of waren wij nou zelf het levendst?
Monumenten van een dramatische tijd waar we toch zelf ook in wortelen, in verhalen die opa vertelde en u mede gevormd hebben.
Klein – van goedkoop hotelletje aan de Boulevard Pasteur crescendo naar Grand Hotel Americain, van drie beeldhouwers (goed, één was woordhouwer) aan een klein wereldbouwend niemandje, in een torenend geel hotel vol telefoons voor drinkers en pijpstoppers –
waar schijnsgewijs van alles gebeurt – een illuzie in het verleden leven van een jarig niemandje.

1. ANDRIESSEN, Mari, Frits van HALL & Kees KELK Handgeschreven ansichtkaart aan de schrijver J.K. RENSBURG. Ansichtkaart van La Sainte Chapelle te Parijs, met potlood beschreven door C.J. Kelk (9 regels) en gesigneerd door Kelk en de beeldhouwers M. Andriessen en F.J. van Hall. Geadresseerd aan ‘Monsieur/ J.K. Rensburg/ auteur/ “American” Hotel/ Leidsche plein/ Amsterdam’. Met adres in Parijs, waarschijnlijk een hotel. Niet gedateerd, en de Franse postzegels zijn niet afgestempeld. Vermoedelijk 1920 of 1930. De kaart is verbruind, maar helemaal leesbaar.
€ 60
* Dichter en romanschrijver C.J. Kelk (1901-1981) was sinds de middelbare school bevriend met de beeldhouwer Frits van Hall (1899-1945), en zou van 1931-1938 met diens zuster Suze getrouwd zijn. De beeldhouwer Mari Andriessen (1897-1979) was eveneens intiem bevriend met Van Hall.
De bohémien Jacques Rensburg (Den Haag 1870-Sobibor 1943) was een excentrieke auteur van verzen en kosmisch-theoretische boeken die door weinigen gelezen werden (zie nummer 33-34 in deze nieuwsbrief). Niettemin werden zijn vijftigste en zestigste verjaardag groots gevierd, beide feesten waren in het American Hotel in Amsterdam in maart 1920 en maart 1930. Een van die twee zal de gelegenheid zijn geweest voor de drie vrienden om een kaart aan Rensburg te sturen.

2. ASMODÉE Asmodée. 10e jaargang nr.1-53 (compleet). Amsterdam, Mulder II, 1863. Herbonden in eenvoudig halflinnen. (112) p. Enkele illustraties (vignetten). 1e druk. Buitenste nummers gekreukt en soms met plakband gerepareerd. Enkele nummers deels gescheurd, maar compleet.
€ 125
* Satirisch weekblad, waarin vooral de Nederlandse politiek en het koningshuis, maar ook diverse buitenlanden op de hak genomen worden. Alle nummers tellen vier pagina’s. Nr. 47 is gedrukt op Nederlandsevlagkleurig papier.

3. BARRÈS, Maurice Au service de l’Allemagne. (Dédication de Barrès à François Porché). Parijs, Arthème Fayard, Éditeur, [1905]. Ingenaaid. (10), 128 p. Met illustraties in zwartwit en kleur. Rug versleten, omslag bijna los, wat watervlekkig.
€ 95
* Exemplaar met handgeschreven, gesigneerde opdracht van Barrès (‘cordialement’) aan zijn collega-auteur François Porché (1877-1944). Herinnering aan de Frans-Duitse oorlog, met naschrift.

4. BARRÈS, Maurice Autour de Jeanne d’Arc. Parijs, Librairie Ancienne Édouard Champion, 1916. 26 x 20 cm. Ingenaaid. 96 p. Gedrukt op geschept papier. Met facsimile van een brief van Barrès aan Champion. 1e druk. Omslag deels verbruind. Met naamstempel en exlibris van ‘Commissaris Jos Nauwelaers’, een bekende Belgische bibliofiele verzameling uit de jaren 50. Nummerstempel.
€ 35
* Op naam gedrukt van de Franse journalist Maurice de Waleffe. Met inliggend prospectus.

5. BARRÈS, Maurice Autour de Jeanne d’Arc. Parijs, Librairie Ancienne Édouard Champion, 1916. 26 x 20 cm. Heelleer met gemarmerd foedraal. 96 p. Gedrukt op geschept papier. Met facsimile van een brief van Barrès aan Champion. 1e druk. Foedraal iets gehavend maar het boek is in prachtige staat.
€ 150
* Bijzondere, luxe band van gepolijst varkensleer met op de voor- en de achterkant een verguld vignet. De schutbladen zijn van hetzelfde gemarmerde papier gemaakt als de bekleding van het foedraal.

6. (BARRÈS, Maurice). BYVANCK, W.G.C. ‘Les Déracinés’ van Maurice Barrès. Katern uit De Gids (december 1897). De Gids, origineel katern (p. 505-516). Wat verkleurd en verfomfaaid.
€ 15
* Het helder geschreven artikel komt uit de boekenkast van Frans Erens en telt 11 pagina’s.

7. BOUTENS, P.C. Liederen van Isoude. (Met opdracht aan J.K. Feylbrief, alias J. van Oudshoorn). Bussum, Van Dishoeck, 1921. Verguld soepel linnen. 108 p. Niet afgesneden. Gedrukt op geschept papier. 1e druk. Rug verbleekt.
€ 195
* Op het schutblad een handgeschreven opdracht: ‘aan den Heer J.K. Feylbrief/ vriendsch. van/ P.C. Boutens/ Aug. 1922.’. De auteur publiceerde sinds 1914 proza onder het pseudoniem J. van Oudshoorn. Feylbrief werkte lange tijd bij het Nederlandse gezantschap in Berlijn en kwam pas in 1933 in Den Haag wonen. Over het bezoek van de schrijver aan Boutens schrijft Nico Rost in 1966, dat Boutens zich zeer lovend over Van Oudshoorns proza uitte en hem een stapel eigen uitgaven met handgeschreven opdracht gaf. Maar deze vroeg de dichtervorst of hij de helft van de boeken nog even mocht laten staan tot een volgend bezoek, want hij ging ‘meteen naar het station en er moeten ook nog sigaren in het koffertje.’
Er is een tiental opdrachtexemplaren van Boutens aan Feylbrief bekend, allemaal met dezelfde datum en nagenoeg dezelfde tekst. Door het optreden van een bescheiden, maar doortastende buurman bleven ze bewaard toen de inboedel van Feylbrief na diens dood in 1951 als afval aan de straat werd gezet.

8. BOUTENS, P.C. Praeludiën. Den Haag, Maison Blok, 1902. Oorspronkelijk, rijk verguld soepel PERKAMENT. Kop verguld. (8), 132 p. Op Hollands. Blanco schutbladen. 1e druk. Zoals meestal ontbreken de lintjes. Klein vlekje linksboven op voorplat.
Verkocht
* Begeerlijk boekje. Rijkse 2.6.

9. BROUWERS, Jeroen De sprong. Arnhem, Gelderse Culturele Raad, 1985. Unieke boekband van Pieter de Groot aan de voorkant versierd met verschillende reepjes kleur en kalligrafische belettering. Met etiketje van De Groot én door hem op het schutblad in potlood gesigneerd met datering ‘oktober 2002’. 82 p. 1e druk.
Verkocht
* Schaarse speciale uitgave van dit ‘Indonesische’ verhaal. Pieter de Groot (1928-2010) werd opgeleid aan de Kunstnijverheidsschool (thans Rietveld-academie) en de Grafische School te Amsterdam. Hij werkte als tekenaar, ontwerper en fotograaf bij reclamebureaus in Eindhoven en Tilburg. Na zijn pensioen richtte hij zich volledig op het boekbinden, met veel unieke, creatieve banden tot gevolg, die hij vooral voor zijn eigen plezier maakte. Omdat hij kon kalligraferen en de drukletters geen geheimen meer voor hem hadden, kon hij zijn unica zelf beletteren, zonder afhankelijk te zijn van het gebruik van de druk- of verguldpers.

10. (CATHARIJNE PRESS) Évangile de Notre Seigneur Jesus-Christ selon Saint Matthieu d’après la version revue par J.F. Ostervald. (Luxe-editie in leer). Zuilichem, The Catharijne Press, 1989. 64 x 47 mm. Verguld donkerblauw heelleder in met leer afgezet en met marmerpapier bekleed foedraal (Luce Thürkôw). (2), 54, (6) p. Gezet uit de 2½-punts letter van Henri Didot en gedrukt in een oplage van 200 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 195
* Eén van de 15 Romeins genummerde luxe-exemplaren, gevat in een fraai bandje. Zeer mooi uitgevoerd miniboekje gedrukt met een zeer kleine letter!

11. (CATHARIJNE PRESS) Évangile de Notre Seigneur Jesus-Christ selon Saint Matthieu d’après la version revue par J.F. Ostervald. Zuilichem, The Catharijne Press, 1989. 63 x 47 mm. Moiré zijde (Luce Thürkôw). (2), 54, (6) p. Gezet uit de 2½-punts letter van Henri Didot en gedrukt in een oplage van 200 genummerde exemplaren. 1e druk.
Verkocht
* De ‘gewone’ editie, tevens zeer ongewoon, een onwaarschijnlijk klein, maar leesbaar en volmaakt antifoliantje.

12. COUPERUS, Louis ‘Eene illuzie’. Pag. 585-613 in deel I van Elsevier’s Geïllustreerd Maandschrift, (1891). Amsterdam, Uitgevers-Maatschappij Elsevier, 1891. Originele halflinnen band met hoeken. (4), 644 p. Rijk geïllustreerd. 1e druk. Wat slijtageplekjes op de band; wat roest, vooral rond p. 220.
€ 50
* De allereerste halfjaargang (omvangrijk genoeg!) van het populaire maandblad, met de voorpublicatie van Couperus’ Eene illuzie. De korte roman is verlucht met negen illustraties van F.H. Kaemmerer, over wie ook een geïllustreerd artikel is opgenomen. Ook met een kritiek op Noodlot (p. 426-427) en een op Het Fatalisme in onze jongste letterkunde door J. van Loenen Martinet, waarin Couperus uitgebreid voorkomt (p. 636-638). Verder met artikelen over Nederlandse schilders (Rochussen, Jozef Israëls, Bosboom, Mesdag) en een omvangrijk feuilleton van Jan ten Brink over Bredero.

13. COUPERUS, Louis Eene illuzie. Amsterdam, Veen, [1892]. Linnen [zonder portret, dus de eerste bindoplage!]. (8), 232 p. 1e druk. Zoals meestal is het boek schuingelezen. Tijdschriftfotootje van de schrijver op binnenzijde voorplat geplakt, inscriptie op eerste pagina. Achterste kneep gerestaureerd, maar verder een keurig exemplaar.
€ 70
* Bundeling van zes verhalen: ‘Een zieltje’, ‘Eene illuzie’, ‘Een verlangen’, ‘Uitzichten’, ‘Epiloog’ en ‘Kleine raadsels’. VV 140, 1. Matla 6 ba.

14. COUPERUS, Louis Eene illuzie. Amsterdam, Veen, [1892]. Linnen (bandontwerp van Couperus zelf voor Extaze). (8), 232 p. Met portret. 1e druk. Iets scheefgelezen, maar een prima exemplaar.
€ 75
* Hetzelfde boek als nr. 13, maar een latere bindoplage (1893) mét het door de Haagse fotograaf Adolphe Zimmermans gemaakte fotoportret, in dit geval met een vloeiblaadje beschermd. Zes verhalen van Couperus gebundeld. VV 140,3. Matla 6 d var. (= opdruk op voorplat alleen in goud en zilver, maar mét blindstempel/ preeg op het achterplat).

15. COUPERUS, Louis Een zieltje (en) kleine raadsels. (Met een voorwoord door P[ol] de M[ont]). Gent, Ad. Hoste, 1893. Serie Bibliotheek van Nederlandsche Letteren. Geniet. 32 p. Contemporaine naam en initialen op omslag, initialen op pagina 1. Omslag bijna doormidden.
Verkocht
* Zeer vroege en delicate Belgische uitgave van twee van de verhalen uit Eene illuzie, waarvan de eerste druk in 1892 verschenen was. VV 141,5. Matla 6 Aa.

16. COUPERUS, Louis Eene illuzie. Amsterdam, Veen, [1901]. Wit linnen (ontwerp K. Sluyterman in oranje over voor- en achterplat). (8), 208 p. 2e druk. Wat scheefgelezen, kreukjes in achterplat, naam voorin, maar een fris exemplaar
€ 45
* Schaars in deze aangepaste jugendstilband naar Fidessa. VV 141,6. Matla 6 g.

17. COUPERUS, Louis Eene illuzie. (Werken-editie). Amsterdam, Veen, [1901]. Crèmekleurig linnen (ontwerp H.P. Berlage). (8), 208 p. 2e druk. Rug wat verkleurd en bovenaan iets ingescheurd, met twee kleine vlekjes (zie foto), verder een heel goed exemplaar, zonder naam erin, en slechts enkele roestvlekjes.
€ 95
* Er werden slechts 150 Illuzies van Berlage’s Werken-band voorzien. Bandstempel op voor- en achterzijde. Vignetje van binderij J. Brandt & Zonen achterop in blauw. Collectie-Couperus Veen 2.2. VV 141,7 (Werken-band). Matla 6wb.

18. COUPERUS, Louis Eene illuzie. Amsterdam, Veen, [1901]. Linnen (‘maskerband’ van B. Wierink). (8), 208 p. 2e druk. Rug verkleurd en bovenaan licht beschadigd, watervlekjes op voorkant. Vooroorlogs merkje van boekhandel D. Bolle, Rotterdam.
€ 25
* Zes langere en kortere verhalen. VV 141,8. Matla 6 hb.

19. COUPERUS, Louis Eene illuzie. Amsterdam, Veen, [1901]. Halflinnen, de zg. ‘behangband’. (8), 208 p. 2e druk. Deels wat verkleurd.
€ 15
* Couperus-Collectie Veen 2.4.

20. (DIJK, Cornelis van) De barmhartige samaritaan. (Haarlem, Carlinapers, 1976). 29,5 x 16,0 cm. Cahiersteek met omslag. (12) p. Met de hand gezet uit de Lutetia en gedrukt in rood, blauw en zwart in een oplage van 30 genummerde exemplaren. Bijbeltekst van de Statenvertaling.
€ 30
* Slechts vijf kleine tekstpagina’s in spannende typografie ontworpen en bibliofiel uitgevoerd door Cees van Dijk (1925-2019), stadsbibliothecaris van Haarlem, margedrukker én de schrijver van het onmisbare standaardwerk, de biografie van A.A.M. Stols. Dit is een verfijnde bibliofiele editie in minieme oplage.

21. DRUKWERK IN DE MARGE, STICHTING Plop of Flop? Doos ter bevordering van de veertigste verjaardag van de Jongenheer Ernst Boissevain. Leiden, 2004. 22 x 34 x 6 cm. 22 uitgaven in een door Lonneke N. versierde doos. Vervaardigd in een oplage van 40 dozen.
€ 250
* Bevat bijdragen van de Augustijn Pers (gedicht van Leo Vroman), Avalon Pers (tekst van Richard Minne), Ernst Braches, Eikeldoorpers (‘Melopee’ van Paul van Ostaijen), Arjenne en Remko Fakkel, Hinderickx & Winderickx, Hugin & Munin, Frans de Jong (fragment uit Schwejk van Jaroslav Hašek), Kalamos Pers, Kopwit, Lojen Deur Pers, Marlies Louwes (gedicht van Paul Snoek), Mikado Pers (verhaal van C.O. Jellema), Pastei, Statenhofpers, Sub Signo Libelli (met een portret van Boudewijn Büch (linosnede) door Peter Bekker), De Uitvreter (tweemaal!), Hester Verkruissen, De Vier Seizoenen (tekst van Moessorgski bewerkt door Willem Wilmink), Dick Wessels (tekst van Paul van Ostaijen) en Pim Witteveen (gedicht van Boudewijn Büch). Kortom, een opmerkelijke collectie met een bedriegelijk echt lijkende, maar gemoderniseerde illustratie van Schwejk door Frans de Jong, twee Büchjes en een stevige delegatie Vlaamse auteurs (behalve Van Ostaijen (2 x), Snoek en Minne ook Omer K. de Laey). Projecten DIDM 20.
Ernst Boissevain (1964-2013) was de man achter Plims pers resp. Plim’s stoomdrukkerijen cv (cv stond voor ‘centraal verwarmd’), later Pers no. 14 genaamd. Hij was een leerling van Emile Puettmann en nam net als hij de nonconformistische margedrukkersweg. Speelsheid overweegt dan ook in deze rijkgevulde doos!

22. HERZBERG, Judith De val van Icarus. (Met een originele, gesigneerde kleurenlitho van Chris Buursen). Sub Signo Libelli, 1983. Halfmarokijn (Binderij Phoenix). (24) p. Gezet uit de Walbaum en gedrukt door Ger Kleis in groen, blauw en zwart in een oplage van 85 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 140
* Deze tekst is een poëtische theaterscène geïnspireerd door het schilderij van Pieter Breughel de Oude. Eén van de 35 Romeins genummerde luxe-exemplaren op Barcham Green laid paper, verlucht met een (eveneens aan het schilderij referende) gesigneerde litho door Chris Buursen (1953-2023). Een van de allermooiste uitgaven van Sub Signo Libelli, een fijn en tactiel boek met zijn ruige, getinte papier, zijn subtiele illustratie en de typografie, die klassiek en modern bijeenbrengt. Breugelmans 102.

23. HERZBERG, Judith De val van Icarus. [Amsterdam], Sub Signo Libelli, 1983. Groen linnen (Binderij Phoenix). (24) p. Met de hand gezet uit de Walbaum en gedrukt door Ger Kleis in groen, blauw en zwart op Zerkall-Bütten Werkdruck in een oplage van 85 genummerde exemplaren. 1e druk.
€ 75
* Een poëtische theaterscène geïnspireerd door het schilderij van Pieter Breughel de Oude. Inventieve, verfijnde typografie. Eén van de 50 exemplaren op Zerkall-Bütten en een van de 20 in linnen. Breugelmans 102.

24. (HEUVELPERS, De). BELLAERT, C. De Heuvelpers. Enkele kanttekeningen. (Met schitterende originele bladen gedrukt door de Heuvelpers van S.H. de Roos, een van de drie grote Nederlandse typografen van 1914-1940). Oosterhesselen, Agri Montis Pers, (1989). 30,5 x 20,5 cm. Cahiersteek met omslag. Vervaardigd op handgeschept Barcham Green in een oplage van 29 genummerde exemplaren. (4), 12 p. + in pochette annex overslagblad vier gevouwen proefbladen van de vier tot stand gekomen ‘grote’ uitgaven van de Heuvelpers:
Benedictus de Spinoza, Tractatus politicus (1928)
Heinrich Heine, Die Nordsee (1928)
Dante Gabriel Rossetti, Hand and Soul (1929)
Eugène Fromentin, Les maîtres d’autrefois (1931)
1e druk. Dit is nr. 21, afkomstig uit de collectie van Karel Nijkerk.
Verkocht
* ‘Bewaard gebleven vellen maakten het mogelijk aan alle exemplaren van dit Agri Montis Pers-boekje een origineel specimen van elk van de vier Heuvelpers-uitgaven toe te voegen’. Een heel mooi exemplaar, omdat van Fromentin de eerste tekstpagina is bijgevoegd en van Rossetti de titelpagina, de pagina met de titel in rode sierkapitalen en de eerste tekstpagina met fantastische B als initiaal, alle initialen ontworpen door S.H. de Roos.
Cornelis Bellaert alias Cees van Dijk (1925-2019) voorzag zijn boek van een gedetailleerde, verhelderende toelichting op de Heuvelpers en zijn voortbrengsels. Een prachtige, informatieve uitgave met échte proefvellen!
Lettergrepen 3. AMP 33.

25. IUVENALIS, D. IUNIUS, & Aulus PERSIUS FLACCUS Satyrae cum veteris scholiastae & variorum commentariis. Editio nova. Qua quid praestitum sit, praefatio ad Lectorem docebit. Amsterdam, Henricus Wetstenius, 1684. 19e-eeuws perkament met vijf ribben en lederen titeletiket. Gemarmerde schutbladen en bijpassende snedendecoratie. (48), 525, (110); 112, 22 p. Verfijnde titelgravure. Herdruk (eerste druk: 1648). Geheel in het Latijn. Voorkneep gebarsten, verder een prachtig boek!
€ 250
* Een compacte maar complete uitgave van Juvenalis en Persius in het oorspronkelijk Latijn, waarbij elke pagina is aangevuld met commentaren en aantekeningen in kleiner lettertype. Waarschijnlijk hebben de Nederlandse Juvenalisvertalers deze uitstekende tekstuitgave van de Leidse filoloog Cornelius Schrevelius gebruikt voor hun interpretaties. Voor het eerst gedrukt in 1648, maar herdrukt in 1664, 1671 en 1684.

26. (MANUSCRIPT, 1890). (EPEN, D.G. van). GONDINET, Edmond Christine. Tooneelspel in vier bedrijven uit het Fransch van Edmond Gondinet door Didericus G. van Epen. (Geheel in 1890 met de hand geschreven). Linnen band, in goud op het voorplat bestempeld ‘Christine’, op de rug ‘Chr.’. Met datering in ander handschrift op de titelpagina: ‘c. 14.5.’90/ f. 1.6.’90’ en de toevoeging ‘Ned. Tooneel’. 21 x 17 cm. 236 gelinieerde bladen, eenzijdig beschreven, enkele ook met notities achterop. Duidelijk leesbaar handschrift in blauwzwarte inkt, met enkele doorhalingen en verbeteringen (soms in potlood), deels in een andere hand. Boekband iets versleten, wat roest.
€ 75
* Vertaling in handschrift van Christiane. Comédie en quatre actes, en prose (1871) van Edmond Gondinet. Deze vertaling is waarschijnlijk nooit gepubliceerd. Met een rolverdeling voorin waar enkele acteurs en actrices genoemd worden die rond 1900 actief waren: George Verenet, Cornelis Schulze, Hubert La Roche, Christine Poolman en Rika Hopper. Van Epen (1868-1930) is later bekend geworden als genealoog. Inliggend een contemporain reclamekaartje van Van Epen als genealoog, mooi op zijn Victoriaans in rood en zwart gedrukt.

27. (MANUSCRIPT, 1883). HABBEMA, L.J.R. Thérèse. (Handgeschreven vertaling uit het Frans, 1883). In verguld rood linnen gebonden boek met opdruk ‘Thérèse’. 132 gelinieerde pagina’s, waarvan 122 in net inkthandschrift beschreven. Achteraan getekend ‘Arnhem, 20 Juli 1882, L.J.R. Habbema’. Zeer goede staat en uitstekend leesbaar.
€ 75
* Vertaling van een verhaal dat in 1881 anoniem verscheen in de Revue des deux Mondes onder de titel ‘Expiation’. Het is geschreven in dagboekvorm en gedateerd 1878-1880. Habbema (1860-1952) was op dat moment tweede luitenant van het corps Grenadiers en Jagers. Na zijn pensionering als kolonel en brigadecommandant van de Grenadiers en Jagers ontving hij een titulaire bevordering tot generaal-majoor. Habbema was niet alleen een soldaat, maar ook een verdienstelijk schermer en bevorderaar van militaire sporten. Ook zette hij zich in bij de organisatie van het 25-jarig jubileum van zijn corps in 1904 en bij de ordening van het militair archief in Arnhem. Verdere literaire werkzaamheden zijn mij niet bekend.
Het verhaal ‘Expiation’ werd ook door een ander vertaald: een sterk van deze vertaling afwijkende versie verscheen onder de titel ‘Een offer’ in de eerste helft van 1882 in het Soerabaijasch Handelsblad. Een druk van de versie van Habbema heb ik niet gevonden.

28. MINNAERT, M. Foto en handgeschreven briefje voor een handtekeningenjager. Op eigen briefpapier met verbeterd adres, gedateerd ‘Utrecht, 5-IV-64.’ Gesigneerd ‘M. Minnaert’. Drie regels.
Verkocht
* Met klein fotootje en gesigneerd kaartje. Marcel Minnaert (1893-1970) was een in België geboren astronoom en natuurkundige, die van 1937-1963 hoogleraar sterrenkunde was in Utrecht. Ook was hij de auteur van de bekende serie De natuurkunde van het vrije veld, waardoor alledaagse natuurkundige verschijnselen begrijpelijk werden voor een groot publiek.

29. NIJLEN, Jan van Gedichten 1904-1938. (Met paginagrote, gesigneerde opdracht van de auteur, in de vorm van een gedicht). Maastricht/ Brussel, Stols, 1938. Linnen met stofomslag (waarop ”Gedichten/ 1906-1938′!). 212 p. 1e druk.
€ 325
* Met paginagrote opdracht van de auteur aan Nini Brunt, ex-echtgenote van Jan van Krimpen, in de vorm van een gedicht van vier kwatrijnen, gesigneerd ‘JvanNijlen’ en gedateerd ’16-2-1939′. Op de linkerpagina staat een latere annotatie in potlood van de hand van Nini Brunt, over twee in het gedicht voorkomende ‘eigen’ woorden, ‘neelpij’ en ‘prettybroeder’: ‘Dit heeft allemaal betrekking op de 1e oorlog’.
Dit gedicht werd opgenomen en toegelicht op pagina 327-328 in De wereld is zoo schoon waarvan wij droomen, de biografie van Van Nijlen door Stefan van den Bossche: ‘Ook met de zussen Aty en Nini Brunt was het echtpaar van Nijlen intiem bevriend. Vooral sedert hun verhuizing naar Den Haag waren de Van Nijlens geregeld bij Van Krimpen of Greshoff te gast. De jonge koppels vonden het prettig om de taal met merkwaardige uitdrukkingen en neologismen te verrijken, een bezigheid die Van Nijlen zijn leven lang zou bedrijven en waarin hij, naar verluidt, erg goed was. In haar exemplaar van zijn in 1938 verschenen Verzamelde gedichten schreef Van Nijlen op 16 februari 1939 een gedicht voor Nini Brunt dat de dagen en gesprekken van toen in herinnering bracht’. Op pagina 343 van de biografie staat het gedicht in facsimile van het handschrift afgedrukt.

30. NIJLEN, Jan van Verzamelde gedichten 1904-1948. (Met informele, handgeschreven opdracht). Den Haag, A.A.M. Stols, 1948. Linnen. 264 p. 1e druk. Rug verschoten.
€ 125
* Exemplaar met handgeschreven opdracht van de dichter aan Pierre H. Dubois op het voorste schutblad: ‘Aan Pierre/ van/ Jan/ 13 Nov. 1948’. Opvallend dat Van Nijlen zijn opdracht informeel ondertekent met ‘Jan’!

31. NIJLEN, Jan van Verzamelde gedichten. 1904-1948. Den Haag, Stols, 1948. Verguld HEELPERKAMENT (bandstempels van Helmut Salden). Kop verguld. Rug iets verbruind. 264 p.
€ 350
* Eén van de 20 luxe-exemplaren op Hollandsch van Van Gelder en hoogstwaarschijnlijk slechts één van de enkele exemplaren in heelperkament! Ongenummerd exemplaar. Van Dijk 820.

32. NOORDZIJ, Gerrit Originele tekeningen en handgeschreven tekst in een dummy. In: A. Alberts, Inleiding tot de kennis van de ambtenaar. Amsterdam, G.A. van Oorschot, 1985. De voorkant en de eerste 6 pagina’s zijn gedrukt, de rest van het omslag en binnenwerk zijn blanco. In het vooromslag is een blindstempel ‘Gerrit Noordzij’ aangebracht. Voorin het boek heeft Noordzij met fineliner 11 tekeningen gemaakt op 6 bladzijden, achterin ondersteboven zijn 13 pagina’s beschreven in het Nederlands en Engels, met enkele illustraties. Ca. 100 pagina’s blanco.
€ 250
* De tekeningen zijn deels voltooid en surrealistisch van aard, deels schetsmatig en gericht op het combineren van (bijvoorbeeld) een huis in een landschap met in potlood getekend poststempel.
De tekst bestaat uit 5 pagina’s over het Bijbelboek Rechters, gevolgd door 4 pagina’s over Mozes en enkele zij-betekenissen van zijn naam: M = water en M = 40. 1 pagina over Jezus, gevolgd door 3 pagina’s in het Engels over schrift, vooral Hebreeuws schrift. Met enkele tekeningen die weinig met de tekst te maken hebben. Interessant studieobject!

33. RENSBURG, J.K. Wereldbouw. (Gesigneerd). Arnhem, Van Loghum Slaterus & Visser, 1923. Ingenaaid. (8), 196 p. Niet afgesneden. 1e druk. Fraai omslag verbruind en versleten. Roestig. Voorin de naam van Wim Zaal (en zijn boekmerktekens) dwars over die van ene H.W. Zelle.
€ 65
* Proza en poëzie, veel door Japan geïnspireerde verzen. Dit is een van de 220 genummerde en gesigneerde exemplaren. Rensburg was een van Nederlands grote excentrieken, en dat blijkt ook uit alle inlegsels in dit boek: knipsels uit kranten met herinneringen, een originele foto van de bekende tekening door Leo Gestel. ‘Was er ooit een heerlijker kinderlijker bohemien dan Rensburg’.

34. RENSBURG, J.K. Wereldbouw. Arnhem, Van Loghum Slaterus & Visser, 1923. Ingenaaid. (8), 196 p. Niet afgesneden. 1e druk. Fraai omslag met roeststippels. Naam voorin van recensent M.H. Werkman. Van binnen mooi en zonder roest.
€ 25
* In dit exemplaar liggen 6 dichtbeschreven blaadjes met aantekeningen over Rensburg (jaren 80?).

35. (ROOS, S.H. de). VETH, Jan De prenten in het Cruydt-boeck van Dodonaeus. (Met drie reprodukties uit het Cruydt-boeck). Amsterdam, (Duwaer), 1935. Ingenaaid. 20 p. Gedrukt door Duwaer in samenwerking met S.H. de Roos met de Meidoorn in groen en zwart in een oplage van 200 genummerde exemplaren op geschept papier. 1e druk. Een vorige eigenaar heeft de illustraties in dit boek geïdentificeerd door de paginacijfers met Dodonaeus in potlood naast de houtsneden te schrijven (heel licht en uitgumbaar). Mooi exemplaar.
€ 30
* Eerste toepassing (en veel zouden er in de twintigste eeuw niet volgen) van de Meidoorn-letter van De Roos in boekvorm door Duwaer, die de letter in 1935 had gekocht. Grote groene initiaal O van Sjoerd Hendrik de Roos. Met in het papier het watermerk van de Heuvelpers. Mooi!

36. SLAUERHOFF, J. Ik werd niet geboren om te sterven gelaten. Negen jeugdverzen. (Samengesteld en ingeleid door Arie Pos). Oosterhesselen, Agri Montis Pers, (1986). 27,0 x 18,5 cm. Ingenaaid met omslag. (2), 26 p. Vervaardigd op Zerkall in een oplage van 35 genummerde exemplaren.
€ 90
* Intrigerende titel. Zeer kleine oplage. AMP 26.

37. TEIRLINCK, Herman Mijnheer J.B. Serjanszoon. Orator didacticus. (1/25 luxe-exemplaren). Bussum, Van Dishoeck, 1927. Halfleer met gemarmerde platten. Kop verguld. XVI, 300 p. 3e druk.
€ 65
* Eén van de 25 genummerde luxe-exemplaren op Hollandsch papier, gebonden in halfleer.

38. VERSTRAETE, A. Herinneringen aan mijne reis naar Londen 14n-22n September 1881. Halflinnen bandje met mooi gemarmerde schutbladen. 23 x 15 cm. Met ingeplakt 7 krantenknipsels en 9 originele foto’s in verschillende formaten, geplakt in een eenvoudig boekje. Onder het laatste knipsel gesigneerd in pen door de auteur en gedateerd ‘Gent, November 1881’. Ook met een aanvulling betreffende het uur van aankomst in Antwerpen. Brekelijk, ouderdomssporen, eerste twee bladen losgeraakt.
€ 65
* Een Gentenaar beschrijft zijn herinneringen aan een vakantiereisje naar Londen. Deze werden kennelijk in een Vlaamse krant gepubliceerd, maar de auteur bewaarde ze in een album met een aantal foto’s voor het nageslacht. Vooral de grootste foto (10,7 x 17,7 cm, ca. 1865), van het paleis Somerset House aan de Theems, is het aanzien waard.

39. WEISS, E.R. Eine Gotische Schrift. Frankfurt a.M., Bauersche Gießerei, [1937]. 27 x 20 cm. Ingenaaid. (20) p. Letterproef met voorbeelden, gedrukt in bruin en zwart. 1e druk. Omslag wat verbruind en gevlekt. Van binnen gaaf.
€ 95
* Met twee inliggende, verschillende aanvullingsbladen, genummerd B4 en B5, allebei eenzijdig gedrukt: de Magere Weiss-Gotisch. Emil Rudolf Weiß (of Weiss, 1875-1942) was een beroemd typograaf en schilder. In 1933 werd hij van zijn professoraat beroofd en uitgesloten uit de Akademie der Künste. Deze prachtige letterpublicatie uit 1937 werd niet op grote schaal verspreid.

40. WOLKERS, Jan 6 Doodshoofdvlinder 7e. (Kartonnen doos). 35 x 26 x 17,5 cm. Doos met etiket ’10 ex. sprookjes van de lage landen’.
€ 100
* Doos 16 van de twintig achter de schotten gevonden dozen uit het verloren gewaande archief van Jan Wolkers, zie onze catalogus 94: Jan Wolkers 100. Hierin zaten, volgens opschrift van Wolkers in viltstift, onder andere zes eerste drukken van De doodshoofdvlinder, vier 40e drukken van Kort Amerikaans en vier exemplaren van Zurück nach Oegstgeest.
Hoe onopzettelijk ook, ziehier een monumentaal beeldgehouwd handschrift, ceci n’est pas une lege doos waar toch 6 doodshoofdvlinders tot de 7e macht in zitten, waar duizend manuscripten beter in passen dan vijf kilo suiker of veertig kilo goud, waar een niets in zit tegelijk met een gedachte naar uw keuze, of naar de mijne: een fluistering tot een klein kosmisch mannetje, een járig mannetje in een geel hotel (een eeuwtje geleden), en misschien was híj wel het levendst.